Կոնգո (գետ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
(Վերահղված է Կոնգո գետից)
Jump to navigation Jump to search
Կոնգո
Sunrise near Mossaka (Congo).JPG
CongoLualaba watershed plain political.png
Բնութագիր
Երկարություն 4700
Ավազանի մակերես 4 014 500 կմ²
Ջրի ծախս 41 800
Ջրահոսք
 · Ակունքի տեղակայում Boyoma Falls
 · Բարձրություն 1590 մ
Գետաբերան Ատլանտյան օվկիանոս
 · Գետաբերանի տեղակայում Ատլանտյան օվկիանոս
 · Կոորդինատներ
Տեղակայում
Հոսող հոսքեր Inkisi River, Կասաի, Lefini River, Sangha, Ուբանգի, Tshuapa River, Lomami River, Լուալաբա, Chambeshi River, Lukuga River, Luvua River, Aruwimi River, Q1675294?, Luvu, Alima, Q2841990?, Lulonga River, Q3148406?, Q3193787?, Q3200856?, Q3240922?, Q3240923?, Lindi, Q3264370?, Lufimi, Q3268281?, Q3278159?, Q3319684?, Mongala River, M'pozo River, Ndjili River, Q3345955?, Ruki, Q3547925?, Lindi River, Lukunga River, Q17633463?, Q22357659?, Kambu և Q28499213?
Երկիր Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն
Կոնգոյի Հանրապետություն Կոնգոյի Հանրապետություն
Անգոլա Անգոլա
Ջրահավաք Congo basin
Գետը Վիքիպահեստում

Կոնգո (նաև Զաիր գետ), գետ Աֆրիկա մայրցամաքում։ Մասամբ կազմում է Կոնգո և Անգոլա պետությունների հետ սահմանը։

Կոնգոն միակ գետն է, որ հատում է հասարակածը երկու անգամ։

Անվանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գետի անվանումներն առաջացել են բանտու լեզուներից։ Այդ լեզուներից մեկով «կոնգ» նշանակում է «լեռներ», որի իմաստը կարելի է բացատրել որպես «լեռնային վայրից հոսող գետ»։ Մեկ այլ լեզվով էլ «զաիրե» նշանակում է «ջուր»[1]։

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սկիզբ է առնում Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության հարավ-արևելքում՝ Զամբիայի սահմանի մոտ գտնվող սարավանդում, և մինչև Ստենլիի ջրվեժները կոչվում Լուալաբա։ Թափվում է Ատլանտյան օվկիանոսը՝ առաջացնելով էստուարիա։ Երկարությունը 4320 կմ է (Լուալաբա գետի ակունքից)։ Ավազանի մեծությամբ և ջրատարությամբ Աֆրիկայում գրավում է առաջին, իսկ աշխարհում՝ 2-րդ տեղը՝ Ամազոնից հետո։ Նավարկելի է առանձին հատվածներում՝ Բուկամա-Կոնգոլո (645 կմ), Կինդու-Ուրունդու (300 կմ), Կիսանգանի-Կինշասա (1742 կմ) և Մատանդիից մինչև գետաբերանը (138 կմ)։

Գետային խոշոր նավահանգիտներն են Կինշասան (ԿԴՀ) և Բրազավիլ (Կոնգոյի Հանրապետություն)․ ստորին հոսանքում Մատահի ծովային նավահանգիստը՝ Բոմա և Բանանտ նավահանգիստներով։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987)։ Աշխարհագրական անունների բառարան։ Երևան: «Լույս»