Կոնգո (գետ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Կոնգո
Sunrise near Mossaka (Congo).JPG
CongoLualaba watershed plain political.png
Բնութագիր
Երկարություն 4700
Ավազանի մակերես 4 014 500 կմ²
Ջրի ծախս 41 800
Ջրահոսք
 · Ակունքի տեղակայում Boyoma Falls
 · Բարձրություն 1590 մ
Գետաբերան Ատլանտյան օվկիանոս
 · Գետաբերանի տեղակայում Ատլանտյան օվկիանոս
 · Կոորդինատներ
Տեղակայում
Հոսող հոսքեր Inkisi River, Կասաի, Lefini River, Sangha, Ուբանգի, Tshuapa River, Lomami River, Լուալաբա, Chambeshi River, Lukuga River, Luvua River, Aruwimi River, Q1675294?, Luvu, Alima, Ambe River, Lulonga River, Q3148406?, Q3193787?, Q3200856?, Q3240922?, Q3240923?, Lindi, Q3264370?, Lufimi, Q3268281?, Q3278159?, Q3319684?, Mongala River, M'pozo River, Ndjili River, Q3345955?, Ruki, Q3547925?, Lindi River, Lukunga River, Q17633463?, Q22357659?, Kambu և Q28499213?
Երկիր Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն
Կոնգոյի Հանրապետություն Կոնգոյի Հանրապետություն
Անգոլա Անգոլա
Ջրահավաք Congo basin
Գետը Վիքիպահեստում
Մբանդաքան Կոնգո գետի ափին գտնվող բանուկ նավահանգիստներից է:

Կոնգո (նաև՝ Զաիր, Լուալաբա[1]), գետ Աֆրիկա մայրցամաքում։ Հոսում է հիմնականում Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունով՝ մասամբ ծառայելով որպես սահմանագիծ նրա և Կոնգոյի Հանրապետության ու Անգոլայի միջև։

Կոնգոն միակ գետն է, որ հատում է հասարակածը երկու անգամ[2]։ Այն նաև ամենամեծ խորություն (220 մետր) ունեցող գետն է[3]:

Անվանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գետի անվանումներն առաջացել են բանտու լեզուներից։ Այդ լեզուներից մեկով «կոնգ» նշանակում է «լեռներ», որի իմաստը կարելի է բացատրել որպես «լեռնային վայրից հոսող գետ»։ Մեկ այլ լեզվով էլ «զաիրե» նշանակում է «ջուր»[4]։

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սկիզբ է առնում Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության հարավ-արևելքում՝ Զամբիայի սահմանի մոտ գտնվող սարավանդում, և մինչև Ստենլիի ջրվեժները կոչվում Լուալաբա։ Թափվում է Ատլանտյան օվկիանոսը՝ առաջացնելով էստուարիա։ Երկարությունը 4320 կմ է (Լուալաբա գետի ակունքից)։ Ավազանի մեծությամբ և ջրատարությամբ Աֆրիկայում գրավում է առաջին, իսկ աշխարհում՝ 2-րդ տեղը՝ Ամազոնից հետո։ Նավարկելի է առանձին հատվածներում՝ Բուկամա-Կոնգոլո (645 կմ), Կինդու-Ուրունդու (300 կմ), Կիսանգանի-Կինշասա (1742 կմ) և Մատանդիից մինչև գետաբերանը (138 կմ)։

Գետային խոշոր նավահանգիտներն են Կինշասան (ԿԴՀ) և Բրազավիլ (Կոնգոյի Հանրապետություն)․ ստորին հոսանքում Մատահի ծովային նավահանգիստը՝ Բոմա և Բանանտ նավահանգիստներով։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]


  • Devroey Е. Le bassin hydrographique congolais, spécialement celui du bief maritime. — Brux., 1941.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Агеенко Ф. Л., Зарва М. В. Словарь ударений для работников радио и телевидения: — Москва, Русский язык, 1985. С. 639
  2. Forbath, Peter. The River Congo (1979), p. 6. "Not until it crosses the equator will it at last turn away from this misleading course and, describing a remarkable counter-clockwise arc first to the west and then to the southwest, flow back across the equator and on down to the Atlantic.
    In this the Congo is exceptional. No other major river in the world crosses the equator even once, let alone twice."
  3. Oberg Kevin (July 2008)։ «Discharge and Other Hydraulic Measurements for Characterizing the Hydraulics of Lower Congo River, July 2008»։ U.S. Geological Survey 
  4. Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987)։ Աշխարհագրական անունների բառարան։ Երևան: «Լույս» 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]