Կոնգո (գետ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Կոնգո
Sunrise near Mossaka (Congo).JPG
CongoLualaba watershed plain political.png
Բնութագիր
Երկարություն 4700 կմ
Ավազանի մակերես 4 014 500 կմ2
Ջրի ծախս 41 800 մ3
 · Բարձրություն 1590 մ
Գետաբերան Ատլանտյան օվկիանոս
Տեղակայում
Երկիր Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն
Կոնգոյի Հանրապետություն Կոնգոյի Հանրապետություն
Անգոլա Անգոլա
Գետը Վիքիպահեստում

Կոնգո (նաև Զաիր գետ), գետ Աֆրիկա մայրցամաքում։ Մասամբ կազմում է Կոնգո և Անգոլա պետությունների հետ սահմանը։

Կոնգոն միակ գետն է, որ հատում է հասարակածը երկու անգամ։

Անվանում[խմբագրել]

Գետի անվանումներն առաջացել են բանտու լեզուներից։ Այդ լեզուներից մեկով «կոնգ» նշանակում է «լեռներ», որի իմաստը կարելի է բացատրել որպես «լեռնային վայրից հոսող գետ»։ Մեկ այլ լեզվով էլ «զաիրե» նշանակում է «ջուր»[1]։

Աշխարհագրություն[խմբագրել]

Սկիզբ է առնում Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության հարավ-արևելքում՝ Զամբիայի սահմանի մոտ գտնվող սարավանդում, և մինչև Ստենլիի ջրվեժները կոչվում Լուալաբա։ Թափվում է Ատլանտյան օվկիանոսը՝ առաջացնելով էստուարիա։ Երկարությունը 4320 կմ է (Լուալաբա գետի ակունքից)։ Ավազանի մեծությամբ և ջրատարությամբ Աֆրիկայում գրավում է առաջին, իսկ աշխարհում՝ 2-րդ տեղը՝ Ամազոնից հետո։ Նավարկելի է առանձին հատվածներում՝ Բուկամա-Կոնգոլո (645 կմ), Կինդու-Ուրունդու (300 կմ), Կիսանգանի-Կինշասա (1742 կմ) և Մատանդիից մինչև գետաբերանը (138 կմ)։

Գետային խոշոր նավահանգիտներն են Կինշասան (ԿԴՀ) և Բրազավիլ (Կոնգոյի Հանրապետություն)․ ստորին հոսանքում Մատահի ծովային նավահանգիստը՝ Բոմա և Բանանտ նավահանգիստներով։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987)։ Աշխարհագրական անունների բառարան։ Երևան: «Լույս»։