Կարոլինա Հերշել

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Կարոլինա Հերշել
գերմ.՝ Caroline Lucretia Herschel
1829 Melchior Gommar Tieleman, Ölgemälde Caroline Herschel Hannover.tif
Ծնվել էմարտի 16, 1750(1750-03-16)[1][2][3]
Հաննովեր, Բրաունշվայգ-Լյունեբուրգ[4]
Մահացել էհունվարի 9, 1848(1848-01-09)[1][2][3] (97 տարեկան)
Հաննովեր, Գերմանական միություն[4]
ԳերեզմանԳարտենֆրիդհոֆ
Բնակության վայր(եր)Անգլիա[5]
ՔաղաքացիությունԳերմանիա
Մասնագիտությունաստղագետ, մաթեմատիկոս և երգչուհի
Հաստատություն(ներ)Միացյալ Թագավորություն
Գործունեության ոլորտաստղագիտություն
ԱնդամակցությունԲրիտանական թագավորական աստղագիտական ընկերություն
Տիրապետում է լեզուներինգերմաներեն[1]
ՊարգևներԹագավորական աստղագիտական ընկերության ոսկե մեդալ
ՀայրԻսահակ Հերշել[6]
ՄայրԱննա Իլզե Մորիցեն[6]
Caroline Herschel Վիքիպահեստում

Կարոլինա Լուկրեցիա Հերշել (գերմ.՝ Caroline Lucretia Herschel, մարտի 16, 1750(1750-03-16)[1][2][3], Հաննովեր, Բրաունշվայգ-Լյունեբուրգ[4] - հունվարի 9, 1848(1848-01-09)[1][2][3], Հաննովեր, Գերմանական միություն[4], անգլո-գերմանացի աստղագետ, հայտնի անգլիացի աստղագետ, օպտիկ Ուիլիամ Հերշելի (1738-1822 թթվականին) կրտսեր քույրն ու օգնականը: Արել է մի շարք աստղագիտական հայտնագործություններ, խմբագրել ու կազմել է աստղային ցուցակ (կատալոգ), որը լրացրել է թագավորական աստղագետ Ջոն Ֆլեմստիդի (1646-1719 թթվականնռրին) հայտնի «Historiacoelestis Britannica» կամ «Flamsteed Designations» երկնային լուսատուների ցուցակը: Նրա ներդրումը աստղագիտության մեջ ճանաչվել է Մեծ Բրիտանիայի կառավարության կողմից՝ նշվել է Ոսկե մեդալով (1828 թվական) և Լոնդոնի թագավորական աստղագիտական ընկերության պատվավոր անդամությամբ (1835 թվականին): Ընտրվել է Իռլանդական թագավորական ակադեմիայի պատվավոր անդամ (1838 թվականին):

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ուիլիամ և Կարոլինա Հերշելներ: Լիթոգրաֆիա մոտ. 1896 թվականին

Ծնվել է ռազմական երաժշտի ընտանիքում, որը ձգտում էր իր երեխաներին տալ երաժշտական կրթություն, ընտանիքի իններորդ երեխան էր: 1772 թվականին ավագ եղբայր Ուիլիամ Հերշելի հրավերով տեղափոխվել է Անգլիա և քառասուն տարի եղել է նրա անբաժան օգնականը:

Համատեղ կյանքի առաջին ութ տարիներին, մինչ Ուիլիամ Հերշելը դեռ զբաղվում էր երաժշտությամբ, Կարոլինան հանդես էր գալիս որպես երգչուհի նրա բոլոր երաժշտական ստեղծագործություններում: Երբ ընդլայնվում են Հերշելի աստղագիտական աշխատանքները, Կարոլինան սկսում է օգնել նրան դիտարկումներում և կատարում է գրառումները: Ազատ ժամանակ Կարոլինան ինքնուրույն դիտում էր երկինքը և արդեն 1783 թվականին հայտնաբերեց երեք նոր միգամածություններ: 1786 թվականին Կարոլինա Հերշելը հայտնաբերեց նոր գիսաստղ՝ կնոջ կողմից առաջին հայտնաբերված գիսաստղը, որին հետևեցին ևս միքանիսը:

Ուիլիամ Հերշելի մահից հետո (1822 թվական) Կարոլինա Հերշելը վերադարձավ Հաննովեր, որտեղ շարունակեց զբաղվել աստղագիտությամբ: 1828 թվականին նա ավարտեց եղբոր ուսումնասիրած 2500 աստղային միգամածությունների ցուցակի վրա աշխատանքը, ինչի կապակցությամբ Մեծ Բրիտանիայի թագավորական աստղագիտական ընկերությունը պարգևատրեց նրան Ոսկե մեդալով, իսկ 1835 թվականին ընտրեց ընկերության պատվավոր անդամ:

1838 թվականին Կարոլինա Հերշելը ընտրվել է Իռլանդական թագավորական ակադեմիայի պատվավոր անդամ:

Ի պատիվ Կարոլինա Հերշելի անվանվել են 1888 թվականին հայտնաբերված Լուկրեցիա աստերոիդը (281) և խառնարան Լուսնի վրա:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Колчинский И.Г., Корсунь А.А., Родригес М.Г. Астрономы. Биографический справочник. — Киев: Наукова думка, 1977.
  • Roberta J. M. Olson, Jay M. Pasachoff The Comets of Caroline Herschel (1750-1848), Sleuth of the Skies at Slough // Seventh Conference on the Inspiration of Astronomical Phenomena, INSAP7. — 2010. — 1212.0809
  • Michael Hoskin, 2005. Caroline Herschel as Observer. Journal for the History of Astronomy, Vol. 36, Part 4, No. 125, pp. 373—406 (November 2005).
  • Brock, Claire The Comet Sweeper: Caroline Herschel's Astronomical Ambition. — Icon Books Ltd., 2007. — ISBN 978-1-84046-720-8
  • Herschel, Caroline Lucretia Memoir and Correspondence of Caroline Herschel / Herschel, Mrs. John. — 2. — New York: Harpers, 1876.
  • Hoskin, Michael (2008)։ «Carolyn Lucretia Herschel»։ New Dictionary of Scientific Biography 3։ Scribners։ էջեր 286–287 
  • Կաղապար:Нп3 The Quiet Revolution of Caroline Herschel: The Lost Heroine of Astronomy. — Brimscombe Port Stroud: Կաղապար:Нп3, 2017. — ISBN 978-0-7509-8067-8

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]