Կաբարե Վոլտեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Կաբարեի բացման պոստերը, Մարսել Սլոդկիի պատկերազարդումը
Դավիթ Վուդարդ, Մա Անանդ Շիլան և Քրիստիան Կրախտը կարդում են Կաբարե Վոլտերում 2008 թ.[1]

Կաբարե Վոլտեր (անգլ.՝ Cabaret Voltaire), դադաիզմի ծագման վայրը, ցյուրիխյան լեգենդար սրճարան, ակումբ, պանդոկ, թատրոն, կրիպտե։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հուգո Բալլը Կաբարե Վոլտերում, 1916 թ.

Գտնվում է Ցյուրիխում, Շպիգելհասսեում։ Հիմնվել է Հուգո Բալլի կողմից, 1916 թվականին։ Շվեյցարիան չեզոք պետություն է եղել Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին, և ի թիվս այլ փախստականների, Շվեյցարիա են եկել նաև եվրոպացի շատ արվեստագետներ։ Բալլը և Հեննինգսը դիմել են Էֆրաիմ Յանին, Շպիեգելգասսե 1 հասցեում գործող Holländische Meierei-ի հիմնադրին, որն արդեն հյուրընկալել էր շվեյցարական առաջին գրական կաբարեն` Պանտագրուելը, 1915 թվականին[2]։ Յանը թույլատրել է նրանց օգտագործել ետնամասի սենյակն իրենց իրադարձությունների համար։ 1916 թվականի փետրվարի 2-ին հայտարարվել է ակումբի բացման մասին։ Այստեղ կազմակերպել են ասմունքի, երգի ու պարի միջոցառումներ։

Պատերին կախված են եղել Պիկասոյի, Մոդիլիանիի, Մակեի, Մարինետտիի և նկարիչների ստեղծագործություններ։ Խմբի հիմնական կորիզը կազմել են Տրիստան Տցարան, Ժան Արպը, Սոֆի Թոյբեր-Արփը, Ռիխարդ Հյուզենբեկը, էմիլի Հեննինգսը, Մարսել Յանկոն։

1916 թվականի հուլիսի 28-ին Բալլը կարդացել է «Դադաիզմի մանիֆեստը»[3]։ Նույն թվականի հունիսին նա նաև հրապարակել է համանուն թերթ, որի շապիկը ձևավորել էր Արպը։

Կաբարեն փակվել է 1916 թվականի ամռանը։

«Կաբարե Վորլտեր» սրճարանն այսօր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Կաբարե Վոլտերի» տնօրեն Անդրիան Նոտցը ակտիվորեն զբաղվում է «դադաիստների» ժառանգության հանրայնացմամբ[4]։ Օրինակ, 2011 թվականի սեպտեմբերին մոսկովյան ArtPlay կենտրոնում անցկացվել է «Dada Moscow» ցուցահանդեսը[4][5]։

Հետաքրքիր փաստեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1916 թվականին Վլադիմիր Լենինը հաճախակի այցելել է «Կաբարե Վոլտեր» և անգամ շախմատ է խաղացել Տրիստան Տցարայի հետ[6]։ Լենինն ու Կրուպսկայան 1916 թվականի սկզբին գալով Ցյուրիխ` համեստ բնակարան են վարձել սրճարանի հարևանությամբ, Շպիգելհասսե 14 հասցեում, կոշկակար Կամմերերի տանը[6]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Կաբարե Վոլտեր, Dreamachine: David Woodard, Sheela Birnstiel, Christian Kracht, մայիսի 2 - օգոստոսի 24, 2008 թ.
  2. Huonker Gustav (1986)։ Literaturszene Zürich: Menschen, Geschichten und Bilder 1914 bis 1945։ Zürich: Unionsverlag։ էջ 12։ ISBN 3-293-00095-9 .
  3. Dada Manifesto.
  4. 4,0 4,1 Дьяконов В. Новое произведение не родилось // Коммерсантъ. — 2011. — 21 сент.
  5. Нотц А. «Мы планируем аннексировать часть Москвы и объявить её территорией Дада» // Коммерсантъ Weekend. — 2011. — 23 сент.
  6. 6,0 6,1 Бернштейн В. Ленин и дадаисты // Наша Газета. — 2008. — 25 июля.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]