Կաբարե Վոլտեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Կաբարեի բացման պոստերը, Մարսել Սլոդկիի պատկերազարդումը
Կաբարե Վոլտեր, 2016 թվական

Կաբարե Վոլտեր (անգլ.՝ Cabaret Voltaire), դադաիզմի ծագման վայրը, ցյուրիխյան լեգենդար սրճարան, ակումբ, պանդոկ, թատրոն, կրիպտե։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հուգո Բալլը Կաբարե Վոլտերում, 1916 թվական

Գտնվում է Ցյուրիխում, Շպիգելհասսեում։ Հիմնվել է Հուգո Բալլի կողմից, 1916 թվականին։ Շվեյցարիան չեզոք պետություն է եղել Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին, և ի թիվս այլ փախստականների, Շվեյցարիա են եկել նաև եվրոպացի շատ արվեստագետներ։ Բալլը և Հեննինգսը դիմել են Էֆրաիմ Յանին, Շպիեգելգասսե 1 հասցեում գործող Holländische Meierei-ի հիմնադրին, որն արդեն հյուրընկալել էր շվեյցարական առաջին գրական կաբարեն` Պանտագրուելը, 1915 թվականին[1]։ Յանը թույլատրել է նրանց օգտագործել ետնամասի սենյակն իրենց իրադարձությունների համար։ 1916 թվականի փետրվարի 2-ին հայտարարվել է ակումբի բացման մասին։ Այստեղ կազմակերպել են ասմունքի, երգի ու պարի միջոցառումներ։

Պատերին կախված են եղել Պիկասոյի, Մոդիլիանիի, Մակեի, Մարինետտիի և նկարիչների ստեղծագործություններ։ Խմբի հիմնական կորիզը կազմել են Տրիստան Տցարան, Ժան Արպը, Սոֆի Թոյբեր-Արփը, Ռիխարդ Հյուզենբեկը, էմիլի Հեննինգսը, Մարսել Յանկոն։

1916 թվականի հուլիսի 28-ին Բալլը կարդացել է «Դադաիզմի մանիֆեստը»[2]։ Նույն թվականի հունիսին նա նաև հրապարակել է համանուն թերթ, որի շապիկը ձևավորել էր Արպը։

Կաբարեն փակվել է 1916 թվականի ամռանը։

«Կաբարե Վորլտեր» սրճարանն այսօր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Կաբարե Վոլտերի» տնօրեն Անդրիան Նոտցը ակտիվորեն զբաղվում է «դադաիստների» ժառանգության հանրայնացմամբ[3]։ Օրինակ, 2011 թվականի սեպտեմբերին մոսկովյան ArtPlay կենտրոնում անցկացվել է «Dada Moscow» ցուցահանդեսը[3][4]։

Հետաքրքիր փաստեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1916 թվականին Վլադիմիր Լենինը հաճախակի այցելել է «Կաբարե Վոլտեր» և անգամ շախմատ է խաղացել Տրիստան Տցարայի հետ[5]։ Լենինն ու Կրուպսկայան 1916 թվականի սկզբին գալով Ցյուրիխ` համեստ բնակարան են վարձել սրճարանի հարևանությամբ, Շպիգելհասսե 14 հասցեում, կոշկակար Կամմերերի տանը[5]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Huonker Gustav (1986)։ Literaturszene Zürich: Menschen, Geschichten und Bilder 1914 bis 1945։ Zürich: Unionsverlag։ էջ 12։ ISBN 3-293-00095-9 
  2. Dada Manifesto
  3. 3,0 3,1 Дьяконов В. Новое произведение не родилось // Коммерсантъ. — 2011. — 21 сент.
  4. Нотц А. «Мы планируем аннексировать часть Москвы и объявить её территорией Дада» // Коммерсантъ Weekend. — 2011. — 23 сент.
  5. 5,0 5,1 Бернштейн В. Ленин и дадаисты // Наша Газета. — 2008. — 25 июля.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]