Խորաս Ման

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Խորաս Ման
Horace Mann - Daguerreotype by Southworth & Hawes, c1850.jpg
 
Կուսակցություն՝ Վիգերի կուսակցություն
Կրթություն՝ Բրաունի համալսարան
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ, համալսարանի դասախոս և փաստաբան
Ծննդյան օր մայիսի 4, 1796(1796-05-04)[1][2]
Ծննդավայր Franklin, Նորֆոլկ շրջան, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ
Վախճանի օր օգոստոսի 2, 1859(1859-08-02)[1][2] (63 տարեկան)
Վախճանի վայր Yellow Springs, Greene County, Օհայո, ԱՄՆ
Գերեզման Ռոդ Այլենդ
Թաղված Ռոդ Այլենդ
Քաղաքացիություն Flag of the United States (1859–1861).svg ԱՄՆ
Ամուսին Mary Tyler Peabody Mann?
Զավակներ Horace Mann Junior?
 
Ինքնագիր Appletons' Mann Horace signature.jpg
 
Պարգևներ

Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամ

Խորաս Ման (անգլ.՝ Horace Mann, մայիսի 4, 1796(1796-05-04)[1][2], Franklin, Նորֆոլկ շրջան, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ - օգոստոսի 2, 1859(1859-08-02)[1][2], Yellow Springs, Greene County, Օհայո, ԱՄՆ), ամերիկացի մանկավարժ, քաղաքագետ և կրթական բարեփոխիչ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խորաս Մանը 1827-1833 թվականներին եղել է Մասաչուսեթսի պալատի ներկայացուցիչների անդամ, իսկ 1834-1837 թվականներին ծառայել է Մասաչուսեթսի նահանգի Սենատում։ Մանը 1848 թվականին եղել է Մասաչուսեթս նահանգի կրթական խորհրդի քարտուղարի պաշտոնում[3]։ Այն հիմնադրման օրվանից նա ընտրվել է ԱՄՆ պալատի ներկայացուցիչ։ 1852 թվականի սեպտեմբերին առաջադրվել է Ազատ երկիր կուսակցության կողմից Մասաչուսեթսի նահանգապետի պաշտոնում, բայց նույն օրը ընտրվել է Օհայոյի նորաստեղծ Անտիոք քոլեջի նախագահ[3]։ Գրողը հաստատել է.

Aquote1.png Ընդհանուր կրթությունը հանդիսանում է անկառավարելի երեխաներին կարգապահ, խելամիտ և ողջամիտ երկրի քաղաքացիներ դաստիարակելու լավագույն միջոցը։
- Խորաս Ման
Aquote2.png
Մանի հանրային դպրոցների մասսայական ստեղծման գաղափարը հավանության է արժանացել արդիականացնողների և հատկապես Վիգերի կուսակցության կողմից, որի անդամն էր նա[4]։ Մանկավարժը ձևակերպել է միջնակարգ կրթության սկզբունքները աշխարհիկ դպրոցներում՝ տարբեր ծագմամբ երեխաների ազատ հասարակության ոգով։ Նահանգների մեծ մասն ընդունել է կրթական համակարգի որոշ տարբերակներ, որոնք ստեղծվել են Մանի կողմից Մասաչուսեթսում։ Ընդունվել է նաև ավագ դպրոցի ծրագիր, որը պատրաստում էր պրոֆեսիոնալ ուսուցիչներ[5]։ Որոշ պատմաբան մանկավարժներ համարվել են ավագ դպրոց ժամանակակից հայեցակարգի հիմնադիր։

Մահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խորաս Մանը մահացել է 1859 թվականի ամռանը՝ որովայնային տիֆից։

Գործեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Զախոս Իոաննիս ռուս.՝ Захос, Иоаннис

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 GeneaStar
  3. 3,0 3,1 «Horace Mann»։ Encyclopedia Britannica (անգլերեն)։ Վերցված է 2021-07-20 
  4. Sugg Redding S. (1978)։ «Motherteacher : the feminization of American education»։ University Press of Virginia։ Վերցված է 2021-07-20 
  5. Glenn Myra C. (1984)։ «Campaigns against corporal punishment : prisoners, sailors, women, and children in antebellum America»։ State University of New York Press։ Վերցված է 2021-07-20 

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Այս հոդվածը պարունակում է տեքստ, որը վերցված է (թարգմանված) Բրիտանական հանրագիտարան (11-րդ հրատարակություն) տասնմեկերորդ հրատարակությունից, որն անցել է հանրային սեփականության։

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]