Խաչակրաց արշավանք (1197)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Խաչակրաց արշավանք (այլ կիրառումներ)
Արագոնի Խաչակրաց արշավանք
Խաչակրաց արշավանքներ (1197)
Թվական 1197-1198
Վայր Լևանտ
Արդյունք Խաչակիրների հաղթանակը
Հրամանատարներ
Հենրի VI Ալ-Ադիլ I
The Crusader States (1200).jpg

Խաչակրաց արշավանք (1197), հայտնի է նաև որպես Հենրի VIխաչակրաց արշավանքներ կամ գերմանական խաչակրաց արշավանքներ։ Սկսվել է Հենրի VI-ի կողմից՝ ի պատասխան իր հոր՝ Ֆրիդրիխ Բարբարոսայի 1189-1192 թթ. Խաչակրաց երրորդ արշավանքի ընթացքում։ Այդ ռազմական արշավը հայտնի է նաև կայսրերի խաչակրաց արշավանք անունով[1]։ Իր զինուժով լինելով Սուրբ Երկրի ճանապարհին՝ Հենրի VI-ը մահանում է իր՝ Մեսինա մեկնելուց առաջ՝ 1197 թ. սեպտեմբերի 8-ին։ Գահի համար պայքարում հակասություններ կային նրա եղբայր Ֆիլիպ Շվաբացու և մրցակից Օտտո Բրունսվիքի միջև։ Արվեցին արշավանքներ, որպեսզի պաշտպանեն իրենց հետաքրքրությունները կայսերական հաջորդ ընտրություններին[2]։ Գերմանիա վերադառնալուց առաջ ազնվականները, արշավանքի մեջ մնալով, գրավում են Լևանտի ափը, որը գտնվում էր Տիրի և Տրիպոլիի միջև։ Խաչակրաց արշավանքը վերջանում է արագ 1198 թ.` Սիդոնի ու Բեյրութի անկումից հետո։

1187 թ. հոկտեմբերի 2-ին Սալադինը գրավում է Երուսաղեմը և խաչակիրների տարածքների մեծ մասը։ 1189 թվականին կազմակերպվում է Երրորդ խաչակրաց արշավանքը։ Երրորդ արշավանքին մասնակցում են Ֆրանսիայի թագավոր Ֆիլիպ Օգոստոսը, Անգլիայի թագավոր Ռիչարդ Առյուծասիրտը և կայսր Ֆրիդրիխ Բարբարոսան։ Գերմանական Խաչակրաց արշավանքին մասնակցել են գուցե 100-150 հազար մարդ, որոնք ցրվել են, և շատ ավելի փոքր մասը, առաջնորդվելով Ֆրիդրիխի որդի Ֆրիդրիխ V Շվաբացու կողմից, շարունակել է արշավանքը դեպի Սուրբ Երկիր, որտեղ նրանք միացել են Սկրայի պաշարմանը։ Խաչակրաց արշավանքը ավարտվել է 1192 թ.։ Ռամլայի պայմանագիրը կնքվել է Ռիչարդ Առյուծասիրտի և սուլթան Սալադինի միջև` հաստատելով 3-ամյա զինադադար, որը թույլ էր տալիս մուսուլմաններին պահպանել իշխանությունը Երուսաղեմի վրա այն ժամանակ, երբ խաչակիրները հաստատվում են Սկրայում, Ջաֆֆայում և ու ուրիշ կարևոր ափամերձ քաղաքներում։ Հենրի VI-ը թագավորել է 1169 թվականից՝ հաջորդելով հորը՝ Ֆրիդրիխին։ Թագադրվել է Հռոմեական Սրբազան կայսրության Պապ Սելեստինի կողմից։ Իր առաջխաղացման համար միապետների դեմ պայքարում հաջողության ալիքը շրջվում է նրա կողմը։ Նպաստող հանգամանքներից էր նաև այն, որ խաչակիր թագավոր Ռիչարդ Առյուծասիրտը գերվում է Ավստրիայում և ազատ է արձակվում՝ հավատարմության երդում տալով և հսկայական փրկագին վճարելով։ 1194 թ. Հենրին, նվաճելով Սիցիլիայի թագավորությունը, կարողանում է ամրապնդել կնոջ Ժառանգության իրավունքը Սիցիլիայի թագավորության վրա՝ հայտարարելով Խաչակրաց արշավանք Երուսաղեմը ռազմակալելու համար։ Հենրին ձգտում էր համաձայնության գալ պապ Սելեստին III-ի հետ՝ ճանաչելու իր իշխանությունը Սիցիլիայի վրա։ 1195 թ. զինադադար է ստորագրվում Ռիչարդի կողմից։ Այդ ժամանակ սուլթան Սալադինը արդեն մահացել էր։ Այս բարենպաստ զարգացումների արդյունքում կայսրությունը հույս ուներ շարունակել նախորդ արշավանքների միտումները։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. The Crusade, C. 1071 - c. 1291 By JeanRichard, Jean Birrel, pg. 237
  2. Norwich, John Juius(1997). ShirtHistory of Byzantium New York։ Vintage Books.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Riley-Smith, Jonathan (1990). Atlas of the Crusades. New York: Facts on File. Norwich, John Julius (1997). A Short History of Byzantium. New York: Vintage Books. Juritsch, Georg (1894). Geschichte der Babenberger und ihrer Länder, 976-1246. Innsbruck: Wagnerschen Universitätsbuchhandlung.