Իսլամն Ավստրիայում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Վիեննայի մզկիթն ու իսլամական կենտրոնը

Իսլամն Ավստրիայում քրիստոնեությունից հետո հանդիսանում է հետևորդների թվաքանակով երկրորդ խոշորագույն կրոնը: Համաձայն 2010 թվականի Ավստրիայի վիճակագրական տվյալների՝ մոտավորապես երկրի ընդհանուր բնակչության 7,0%-ը դավանում է իսլամ[1]: Ավստրիայում իսլամի հետևորդների գերակշիռ մասը հանդիսանում են սունիներ[2]: Երկրում ապրող մուսուլմանների մեծ մասն Ավստրիա են ժամանել 1960-ական թվականներին Թուրքիայից և Բոսնիա և Հերցեգովինայից: Կան նաև արաբական և պակիստանյան համայնքներ:

Ավստրիայի ամենաարևմտյան նահանգում՝ արդյունաբերական կենտրոն համարվող Ֆորարլբերգում կենտրոնացած է երկրի մուսուլմանների ամենամեծ թվաքանակը՝ շուրջ 8,36% (այս տոկոսային ցուցանիշը նման է Շվեյցարիայի՝ Ֆորալբերգին սահմանակից հյուսիս-արևելյան շրջանների համապատասխան ցուցանիշին): Մուսուլմանների թվաքանակով երկրորդ տեղում է մայրաքաղաք Վիեննան 7,82%-ով: Կենտրոնական Զալցբուրգ, Վերին Ավստրիա, Տիրոլ և Ստորին Ավստրիա նահանգներն ունեն միջին վիճակագրական տոկոսային ցուցանիշին համապատասխան մուսուլման բնակչություն: Հարավ-արևելյան Շտիրիա, Կարինթիա, ինչպես նաև արևելքում գտնվող Բուրգենլանդ նահանգներն ունեն երկրի մասշտաբով իսլամադավան բնակչության ամենացածր թվաքանակը: Ավստրիայի 300 ահմադիտներից շուրջ 1/3-ը բնակվում են Վիեննայում[3]:

Ավստրիան արևմտաեվրոպական երկրների համեմատ առանձնահատուկ երկիր է հանդիսանում, քանի որ մուսուլմաններին տվել է ճանաչված կրոնական համայնքի կարգավիճակ: Այս իրավիճակը գալիս է դեռևս 1878 թվականին Ավստրո-Հունգարական կայսրության կողմից Բոսնիա և Հերցեգովինայի բռնազավթման ժամանակներից: Ավստրիան իսլամական կրոնական համայնքների գործունեությունը կարգավորում էր այսպես կոչված «Anerkennungsgesetz»-ով («ճանաչման ակտ»), որն ընդունվել է 1912 թվականին: Ավստրիան համարվում է արևմտաեվրոպական երկիրը, որը դիմել է նման քայլի: Այդ օրենքն ուժը կորցրեց 1918 թվականին Ավստրո-Հունգարական կայսրության բաժանումով ընդհուպ մինչև այն պահը, երբ մուսուլմանները 1979 թվականին հիմնեցին Ավստրիայի իսլամական կրոնական համայնքը[4]: Այս կազմակերպությունն իրավունք ունի կրոնական ուղղվածության կրթություն տրամադրել պետական դպրոցներում: Այն նաև զաքաթի հավաքման իրավունք ունի, սակայն համայնքը դեռևս չի օգտվել այս առավելությունից Ավստրիայում մզկիթների և կրոնական այլ հաստատությունների կառուցման համար: 2013 թվականին ալևիտների համայնքն Ավստրիայում ստացավ ճանաչված կրոնական համայնքի կարգավիճակ[5]:

Իսլամական կրոնական խմբի ներսում առկա են նաև զուգահեռ ուղղություններ: Կրոնական առօրյան կազմակերպվում է մզկիթներում, որոնք պատկանում են իսլամադավան թուրքերին, բոսնիացիներին և արաբներին: Թուրքական կազմակերպությունների թվում են «Թուրք-մուսուլմանական միավորման ֆեդերացիան», որը կանոնակարգվում է կրոնի հարցերով վարչության կողմից: Այնպիսի կազմակերպություններ, ինչպիսիք են «Սուլեյմանիան» և «Ազգային դիրքորոշումը», կարելի է համարել հասարակական կազմակերպություններ, որոնց կենտրոնակայանը գտնվում է Գերմանիայում:

Մուսուլմաններն ըստ ազգության[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ստորև ներկայացված է Ավստրիայում բնակվող մուսուլման բնակչության թվաքանակն ըստ ազգային պատկանելիության՝

Տելֆսի մզկիթը
Ազգություն Թվաքանակ Տարի
Թուրքեր 500,000+ [6]
Բոսնիացիներ 128,047
Աֆղանցիներ 31,300
Քրդեր 26,770
Չեչեններ 25,000 [7]
Իրանցիներ 12,452
Արաբներ 12,100
Պակիստանցիներ 8,490

Օգտագործված գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. How many Muslims live in Austria.(անգլ.)
  2. Islam in Österreich Archived 2014-03-04 at the Wayback Machine.(գերմ.)
  3. Jørgen Nielsen, Samim Akgönül, Ahmet Alibašić, Egdunas Raciu։ Yearbook of Muslims in Europe, Volume 5։ էջ 55։ Վերցված է փետրվարի 25, 2014 (անգլ.)
  4. Islamische Glaubensgemeinschaft in Österreich.(գերմ.)
  5. «Anerkennung der Anhänger der Islamischen Alevitischen Glaubensgemeinschaft als Religionsgesellschaft»։ Legal Information System of the Republic of Austria։ 2013-05-22 (գերմ.)
  6. Andreas Mölzer MdEP: Die Ortstafel-Groteske Archived 2012-07-22 at Archive.is(գերմ.)
  7. Refworld | Continuing Human Rights Abuses Force Chechens to Flee to Europe