Իդի Ամին

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Իդի Ամին
անգլ.՝ Idi Amin
Idi Amin -Archives New Zealand AAWV 23583, KIRK1, 5(B), R23930288.jpg
Դրոշ
(3-րդ) Ուգանդայի նախագահ
Հունվարի 25, 1971 - Ապրիլի 11, 1979
Նախորդող Միլթոն Օբոտե
Հաջորդող Յուսուֆու Լուլե
 
Քաղաքացիություն՝ Flag of Uganda.svg Ուգանդա
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ, սպա և բռնցքամարտիկ
Դավանանք Իսլամ
Ծննդյան օր 1925(1925)
Ծննդավայր Flag of the Uganda Protectorate.svg Կոբոկո, Ուգանդայի Պրոտեկտորատ
Վախճանի օր Օգոստոսի 16, 2003
(78 տարեկան)
Վախճանի վայր Սաուդյան Արաբիա Ջիդդա, Սաուդյան Արաբիա
Ամուսին Մալյամու (ամուսնալուծված)
Կայ (ամուսնալուծված)
Նորա (ամուսնալուծված)
Մադինա (այրի)
Սարա Կյոլաբա (այրի)
Զավակներ Հաֆսա Արաբա
Էմիրա Հավա Վանգիտա
Ֆայսալ Վանգիտա
Խադիջա Աբիրիյա

Իդի Ամին Դադա (անգլ.՝ Idi Amin Dada, ենթադր. 1925, Koboko, Northern Region, Ուգանդա - օգոստոսի 16, 2003({{padleft:2003|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:16|2|0}})[1][2][3], Ջիդդա, Makkah Region, Սաուդյան Արաբիա), ուգանդացի պետական և ռազմական գործիչ, Ուգանդայի Հանրապետության 3-րդ նախագահը 1971-1979 թվականներին։

Ծնվել է 1925 թ.՝ Կոկոբո բնակավայրում։ 1946 թվականին զորակոչվել է Մեծ Բրիտանիայի աֆրիկյան գաղութային զորախումբ։ Տարիների ընթացքում բարձրանալով զինվորական աստիճաններում, 1970 թվականին Ամինը գահընկեց է անում երկրի գործող առաջնորդ Միլթոն Օբոտեին և ինքնահռչակվում որպես նախագահ՝ աթոռին մնալով մինչև 1979 թվականը[4]։

Ամինի կառավարման տարիներն ուղեկցվել են մարդու իրավունքների ոտնահարությամբ, քաղաքական հալածանքներով, էթնիկական զտումներով, արտադատական սպանություններով, ընտանեվարությամբ, կոռուպցիայով, ինչպես նաև թերի ներտնտեսական կառավարությամբ։ Ըստ միջազգային դիտորդների և մարդու իրավունքների պաշտպանության գրասենյակների դիտարկումների, ամինյան ռեժիմի ընթացքում սպանված մարդկանց քանակը տատանվում է 100 000-ից[5] մինչև 500 000[6]։

Նախագահի աթոռից 1979 թվականին հեռացվելուց հետո, Ամինն ապաստանում է Լիբիայում, և ավելի ուշ՝ Սաուդյան Արաբիայում, որտեղ էլ կնքում է մահկանացուն 2003 թվականի օգոստոսի 16-ին։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]