Ժուսելինու Կուբիչեկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ժուսելինու Կուբիչեկ
 
Կուսակցություն՝ Social Democratic Party (1945)?
Կրթություն՝ Federal University of Minas Gerais?
Մասնագիտություն՝ բժիշկ և քաղաքական գործիչ
Դավանանք Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի
Ծննդյան օր սեպտեմբերի 12, 1902(1902-09-12)[1][2][3][…]
Ծննդավայր Դիամանտինա, Մինաս Ժերաիս, Բրազիլիա
Վախճանի օր օգոստոսի 22, 1976(1976-08-22)[1][2][3][…] (73 տարեկան)
Վախճանի վայր Resende, Ռիո դե Ժանեյրո, Բրազիլիա
Թաղված Memorial JK
Քաղաքացիություն  Բրազիլիա
Մայր Júlia Kubitschek?
Ամուսին Sarah Kubitschek?
Զավակներ Maria Estela Kubitschek? և Márcia Kubitschek?
 
Ինքնագիր Изображение автографа
 
Պարգևներ
Բոյակայի շքանշան, Հարավային Խաչի շքանշանի Մեծ խաչ, «Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետության հանդեպ ունեցած վաստակի համար» հատուկ աստիճանի շքանշանի Մեծ Խաչ, Թոմաշ Գարիգ Մասարիկի շքանշանի Մեծ խաչի ասպետ, Իզաբել Կաթոլիկի շքանշանի ասպետ, Մեծ Խաչի ասպետ՝ «Իտալիայի Հանրապետության հանդեպ ունեցած վաստակի համար» Մեծ ժապավենով, Աշտարակի և թրի շքանշանի Մեծ խաչ, Ինֆանտ դոն Էնրիկեի շքանշանի մեծ շղթա, Դոմ Հենրի մանկան մեծ խաչ, Մանուել Ամադոր Գեռերոյի շքանշան, Ռիու Բրանկու շքանշան, Ծովային արժանիքների շքանշան, Grand Cross of the Sash of the Three Orders, Ացտեկյան արծվի շքանշան և Honorary Knight Grand Cross of the Order of the British Empire

Ժուսելինու Կուբիչեկ դի Օլիվեյրա (պորտ.՝ Juscelino Kubitschek de Oliveira, սեպտեմբերի 12, 1902(1902-09-12)[1][2][3][…], Դիամանտինա, Մինաս Ժերաիս, Բրազիլիա - օգոստոսի 22, 1976(1976-08-22)[1][2][3][…], Resende, Ռիո դե Ժանեյրո, Բրազիլիա), բրազիլացի պետական և քաղաքական գործիչ, 1956 թվականից մինչև 1961 թվականը Բրազիլիայի նախագահը։

Ղեկավարման ընթացքում Կուբիչեկի ամենակարևոր փոփոխություններից է եղել Բրազիլիայի մայրաքաղաքը Ռիո դե Ժանեյրոյից Բրազիլիա տեղափոխելը։

Կարիերայի սկիզբ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժուսելինու Կուբիչեկը ծնվել է 1902 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Մինաս Ժերայս նահանգի Դիամանտինա քաղաքում։ Նրա հայրը՝ Խուան Սեզար դի Օլիվեյրան (1872-1905) եղել է շրջիկ գործակալ և մահացել է, երբ որդին ընդամենը երկու տարեկան էր։ Մայրը՝ Ժուլիա (Յուլիա) Կուբիչեկը (1873-1971), աշխատել է որպես ուսուցիչ և ունեցել է չեխական և գնչուական ծագում։ Նրանից Ժուսելինուն ստացել է իր ազգանունը։ Բրազիլացի պատմաբանները նշում են, որ Ժուսելինուն աշխարհի միակ նախագահն էր, որը գնչուական արմատներ ուներ։

Կուբիչեկը բժշկական կրթություն է ստացել։ Նրա քաղաքական կարիերան սկսվել է 1934 թվականին, երբ նա դարձել է Մինաս Գերասի օրենսդիր ժողովի անդամ։ 1950 թվականի հունվարի 31-ից մինչև 1955 թվականի մարտի 31-ը Կուբիչեկը եղել է իր նահանգի նահանգապետը։ Չնայած նրան, որ որպես քաղաքական գործիչ Կուբիչեկը Վարգասից էր, նա ուներ լևոլիբերալ համոզմունքներ և դեմ էր հանդես գալիս կառավարման ամբողջատիրական ձևին։

Որպես նախագահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կուբիչեկը նախագահ է ընտրվել 1955 թվականին։ Նախընտրական քարոզարշավի ժամանակ նա խոստացել է 5 տարվա ընթացքում ապահովել երկրի զարգացումը։ 1956 թվականի հունվարի 31-ին պաշտոնապես ստանձնել է պաշտոնը։

Նախագահ դառնալուց հետո Կուբիչեկն ակտիվ բարեփոխումներ է սկսել տարբեր ոլորտներում՝ տնտեսություն, կրթություն, ինֆրակառուցվածք և այլն։ Նվազեցվել են արտասահմանյան կապիտալի հարկերը։ Բուռն տեմպերով սկսել են զարգանալ մեքենաշինությունը, ավտոմոբիլաշինությունը և այլ գիտատար ճյուղեր։

Որպես իր կառավարության կարևորագույն խնդիրներից մեկը՝ Կուբիչեկը հայտարարել է նոր մայրաքաղաքի՝ Բրազիլիա քաղաքի շինարարությունը, որը պետք է դառնար ամբողջ երկրի վերափոխման խորհրդանիշը։ Մայրաքաղաքը Ռիո դե Ժանեյրոյից պաշտոնապես տեղափոխվել է Բրազիլիա 1960 թվականի ապրիլի 21-ին։ Կուբիչեկի հիմնական հակառակորդը աջակողմյան պահպանողական ուժերը գլխավորող նահանգապետ (և նախկին կոմունիստ) Կառլոս Լասերդան էր։

Կարիերայի ավարտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պաշտոնաթող է եղել 1961 թվականի հունվարի 31- ին։ Երկրի նոր նախագահ է դարձել Ժանիու Կուադրուսը։ 1964 թվականի հեղաշրջումից հետո Կուբիչեկը (ինչպես Կուադրուսը) 10 տարի ժամկետով զրկվել է քաղաքական իրավունքներից։

Մահացել է 1976 թվականի օգոստոսի 22-ին ավտովթարի հետևանքով։

2013 թվականին հատուկ քննչական հանձնաժողովը, որի կազմում ընդգրկված են եղել Սան Պաուլուի քաղաքային խորհրդի անդամները, եկել են այն եզրակացության, որ Ժուսելինու Կուբիչեկը ռազմական բռնապետության կողմից կազմակերպված դավադրության զոհ է եղել։ Հանձնաժողովի ամբողջական զեկույցը հրապարակվել է դեկտեմբերի 10-ին։ Կուբիչեկի մահվան հետաքննության ժամանակ, որը մահվան պահին ազդեցիկ ընդդիմադիր գործիչ է եղել, հանձնաժողովը պաշտոնական փաստաթղթերում կեղծ գրառումներ է հայտնաբերել, ինչպես նաև դատավարական սխալներ և հակասություններ պաշտոնական տվյալներում։ Քաղաքական սպանության վարկածը հաստատվում է նաև վկաների ցուցմունքներով, ներառյալ ավտոբուսի վարորդը, որի մեքենայի հետ բախվել է նախկին պետության ղեկավարի մեքենան 1976 թվականի օգոստոսի 22-ին։

Ըստ նախկին պաշտոնական վարկածի՝ ավտովթարը, որում զոհվել է Կուբիչեկը, դժբախտ պատահար է եղել, սակայն երկրում երկար ժամանակ լուրեր են շրջանառվել, որ այն կազմակերպել է ռազմական խունտան։ Ենթադրվել է, մասնավորապես, որ Կուբիչեկին սպանել են «Կոնդոր» գործողության շրջանակներում, որն իրականացվել է Լատինական Ամերիկայի մի շարք նահանգների հատուկ ծառայությունների կողմից, այդ թվում՝ Բրազիլիայի ՔՍԿՎ-ի կողմից, ընդդիմության քաղաքական գործիչներին ոչնչացնելու համար։

Կուբիչեկի հետ միասին դավադրության զոհ է համարվում նաև Ժուան Գուլարտին, որը նույնպես մահացել է 1976 թվականին։ Գուլարտի մահը հարազատների խնդրանքով հետաքննվում է նաև իշխանությունների կողմից, 2013 թվականին նրա մնացորդները հանվել են հետաքննության համար[4]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]