Ինֆրակառուցվածք

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Ինֆրակառուցվածք(լատ. infra — ցածր, ենթա- և structura — կառուցվածք, դասավորություն), արդյունաբերական և գյուղատնտեսական արտադրությանը սպասարկող տնտեսության ճյուղերի (խճուղիների, ջրանցքների, ջրամբարների, նավահանգիստների, կամուրջների, օդանավակայանների, պահեստների շինարարություն, էներգետիկ տնտեսություն, երկաթուղային էորանսպորտ, կապ, առողջապահություն և այլն) կոմպլեքս։ «Ինֆրակառուցվածք» տերմինը ռազմական, բառապաշարից փոխառնվել է 20–րդ դարի 40-ական թվականներին։ Սովետական տնտեսագիտության մեջ ինֆրակառուցվածքը ստորաբաժանվում է արտադրական և ոչ արտադրական (սոցիալական) խմբերի։ Առաջինում ընդգրկվում են նյութական արտադրությանն անմիջաբար սպասարկող Ինֆրակառուցվածքի ճյուղերը՝ երկաթուղիներն ու խճուղիները, ջրամատակարարումը, կոյուղին և այլն երկրորդում՝ արտադրական պրոցեսին միջնորդաբար կապված ճյուղերը՝ ընդհանուր և մասնագիտական կրթությունը, առողջապահությունը և այլն։ Կապիտալիստական տնտեսության ինֆրակառուցվածքային ճյուղերին բնորոշ է երկակիությունը։ Մի կողմից, առանց այդ ճյուղերի զարգացման իջնում է արդյունաբերությունը և գյուղատնտեսությունը ձեռնարկությունների գործունեության արդյունավետությունը, մյուս կողմից՝ կապիտալ ներդրումներն ինֆրակառուցվածքի ճյուղերում եկամտաբեր չեն, բայց ավելացնում են արդյունաբերության և գյուղատնտեսության ձեռնարկությունների շահույթները։ Դրանով, արտադրության հանրայնացման պրոցեսով, ռազմական, նկատառումներով է պայմանավորված կապիտալիստական երկրներից շատերում ինֆրակառուցվածքի ճյուղերի ֆինանսավորման ու զարգացման ֆունկցիաների պետականացումը։ Ինֆրակառուցվածք, որպես սոցիալական պրոբլեմ, բնորոշ է միայն արտադրության կապիտալիստական եղանակին։ Սոցիալիզմի ժամանակ պահպանվում է դրա միայն տեխնիկատնտեսական կողմը, որը լուծվում է գիտական պլանավորմամբ։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 372 CC-BY-SA-icon-80x15.png