Թեդդի Կոլեկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Թեդդի Կոլեկ
Teddy Kollek during a Christmas eve cocktail party.jpg
 
Կուսակցություն՝ Ավոդա
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ
Ծննդյան օր մայիսի 27, 1911(1911-05-27)[1][2][3][…]
Ծննդավայր Nagyvázsony, Veszprém District, Վեսպրեմ, Հունգարիա
Վախճանի օր հունվարի 2, 2007(2007-01-02)[4][1][2][…] (95 տարեկան) կամ հունվարի 7, 2007(2007-01-07)[5] (95 տարեկան)
Վախճանի վայր Երուսաղեմ
Գերեզման Հերցլի լեռ
Թաղված Հերցլի լեռ
Քաղաքացիություն Flag of Israel.svg Իսրայել
Ամուսին Tamar‏ Kollek?
Զավակներ Amos Kollek? և Osnat Kollek?
 
Պարգևներ
Մեծ Խաչ աստղով և ուսի ժապավենով, Իսրայելի մրցանակ, «Վաստակների համար» բավարիական շքանշան,

Վիեն քաղաքի պատվո մատանի

,

Four Freedoms Award - Freedom of Worship? (1988)

,

Moses-Mendelssohn-Preis? (1990)

,

Բրաուն համալսարանի պատվավոր դոկտոր

,

Գերմանական գրավաճառների խաղաղության պարգև (1985)

,

Հարվարդի համալսարանի պատվավոր դոկտոր

,

Թել-Ավիվի համալսարանի պատվավոր դոկտոր

,

Կոլումբիայի համալսարանի պատվավոր դոկտոր

,

Բոն Գուրիոն համալսարանի պատվավոր դոկտոր

,

Վիեննայի համալսարանի պատվավոր դոկտոր

,

Տեխնիոնի պատվավոր դոկտոր

,

Վեյցմանի ինստիտուտի պատվավոր դոկտոր

,

Տորոնտոյի համալսարանի պատվավոր դոկտոր

,

Վիեննայի պատվավոր քաղաքացի (2001)

,

honorary doctorate from the University of Notre Dame?

և

Եշիվա համալսարանի պատվավոր դոկտոր

Թեդդի (Թեոդոր) Կոլլեկ (հունգ.՝ Kollek Teddy [Tivadar], եբրայերեն՝ טדי קולק‎, մայիսի 27, 1911(1911-05-27)[1][2][3][…], Nagyvázsony, Veszprém District, Վեսպրեմ, Հունգարիա - հունվարի 2, 2007(2007-01-02)[4][1][2][…] կամ հունվարի 7, 2007(2007-01-07)[5], Երուսաղեմ), իսրայելցի հասարակական գործիչ, Երուսաղեմի քաղաքապետ 1965-1993 թվականներին[6][7]։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Հունգարիայի Նադվաժոն գյուղում (Բուդապեշտից 120 կմ արևմուտք), իր անունը ստացել է ի պատիվ Թեոդոր Հերցլի։ 1918 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Վիեննա[8][9]։ 1935 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել է Պաղեստին։ Միացել է ՄԱՊԱՅ կուսակցությանը և դարձել Դավիդ բեն Գուրիոնի մտերիմը և հովանավորը։

1941-1952 թվականներին աշխատել է հետախուզությունում և հակահետախուզությունում։

1952-1965 թվականներին աշխատել է կառավարական ապարատում։ 1965 թվականին դուրս է եկել ՄԱՊԱՅ-ից և Բեն Գուրիոնի հետ դարձել ՌԱՖԻ-ի հիմնադիրներից մեկը։

1965 թվականին ընտրվել է Երուսաղեմի քաղաքապետ։ 1967 թվականին դարձել է միացյալ քաղաքի առաջին քաղաքապետը և վերընտրվել հինգ անգամ՝ քաղաքապետ լինելով տարի[10]։ Կոլեկի օրոք Երուսաղեմը վերածվել է ժամանակակից քաղաքի, և նրա բնակչությունը աճել է 3 անգամ, և այդպիսով դարձել է Իսրայելի ամենամեծ քաղաքը՝ առաջ անցնելով Թել Ավիվից։ Երուսաղեմի և Իսրայելի օգտին իր գործունեության համար նա արժանացել է Իսրայելի մրցանակին[11], ինչպես նաև «Վերայթի» մարդասիրության մրցանակին։ 1992 թվականին ստացել է Եյլի համալսարանի պատվավոր դոկտորի կոչում[12]։ 1993 թվականին ընտրություններում պարտվել է Էհուդ Օլմերտին, որից հետո թոշակի է անցել, սակայն շարունակել է ակտիվորեն մասնակցել քաղաքին նվիրված տարբեր միջոցառումներին։

Մահացել է 2007 թվականին հունվարի 2-ին։ Թաղվել է Երուսաղեմում՝ Հերցլ լեռան վրա։

MI5 հակահետախուզության անգլիական ծառայության կողմից 2007 թվականի սկզբին հրապարակված տվյալների համաձայն՝ Թեդդի Կոլլեկը համագործակցել է բրիտանական հակահետախուզության հետ՝ «Կարիճ» կոդային անվան տակ՝ նրան տեղեկություններ փոխանցելով հրեական ընդհատակյա կազմակերպությունների՝ «Էցել» և «Լեհի» գործունեության մասին։ Տեղեկատվության փոխանցումը, որը թույլ է տվել բրիտանական գաղութային իշխանություններին ձերբակալել այդ կազմակերպությունների շատ անդամների, իրականացվել է Հրեական գործակալության տնօրինության հավանությամբ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Encyclopædia Britannica
  3. 3,0 3,1 Discogs — 2000.
  4. 4,0 4,1 4,2 http://fr.jpost.com/servlet/Satellite?cid=1167467643457&pagename=JPost/JPArticle/ShowFull
  5. 5,0 5,1 5,2 Library of Congress AuthoritiesLibrary of Congress.
  6. Zvielli Alexander (2 January 2007)։ «Teddy Kollek and his life-long dedication»։ The Jerusalem Post։ Վերցված է 3 January 2007 (չաշխատող հղում)
  7. Wilson Scott (January 2, 2007)։ «Longtime Mayor of Jerusalem Dies at 95»։ The Washington Post։ էջ 2։ Արխիվացված է օրիգինալից July 14, 2017-ին։ Վերցված է January 2, 2007 
  8. Obituary: Teddy Kollek, in The Telegraph, London, 3 January 2007
  9. Susanne Blumesberger, Michael Doppelhofer, Gabriele Mauthe, eds. (2011)։ Handbuch österreichischer Autorinnen und Autoren jüdischer Herkunft: 18. bis 20. Jahrhundert (գերմաներեն)։ Walter de Gruyter for Österreichische Nationalbibliothek (Austrian National Library), Vienna։ էջ 720։ ISBN 978-3110949001։ Վերցված է 12 March 2020 
  10. Rabinovich Abraham (January 2, 2007)։ «How Teddy put Jerusalem back together again»։ The Jerusalem Post։ Արխիվացված է օրիգինալից May 29, 2012-ին։ Վերցված է January 3, 2007 
  11. «Israel Prize Official Site – Recipients in 1988 (in Hebrew)»։ Արխիվացված է օրիգինալից July 16, 2011-ին։ Վերցված է July 1, 2009 
  12. «Yale University. Honorary Degree Honorands, 1977—2000 (a) (Йельский университет. Почётные доктора, 1977—2000 а)» (անգլերեն)։ Yale University Office of Institutional Research։ 2000-10-25։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-05-24-ին։ Վերցված է 2015-10-24 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]