Թանթռնիկ քառաչափ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Թանթռնիկ քառաչափ
Դասակարգում
Թագավորություն  Բույսեր (Plantae)
Տիպ/Բաժին Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta)
Ենթատիպ Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytina)
Կարգ Քարբեկածաղկավորներ (Saxifragales)
Ընտանիք Թանձրատերևազգիներ (Crassulaceae)
Տրիբա Sedeae
Ցեղ Թանթռնիկ (Sedum)
Տեսակ Թանթռնիկ քառաչափ (S. tetramerum)
Միջազգային անվանում
Sedum tetramerum

Թանթռնիկ քառաչափ (լատ.՝ Sedum tetramerum), թանձրատերևազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2-5 սմ բարձրությամբ ցողունները միայնակ են և բարակ։ Կիսագլանաձև տերևները համարյա ձվաձև են, մերկ կամ թեթևակի թարթիչավոր։ Հասկանման ծաղկաբույլերում գտնվող ծաղիկները համարյա նստադիր են։ Բաժակաթերթերը բթավուն են, հիմքում հավելուկով։ 3,5 մմ երկարությամբ պսակաթերթը սպիտակ են, ձվաձև-նշտարաձև և սուր։ Հասուն պտուղները բաժակին հավասար են, թեթևակի հեռացող մասերով, գծային-նշտարաձև, ուռուցիկ, գեղձային-թմբիկավոր կտուցով[1]։

Տարծվածություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայաստանում հանդիպում է Երևանի (Աշտարակ, Արարատ) և Մեղրու (Մեղրի գետի ափերին) Ֆլորիստիկական շրջաններում։ Տեսակի ընդհանուր արեալը ընդգրկում է Արևելյան Կովկասը, Արևելյան և Հարավային Անդրկովկասը և Միջին Ասիան[1]։

Էկոլոգիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աճում է ծովի մակարդակից 700-1100 մ բարձրությունների վրա, ստորին լեռնային գոտում, կիսաանապատի քարքարոտ տեղերում։ Ծաղկում է հունիսին, պտղաբերում է հուլիս-օգոստոս ամիսներին[1]։

Պահպանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խոցելի տեսակ է։ Տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, իսկ բնակության շրջանի մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս։ Տեսակի հիմնական արեալը Հայաստանի սահմաններից դուրս գտնվելու պատճառով սպառնալիքի կատեգորիան իջեցվել է։ Ընգրկված չէ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանություն չի իրականացվում[1]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Հայաստանի Կարմիր գիրք (հայերեն)։ Երևան: ՀՀ Բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6