Էդվարդ Դոյզի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Էդվարդ Դոյզի
անգլ.՝ Edward Adelbert Doisy
Edward A Doisy.jpg
Ծնվել էնոյեմբերի 13, 1893(1893-11-13)[1][2][3]
Hume, Էդգար շրջան, Իլինոյս, ԱՄՆ
Մահացել էհոկտեմբերի 23, 1986(1986-10-23)[1][2][3][…] (92 տարեկան)
Սենթ Լուիս, Միսսուրի, ԱՄՆ
ՔաղաքացիությունFlag of the United States.svg ԱՄՆ
Մասնագիտությունկենսաքիմիկոս, բժիշկ, համալսարանի պրոֆեսոր և քիմիկոս
Հաստատություն(ներ)Վաշինգտոնի համալսարան Սենտ Լուիսում և Սենթ Լուիսի համալսարան
ԱնդամակցությունՊապական գիտությունների ակադեմիա[4], Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա և ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա
Ալմա մատերՀարվարդի համալսարան և Ուրբանա-Շամպեյնի Իլինոյսի համալսարան
Գիտական ղեկավարՕտտո Ֆոլին
ՊարգևներԲժշկության կամ ֆիզիոլոգիայի Նոբելյան մրցանակ[5][6] և Վիլարդ Գիբսի պարգև
Edward Adelbert Doisy Վիքիպահեստում


Էդվարդ Ադելբերդ Դոյզի, (նոյեմբերի 13, 1893(1893-11-13)[1][2][3], Hume, Էդգար շրջան, Իլինոյս, ԱՄՆ - հոկտեմբերի 23, 1986(1986-10-23)[1][2][3][…], Սենթ Լուիս, Միսսուրի, ԱՄՆ[7]), ամերիկացի կենսաքիմիկ: 1943 թվականին արժանացել է Նոբելյան մրցանակի՝ Հենրիկ Դամի հետ վիտամին K-ն հայտնաբերելու համար: K վիտամինն իր անունը ստացել է կոագուլյացիա բառից:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դոյզին ծնվել է Հյումում՝ Իլինոյսում, 1893 թվականի նոյեմբերի 13-ին: Բակալավրի աստիճան ստացել է 1914 թվականին, մագիստրոսինը՝ 1916 թվականին Իլինոյսի համալսարանում՝ Ուրբանա Շամպեյնում: 1920 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն Հարվարդի համալսարանում[7]:

1919 թվականին ընդունվել է աշխատանքի Վաշինգտոնի համալսարանի (Սենտ Լուիսում) կենսաքիմիայի ֆակուլտետում և հենց այստեղ էլ ստացել դոցենտի աստիճան: 1923 թվականին Էդվարդ Դոյզին որպես պրոֆեսոր և կենսաքիմիայի ամբիոնի նախագահ աշխատել է Սենտ Լուիսի համալսարանում: Նա այդ ամբիոնի պրոֆեսորն ու վարիչն էր մինչև 1965 թվականին թոշակի անցնելը։ Հետագայում ամբիոնն անվանափոխվել է և այժմ կոչվում է Է.Ա. Դոյզիի անվան կենսաքիմիայի և մոլեկուլային կենսաբանության ամբիոն:

1940 թվականին որպես բժիշկ դասախոսել է Չիկագոյի համալսարանում[8]:

1930 թվականին Դոյզին մրցակցության մեջ է եղել Ադոլֆ Բուտենանդի հետ էստրոնի հայտնաբերման ժամանակ: Նրանք միմյանցից անկախ հայտնաբերել են նյութը[7], բայց միայն Բուտենանդն է արժանացել Նոբելյան մրցանակի:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Zetterström Rolf (June 2006)։ «H. C. P. Dam (1895–1976) and E. A. Doisy (1893–1986): the discovery of antihaemorrhagic vitamin and its impact on neonatal health»։ Acta Paediatr. (Norway) 95 (6): 642–4։ ISSN 0803-5253։ PMID 16754542։ doi:10.1080/08035250600719739 
  • Fitch C D (May 1988)։ «In memoriam: Edward A. Doisy, Ph. D»։ J. Clin. Endocrinol. Metab. (UNITED STATES) 66 (5): 1094–5։ ISSN 0021-972X։ PMID 3283162 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]