Էդմոնդ Բյորկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Էդմոնդ Բյորկ
Edmund Burke
EdmundBurke1771.jpg
 
Քաղաքացիություն՝ Royal Standard of Ireland (1542–1801).svg Իռլանդիայի թագավորություն
Կուսակցություն՝ Վիգեր
Կրթություն՝ Թրինիթի քոլեջ
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ, փիլիսոփա և գրող
Դավանանք Իռլանդիայի եկեղեցի
Ծննդյան օր հունվարի 12, 1729
Ծննդավայր Դուբլին, Լենստեր[1]
Վախճանի օր հուլիսի 9,1797
Վախճանի վայր Բիկոնսֆիլդ, South Bucks, Buckinghamshire, Բաքինհեմշիր, Հարավարևելյան Անգլիա, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն[1]
Էդմոն Բյորկի հուշարձանը Վաշինգթոնում

Էդմոնդ Բյորկ (հունվարի 12, 1729-հուլիսի 9,1797), անգլիացի քաղաքական գործիչ, փիլիսոփա և հրապարակախոս։ Համարվում է դասական պահպանողականության «հայրը»։ Բյորկն առաջադրում է հետևյալ սկզբունքները,

ա) «այն, ինչ կարելի է չփոխել, պետք չէ, փոխել»,

բ) հափսա «հնության իրավուն­քի» և ժողովրդի ավանդույթների նկատմամբ,

գ) դասակարգերի և սոցիալական խավերի միջև սահմանագաաման անհրաժեշտությունը սոցիալական կայունուրյան հասաատման համար,

դ) ազատությունր անհնար է առանց մասնավոր սեփականության գոյության, իսկ հասարակությունը դատապարտված է կործանման,

ե) մարդը որպես անկատար և անբան էակ ենթակա է մեղսավոր վարքի և այլն։

Որպես եվրոպական Լուսավորականության և ֆրանսիական հեղափոխության հակառակորդ Բյորկն ապացուցում է, որ հասարակական կյանքը հիմնված է ավանդույթների, սովորույթների, բարոյական ու նյութական արժեքների վրա՝ ժառանգված նախորդ սերունդներից և փոխկապակցված միմյանց հետ։ Կայունությունը, հավասարակշռությունը, աստիճանական նորացումը այն սկզբունքներն են, որոնց պետք է հետևի հասարակությունը։ Միայն այս դեպքում է ապահովվում նրա ապագան։ Բյորկը հայ ազատագրական պայքարի գաղափարախոս և գործիչ Հովսեփ Էմինի ընկերներից ու հովանավորներից էր։

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են
Էդմոնդ Բյորկ հոդվածին

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Бёрк Эдмунд / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Հայկական Սովետական Հանրագիտարան, հատոր 1-12, 1974-1986 թթ, Երևան
  • Է․ Աղայան «Արդի հայերենի բացատրական բառարան», հատոր 1-2, 1976 թ, Երևան
  • А․ Б. Барихин "Большой юридический словарь", 2002 թ, Москва