Դոն (գետ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Դոն (այլ կիրառումներ)
Դոն
Don (Voronezh Oblast).jpg
Donrivermap.png
Բնութագիր
Երկարություն 1870
Ավազանի մակերես 422 000 կմ²
Ջրի ծախս 680
Ջրահոսք
 · Ակունքի տեղակայում Նովոմոսկովսկ
 · Բարձրություն 180 մ
 · Գետաբերանի տեղակայում Տագանռոգի ծոց
 · Բարձրություն 0 մ
 · Կոորդինատներ
Տեղակայում
Հոսող հոսքեր Վորոնեժ, Բիտյուգ, Խոպյոր, Medveditsa River, Ilovlya River, Sal River, Manych River, Krasivaya Mecha River, Bystraya Sosna River, Tikhaya Sosna River, Չիր և Սևերսկի Դոնեց
Ջրի մարմիններ Tsimlyansk Reservoir
Երկիր Ռուսաստան Ռուսաստան
Երկրամաս Տուլայի մարզ
Գետը Վիքիպահեստում

Դոն (ռուս.՝ Дон), գետ Ռուսաստանի եվրոպական մասում։ Սկիզբ է առնում Միջինռուսական բարձրավայրի արևելյան լանջերից՝ Տուլայի մարզի Նովոմոսկովսկ քաղաքի մոտ, թափվում Ազովի ծովը Տագանռոգի ծոցը՝ առաջացնելով դելտա (տարածությունը մինչև 340 կմ²)։ Երկարությունը 1870 կմ է, նավարկելի է Սոսնա գետի միախառնման տեղից սկսած (1604 կմ)։

Կանոնավոր նավագնացություն կա Գեորգիո–Դեժ քաղաքից սկսած (1355 կմ)։ Վոլգա–Դոն նավարկելի ջրանցքով կապված է Բալթիկ, Սպիտակ և Կասպից ծովերի հետ։ Առավել կարևոր քաղաքներն են՝ Գեորգիու–Դեժը, Դոնի Կալաչը, Վոլգոդոնսկը, Դոնի Ռոստովն ու Ազովը։

Անվանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անվանումն ունի իրանական ծագում․ առաջացել է «ջուր, գետ» նշանակող բառից։ Օսերենում, որը նույնպես իրանական լեզու է, այսօր էլ «դոն» բառը գոյություն ունի այդ իմաստով և հանդիպում է շատ գետանուններում։ Հին հունական աղբյուրներում հիշատակվում է Տանաիս անունով։[1]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987)։ Աշխարհագրական անունների բառարան։ Երևան: «Լույս»