Դոն (գետ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Դոն (այլ կիրառումներ)
Դոն
Don (Voronezh Oblast).jpg
Donrivermap.png
Բնութագիր
Երկարություն 1870
Ավազանի մակերես 422 000 կմ²
Ջրի ծախս 680
Ջրահոսք
 · Ակունքի տեղակայում Նովոմոսկովսկ
 · Բարձրություն 180 մ
 · Գետաբերանի տեղակայում Տագանռոգի ծոց
 · Բարձրություն 0 մ
 · Կոորդինատներ
Տեղակայում
Հոսող հոսքեր Վորոնեժ, Բիտյուգ, Խոպյոր, Medveditsa River, Ilovlya River, Sal River, Manych River, Krasivaya Mecha River, Bystraya Sosna, Tikhaya Sosna, Չիր, Սևերսկի Դոնեց, Q756156?, Q756242?, Կազինկա, Խվորոստան, Q756472?, Q756616?, Q756663?, Q756919?, Մատրյուշինա (գետ), Q757334?, Յար Սուխոյ Դոնեց, Kamenka River (Don), Temernik River, Q1752628?, Aksay, Azovka River (Don), Bobrik, Բոգաչարկա, Մեծ Վերեյկա, Q4091268?, Q4091704?, Բուրովլյանկա, Վեդուգա, Q4124250?, Q4130296?, Goluboy Dunay River, Դևիցա, Դևիցա, Q4166170?, Q4192089?, Q4199067?, Q4207079?, Q4207687?, Q4215893?, Q4220343?, Q4227211?, Q4236910?, Q4242019?, Q4245647?, Q4247023?, Q4256000?, Q4272395?, Q4279984?, Q4307666?, Nepryadva, Q4341282?, Q4344542?, Q4351191?, Q4359699?, Q4365963?, Q4373083?, Q4374966?, Q4393362?, Reshetovka River, Q4402128?, Q4425618?, Q4444478?, Susat, Q4447007?, Q4498426?, Q4513074?, Q4516813?, Chyornaya Kalitva River, Tikhaja (Don tribute), Q4458807?, Q4460035?, Q13208166?, Osered River, Q29865905? և Q30890808?
Ջրի մարմիններ Tsimlyansk Reservoir
Երկիր Ռուսաստան Ռուսաստան
Երկրամաս Տուլայի մարզ
Գետը Վիքիպահեստում

Դոն (ռուս.՝ Дон), գետ Ռուսաստանի եվրոպական մասում։ Սկիզբ է առնում Միջինռուսական բարձրավայրի արևելյան լանջերից՝ Տուլայի մարզի Նովոմոսկովսկ քաղաքի մոտ, թափվում Ազովի ծովը Տագանռոգի ծոցը՝ առաջացնելով դելտա (տարածությունը մինչև 340 կմ²)։ Երկարությունը 1870 կմ է, նավարկելի է Սոսնա գետի միախառնման տեղից սկսած (1604 կմ)։

Կանոնավոր նավագնացություն կա Գեորգիո–Դեժ քաղաքից սկսած (1355 կմ)։ Վոլգա–Դոն նավարկելի ջրանցքով կապված է Բալթիկ, Սպիտակ և Կասպից ծովերի հետ։ Առավել կարևոր քաղաքներն են՝ Գեորգիու–Դեժը, Դոնի Կալաչը, Վոլգոդոնսկը, Դոնի Ռոստովն ու Ազովը։

Անվանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անվանումն ունի իրանական ծագում․ առաջացել է «ջուր, գետ» նշանակող բառից։ Օսերենում, որը նույնպես իրանական լեզու է, այսօր էլ «դոն» բառը գոյություն ունի այդ իմաստով և հանդիպում է շատ գետանուններում։ Հին հունական աղբյուրներում հիշատակվում է Տանաիս անունով։[1]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987)։ Աշխարհագրական անունների բառարան։ Երևան: «Լույս»