Դիյալա (գետ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Դիյալա (գետ)
Բնութագիր
Երկարություն 445 կմ կմ
Ջրահոսք
Ակունք Զագրոսի լեռներ
Գետաբերան Տիգրիս գետ
Տեղակայում
Երկիր Իրան Իրան
Իրաք Իրաք

Դիյալա (արաբ.՝ نهر ديالى‎‎, քրդ. Serwan), գետ Իրաքում և Իրանում, Տիգրիսի վտակը։ Գետի ակունքը գտնվում է Իրանում՝ Զագրոսի լեռներում, Սանանդաջ քաղաքի մոտ։ Բաղդադից հարավ միանում է Տիգրիսին։ Ընդհանուր երկարությունն է 445 կմ։ Գետի 32 կմ հանդիսանում է Իրանի և Իրաքի բնական սահման։ Դիյալան նավարկելի գետ է։

Պատմություն[խմբագրել]

Հերոդոտոսի վկայությամբ՝ մ.թ.ա. 539 թ. Բաբելոն կատարած արշավանքի ժամանակ, պարսից արքա Կյուրոս Մեծը հրամայեց կանգնեցնել զորքի ընթացքը և ջրանցքներ կառուցելու միջոցով «պատժել», այսինքն՝ երկրի երեսից ջնջել Դիյալան, որովհետև նրա ջրերում խեղդվել էր սրբազան սպիտակ ձին։ Հետագայոմ գետը վերադառնում է իր նախկին հունը, երբ ջրանցքները ծածկվում են ավազով։

Մ.թ.ա. 693 թ. տեղի է ունեցել Դիյալա գետի ճակատամարտը Ասորեստանի և Էլամի զորքերիմիջև։