Գրաավիլոհի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox mets.png
Գրաավիլոհի
Kallrökt Lax.jpg
Գրաավիլոհին սև պղպեղով, կիտրոնով հացի վրա
Սկանդինավյան երկրներ
Ծագում
Տեսակձկնուտեստ
Ենթատեսակհում ձկից ուտեստ և salmon dish?
Առաջացման երկիրՆորվեգիա, Դանիա, Շվեդիա, Ֆինլանդիա, Իսլանդիա
Բաղադրամասեր
Հիմնականձուկ, հաց, կիտրոն, սև պղպեղ, աղ
Հնարավորկոնյակ,
Commons-logo.svg Gravad lax Վիքիպահեստում

Գրաավիլոհի (ֆիններեն՝ graavilohi), գրավլաքս (շվեդերեն՝ gravlax կամ gravad lax, հոլ.՝ gravad laks, դան․՝ gravlaks, էստ․՝ graavilõhe, իսլ.՝ graflax, բառացի «գերեզմանային սաղմոն»), ձկնուտեստ, որը դասվում է սառը խորտիկների դասին։ Ուտեստը բնորոշ է Հյուսիսային Եվրոպայի երկրներին, հատկապես Ֆինլանդիային, Շվեդիային, Նորվեգիային, Դանիային և Իսլանդիային։ Գրաավիլոհին իրենից ներկայացնում է բարձր որակի հում ձուկ, որը մարինացվում է։ Սովորաբար մատուցվում է սառը վիճակում՝ սամիթի և մանանեխի սոուսով, կարելյան բլիթներով։ Մատուցվում է հացի վրա քսված կամ եփած կարտոֆիլով։

Անվան ծագումնաբանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրաավի- արմատը, գրավ- (graavi, grav) ծագում է հյուսիսգերմանական gräva «փորել» արմատից, որը իր հերթին առաջացել է *grabą, *grabō «փոս», «գերեզման» բառույթներից, որն էլ իր հերթին ծագում է հնդեվրոպական *ghrebh- «փորել» արմատից[1][2]։ Այդ անվանումը հղվում է պատրաստման միջնադարյան ավանդույթին, որի համար նախատեսված ձուկը բռնվում էր պարտադիր նեղուցներից։ Այնուհետ ձուկը աղ էր դրվում։ Այս մեթոդը սկզբնական շրջանում կիրառվում էր նաև իսլանդական հաուկարլ և շվեդական սյուրստրեմինգ պատրաստելու համար[3]։

Պատրաստման գործընթացը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Օձաձկան պաշտետից գրաավիլոհի

Հիմնական բաղադրամասերն են՝ գետի կամ ծովի ձուկ (Ատլանտյան սաղմոն, կարմրախայտ, կարելի է օգտագործել նաև խոշոր սիգ), աղ, շաքարավազ, սամիթ։ Ձկնային ֆիլեն ցանվում է աղով, շաքարով, սամիթով և պղպեղով։ Այնուհետև փաթաթում են ֆոլգայով։ Հաճախ ավելացնում են նաև 20- 30 գրամ ջին, կոնյակ, բրենդի կամ կալվադոս[4] և պահվում է 3-4 օր սառը վայրում՝ հաճախ ճնշման տակ։ Արդյունքում ձուկը ենթարկվում է մասնակի ֆերմենտացիայի և ստանում է յուրահատուկ համ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]