Գյոպինգեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բնակավայր
Գյոպինգեն
Զինանշան
Wappen Goeppingen.svg

Goeppingen Hohenstaufen retouched.jpg
ԵրկիրԳերմանիա Գերմանիա
Ներքին բաժանումHolzheim?, Bartenbach?, Bezgenriet?, Hohenstaufen?, Maitis?, Faurndau? և Lenglingen?
Առաջին հիշատակում1154
Մակերես59,23 կմ²
ԲԾՄ323 մետր
Բնակչություն57 558 մարդ (սեպտեմբերի 30, 2019)[1]
Ժամային գոտիUTC+1 և UTC+2
Հեռախոսային կոդ07161, 07163 և 07165
Փոստային ինդեքսներ73033, 73035, 73037 և 73116
Ավտոմոբիլային կոդGP
Պաշտոնական կայքgoeppingen.de
##Գյոպինգեն (Գերմանիա)
Red pog.png

Գյոպինգեն, քաղաք հարավային Գերմանիայում, Բադեն-Վյուրթեմբերգ երկրամասի Շտուտգարտ շրջանի մաս: Գյոպինգենը շրջանի կենտրոնական քաղաքն է: Գյոպինգենում է գտնվում «Մերկլին» խաղալիքներ թողարկող ընկերությունը և այստեղ է ծնվել ֆուտբոլիստ Յուրգեն Կլինսմանը:

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյոպինգենը գտնվում է Հոհենստաուֆեն լեռան ստորին, Ֆիլս գետի հովտում: Գյոպինգենի վարչական շրջաններն են՝ Բարտենբախ, Բեժգենրիեթ, Ֆաուրնդաու, Գյոպպենգեն, Հոհենստաուֆեն, Հոլցհայմ, Ջեբենհաուզեն և Մաիթիս:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ավանդույթի համաձայն՝ քաղաքը հիմնադրվել է Գեպպո անունով ալեմաններ ցեղի առաջնորդի կողմից 3-րդ կամ 4-րդ դարում: 1782 թվականի օգոստոսի 25-ին տեղի ունեցած աղետալի հրդեհը ոչնչացրել է քաղաքի մեծ մասը, բայց այն անմիջապես վերակառուցվել է: 19-րդ դարում արդյունաբերականացումը տարածքը վերածել է արդյունաբերության կենտրոնի: Արդյունաբերության կարևորությունն այսօր էլ կարելի է տեսնել քաղաքում այնպիսի ընկերությունների առկայությամբ, ինչպիսիք են՝ «Մերկլին» խաղալիքներ թողարկող ընկերությունը և «Շուլեր» ընկերությունը։

Հրեական համայնք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյոպինգենում և հարևան Ջեբենհաուսեն գյուղում 1777 թվականից մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը բնակվում էր հրեական համայնք: Համայնքի բարգավաճումը հասել է գագաթնակետին 1800-ական թվականների կեսին, երբ բնակիչներն սկսել են Ջեբենհաուսենից տեղափոխվել Գյոպինգեն, իսկ 19-րդ դարի վերջին տեղի է ունեցել էական արտագաղթ դեպի Ամերիկա[2]։ 1881 թվականին կառուցած Գյոպինգենի ժողովարանն ավերվել է 1938 թվականի նոյեմբերի 9-10-ը տեղի ունեցած Բյուրեղապակյա գիշերվա ջարդերի ժամանակ: 1992 թվականին բացված Ջեբենհաուսենի հրեական թանգարանը փաստագրում և պահպանում է Ջեբենհաուսենի և Գյոպինգենի հրեական համայնքի պատմությունը[3]:

Քուքի Զորանոցներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1930 թվականին Գյոպիգենից հյուսիս կառուցվել է քաղաքացիական օդանավակայան: 1935 թվականին այն ձեռք է բերել գերմանական օդուժն ու ընդլայնել, դարձնելով Fliegerhort Kaserne: 1945 թվականից մինչև 1949 թվականը տեղահանված անձինք և փախստականները տեղավորվել էին կազեռնում: 1949 թվականին այն վերանվանվել է Քուքի Բարաքներ՝ ի պատիվ Չարլզ Հ. Քուկի կրտսերի, որը քաջության համար հետմահու պարգևատրվել է Արծաթե աստղով և Զինվորի մեդալով, որից հետո ընդլայնվելով՝ օգտագործվել է որպես շտաբներ։ 1992 թվականին Քուքի զորանոցները վերադարձվել են Գերմանիայի կառավարությանն ու տրվել քաղաքացիական օգտագործման[4]։

Քաղաքապետներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1819–1824, Վիկտոր Դավիդ Կելլեր
  • 1824–1858, Լյուդվիգ Հայնրիխ Վիդման
  • 1858–1881, Գեորգի Քրիստիան Ֆիլիպ Ֆրիդրիխ Սեֆրիդը (1814-1881)
  • 1881–1908, Գոտլոբ Ֆրիդրիխ Ալինգեր
  • 1908–1919, Ջուլիոս կեկ (1869-1924)
  • 1919–1933, Օտտո Հարթման
  • 1933–1945, Erich Pack
  • 1945–1954, Քրիստիան Էբերհարդ (1886-1973)
  • 1954–1980, Հերբերտ Քինգ
  • 1981–1996, Հանս Հոլեր
  • 1997–2004, Ռայնհարդ Ֆրենկ (ծն. 1955)
  • Since 2005, Գվիդո Թիլ (ծն. 1955)

Սպորտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տեղի մարզական «Frisch Auf Göppingen» ակումբը ներկայումս (2016-2017 մրցաշրջան) Գերմանիայի տղամարդկանց հանդբոլի բարձրագույն խմբի առաջին թիմն է։

Քույր քաղաքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքապետարանը

Գյոպինգենի քույր քաղաքներն են[5]՝

Հայտնի մարդիկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Միխայել Մյոսթլին (1550-1631), մաթեմատիկոս և աստղագետ
Ֆրիդրիխ Քրիստոֆ Էտինգեր, 1775
  • Ֆրիդրիխ Քրիստոֆ Էտինգեր (1702-1782), աստվածաբան, առաջատար պիետիստ
  • Ավգուստ Լյուդվիգ Սքոթ (1751-1787), իրավաբան և համալսարանի պրոֆեսոր
  • Էդուարդ Ֆուչս (1870-1940), գիտնական, գրող, քաղաքական ակտիվիստ
  • Հուգո Բոր (1881-1967), արվեստի մասնավոր հավաքածուների հավաքող և արվեստի հովանավոր
  • Ադոլֆ Կուրց (1888-1959), ըմբիշ
  • Կառլ Աբեռլե (1901-1963), հրատարակիչ և քաղաքական գործիչ (SPD), Խորհրդարանի անդամ, Neue Württembergische Zeitung- ի համահեղինակ
  • Հանս Ռոբերտ Յաուս (1921-1997), գրականագետ և լեզվաբան
  • Փեթր Հաբերլ (ծնված 1934), սահմանադրական իրավաբան
  • Ֆ. ՈՒ Բերնսթեյն (ծնված 1938), բանաստեղծ, նկարիչ և երգիծաբան
  • Ֆրայդեր Բիրզել (ծնված 1940), քաղաքական գործիչ (SPD), Landtag- ի նախկին անդամ
  • Օթթո Հոուսեր (ծնված 1952), քաղաքական գործիչ (CDU), Բունդեսթագի անդամ, խորհրդարանական քարտուղար և կառավարության խոսնակ
  • Բրիգիթ Ռուս-Սքերեր (ծնված 1956), իրավաբան, 1999-2007թթ. Տյուբինգենի քաղաքապետ (SPD)
  • Չառզլ Պելկեյ (ծնված 1958), լրագրող, փաստաբան և Վայոմինգի Ներկայացուցիչների պալատի ժողովրդավարական Ուայթ
  • Յուրգեն Կլինսման (ծնված 1964), ֆուտբոլիստ, Գերմանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի գլխավոր մարզիչ (2004-2006)
  • Միխաել Կրաուս (ծնված 1983), հանդբոլիստ

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. https://www.statistikportal.de/de/produkte/gemeindeverzeichnisDESTATIS.
  2. «The Search for Traces: Jews in Jebenhausen and Göppingen»։ Վերցված է 2012-02-28 
  3. «The Jewish Museum in Jebenhausen»։ Վերցված է 2012-02-28 
  4. «U.S. Army Installations - Göppingen & Schw. Gmünd»։ U.S. Army in Germany։ Վերցված է 2007-11-27 
  5. «Partnerschaften und Patenschaften»։ goeppingen.de (գերմաներեն)։ Göppingen։ Վերցված է 2019-12-02 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]