Գեղարվեստական գրականության կանանց մրցանակ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գեղարվեստական գրականության կանանց մրցանակ
Բնագիր անվանում անգլ.՝ Women's Prize for Fiction
Տիպ
Կարգավիճակ
Վիճակագրություն
Հիմնադրման ամսաթիվ
Վեբկայք womensprizeforfiction.co.uk

Գեղարվեստական գրականության կանանց մրցանակ (անգլ.՝ The Women’s Prize for Fiction, ավելի վաղ` «Օրանժ» գրական մրցանակ (անգլ.՝ Orange Prize for Fiction) 1996-2012 թվականներին, Գեղարվեստական գրականության կանանց «Բեյլիս» մրցանակ (անգլ.՝ Baileys Women's Prize for Fiction)` 2013-2017 թվականներին), անգլալեզու աշխարհում ամենաճանաչված մրցանակներից մեկը գրական այն ստեղծագործության համար (վեպ), որը գրել է ցանկացած ազգության կին անգլերենով և հրատարակել է ստեղծագործությունը մրցանակի հանձնումից մեկ տարի առաջ։ Մրցանակը հանձնվում է 1996 թվականից։

Մրցանակի հաղթողներն ստանում են 30.000 ֆունտ ստերլինգ, ինչպես նաև` քանդակագործ Գրիզել Նայվանի կողմից պատրաստված «Bessie» բրոնզե արձանիկը[1]։

Մրցանակի պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մրցանակի գաղափարը ծագել է 1991 թվականի Բուքերյան մրցանակի շորթ-լիստի հրապարակումից հետո, որտեղ չեն հայտնվել կին հեղինակների ստեղծագործությունները։ Ինչպես նշում են մրցանակի կազմակերպիչները, չնայած այն բանին, որ մրցանակի ստեղծման ժամանակ գրքերի մեծամասնությունը գրվում է կանանց կողմից (60/40 հարաբերակցությամբ), նրանք ստանում են Բուքերյան մրցանակի շորթ-լիստի տեղերի միայն 10 տոկոսը։ 1995 թվականին հիմնադիրը դիմել է Օրանժ ընկերությանը` հովանավորության խնդրանքով։ 1996 թվականի հունվարին հիմնվել է «Օրանժ» գրական մրցանակը։ 2017 թվականի հունիսին մրցանակի հիմնադիրները հայտարարել են BAILEYS-ի հետ եռամյա համագործակցության մասին, որի ավարտին հովանավորներին են միացել Deloitte-ն և NatWest-ը[2]։

Մրցանակի դափնեկիրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]


Տարի Դափնեկիր Գիրք Շորթ-լիստ
1996 Հելեն Դանմոր A Spell of Winter Ջուլիա Բլեքբյորն, The Book of Colour

Փեգան Քենեդի, Spinsters

Էմի Տան, Հարյուր գաղտնի զգացմունք

Էնն Թայլեր, Տարիների աստիճան

Մարիաննա Ուիգգինս, Eveless Eden

1997 Աննա Մայքլզ Fugitive Pieces Մանդա Սքոթ, Hen's Teeth

Դեյրդա Մեդդեն, One by One in the Darkness

Ջեյն Մենդելսոն, I Was Amelia Earhart
Մարգարետ Էթվուդ, ...Նույն ինքը` Գրեյսը

Էննի Պրու, Ակորդեոնի մեղքերը

1998 Քերոլ Շիլդս Larry’s Party Պոլին Մելվիլ, The Ventriloquist's Tale

Էնն Փեթչեթ, The Magician's Assistant

Դեյրդա Փերսել, Love Like Hate Adore

Անիտա Շրիվ, The Weight of Water

Քրիստեն Բակիս, Lives of the Monster Dogs

1999 Սյուզան Բեռնե A Crime in the Neighborhood Ջուլիա Բլեքբյորն, The Leper's Companions

Մերիլին Բոուրինգ, Visible Worlds

Թոնի Մորիսոն, Paradise

Բարբարա Կինգսլովեր, The Poisonwood Bible

Ջեյն Համիլթոն, The Short History of a Prince

2000 Լինդա Գրանտ When I Lived in Modern Times Ջուդի Բուդնից, If I Told You Once

Զեդի Սմիթ, Սպիտակ ատամներ

Էլիզաբեթ Ստրաուտ, Էմի և Իզաբել

Ռեբեկա Ուելս, Divine Secrets of the Ya-Ya Sisterhood

Էլիշ Նի Գիվնե, The Dancers Dancing

2001 Քեյթ Գրենվիլ The Idea of Perfection Մարգարետ Էթվուդ, Կույր մարդասպանը

Ռոզինա Լիպպի, Homestead

Ջեյն Սմայլի, Horse Heaven

Ջիլ Դոուսոն, Fred & Edie
Ալի Սմիթ, Հյուրանոց` աշխարհ

2002 Էնն Պետչետ Բելկանտո Մեգգի Ջի, The White Family

Աննա Բերնս, No Bones

Հելեն Դանմոր, The Siege

Սառա Ուոթերս, Նուրբ աշխատանք

Խլոե Հուփեր, A Child's Book of True Crime

2003 Վալերի Մարտին Property Էնն Դոնովան, Buddha Da

Շենա Մաքեյ, Heligoland

Դոննա Տարտ, Փոքրիկ եղբայրը

Զեդի Սմիթ, Ինքնագրեր հավաքողը

Քերոլ Շիլդս, Unless

2004 Անդրեա Լևի Small Island Ռոուզ Տրեմեյն, The Colour

Ջիլիան Սլովո, Ice Road

Շիրլի Հազարդ, The Great Fire

Մարգարետ Էթվուդ, Օրիքսն ու Կորոստելը

Չիմամանդա Նգոզի Ադիչի, Մանուշակագույն բաղրջուկ

2005 Լայոնել Շրայվեր Չսիրո գինը Մարինա Լևիցկա, Տրակտորների կարճ պատմությունն ուկրաիներեն

Մեյլ Մելոյ, Liars and Saints

Շերի Հոլման, The Mammoth Cheese

Ջեյն Գարդման, Old Filth

Ջուլզ Դենբի, Billie Morgan

2006 Զեդի Սմիթ Գեղեցկության մասին Սառա Ուոթերս, Գիշերային պահակախումբ

Քերրի Տիֆանի, Everyman's Rules for Scientific Living

Ալի Սմիթ, Հանկարծակի

Հիլարի Մենթել, Սևից սև

Նիկոլ Կրաուս, Սիրո ժամանակագրություններ

2007 Չիմամանդա Նգոզի Ադիչի Դեղին արևի կեսը Էնն Թայլեր, Որդեգրելով Ամերիկան

Ռեյչել Կուսկ, Arlington Park

Կիրան Դեսաի, Սնանկացածների ժառանգությունը

Ջեյն Հարրիս, The Observations

Գո Սյաոլու, Սիրեկանների չինարեն-անգլերեն կրճատ բառարան

2008 Ռոուզ Տրեմեյն The Road Home Շառլոտա Մենդելսոն, When We Were Bad

Հիզեր Օ'Նիլ Lullabies for Little Criminals

Պատրիցիա Վուդ, Lottery

Նենսի Հյուսթոն, Բեկման գծեր

Սեդի Ջոնս, The Outcast

2009 Մերիլին Ռոբինսոն Home Կամիլա Շամսի, Burnt Shadows

Սամանտա Հանթ,The Invention of Everything Else

Էլլեն Ֆելդման, Scottsboro

Սամանտա Հարվի, The Wilderness

Դեյրդա Մեդդեն, Molly Fox's Birthday

2010 Բարբարա Կինգսլովեր Փոքր փոս Մոնիկ Ռոֆի, The White Woman on the Green Bicycle

Լորի Մուր, A Gate at the Stairs

Հիլարի Մենթել, Գայլերի սրահ

Ատտիկա Լոք, Black Water Rising

Ռոզի Էլիսոն, The Very Thought of You

2011 Տեա Օբրեխտ Վագրի կինը Նիկոլ Կրաուս, Մեծ տունը

Քեթլին Ուինթեր, Annabel

Էմմա Հենդերսոն, Grace Williams Says it Loud

Ամինատտա Ֆորնա, The Memory of Love

Էմմա Դոնոխյու, Սենյակ

2012 Մեդլին Միլլեր Աքիլեսի երգը Էնն Պետչետ, Հրաշքի ճանապարհին

Սինտիա Օզիկ, Foreign Bodies

Էսի Էդուգյան, Half-Blood Blues

Ջեորջինա Հարդինգ, Painter of Silence

Էնն Էնրայթ, Մոռացված վալսը

2013 Ա. Մ. Հոումս Թող որ մենք ներվենք Մարիա Սեմփլ, Ո՞ւր ես կորել, Բերնադետ

Հիլարի Մենթել, Внесите тела

Բարբարա Կինգսլովեր, Flight Behavior

Քեյթ Ատկինսոն, Կյանքը կյանքից հետո

Զեդի Սմիթ, NW

2014 Էյմար ՄաքԲրայդ A Girl Is a Half-formed Thing Չիմամանդա Նգոզի Ադիչի, Ամրիկուհին

Հաննա Քենթ, Burial Rites

Ջումպա Լահիրի, Ցածրավայր

Օդրի Մագի, The Undertaking

Դոննա Տարտ, Կարմրակատարը

2015 Ալի Սմիթ Ինչպես երկու լինել Լալին Փոլ, Մեղուներ

Էնն Թայլեր, Կապույտ թելերի կոճը

Սառա Ուոթերս, The Paying Guests

Կամիլա Շամսի, A God in Every Stone

Ռեյչել Կուսկ, Outline

2016 Լիզա Մաքիներնի The Glorious Heresies Սինտիա Բոնդ, Ruby

Էնն Էնրայթ, The Green Road

Էլիաբեթ ՄաքՔենզի, The Portable Veblen

Հաննա Ռոթշիլդ, The Improbability of Love

Հանյա Յանագիհարա, Փոքրիկ կյանք

2017 Նաոմի Օլդերման Ուժ Այոբամի Ադեբայո, Stay With Me

Լինդա Գրանտ, The Dark Circle

Կ. Է. Մորգան, The Sport of Kings

Գվենդոլին Ռայլի, First Love

Մադլեն Տյեն, Մի ասա, որ մենք ոչինչ չունենք

2018 Կամիլա Շամսի Տնային կրակ Ջեսմին Ուորդ, Sing, Unburied, Sing

Էլիֆ Բատուման, The Idiot

Ջեսսի Գրինգրաս, Sight

Imogen Hermes Gowar, The Mermaid and Mrs Hancock

Մինա Քանդասամի, When I hit you: or, a Portrait of the Writer as a Young Wife

2019 Թայարի Ջոնս An American Marriage Փեթ Բարքեր, The Silence of the Girls

Օյինկան Բրեյթուայթ, My Sister, the Serial Killer

Աննա Բըրնս, Milkman

Դիանա Էվանդ, Ordinary People

Մեդլին Միլլեր, Circe

Քննադատություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մրցանակը բազմիցս մեղադրվել է սեքսիզմի համար։ Այսպես, Բուքերյան մրցանակի դափնեկիր Անտոնիա Սյուզեն Բայեթն ասել է, որ արգելել է իր հրատարակիչներին իր գործերն ուղարկել մրցույթին մասնակցելու համար, քանի որ այդ մրցանակը երբեք պետք չի եղել[3]։ Քինգսլի Էմիսը հայտարարել է, որ չէր ցանկանա ստանալ այդ մրցանակն, անգամ եթե կին լիներ[4]։

Մյուս կողմից, մրցանակը սատարել են Սինտիա Օզիկը, Սառա Ուոթերսը և այլ լրագրողներ[5][6][7]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «About»։ Women's Prize for Fiction։ Վերցված է 2019-10-10 
  2. «History»։ Women's Prize for Fiction։ Արխիվացված է օրիգինալից 2019-11-19-ին։ Վերցված է 2019-10-10 
  3. Correspondent Dalya Alberge, Arts (2008-03-18)։ «A. S. Byatt denounces ‘sexist’ Orange prize»։ The Times։ 0140-0460։ Վերցված է 2019-10-12 
  4. Correspondent Nigel Reynolds, Arts (2007-04-17)։ «Booker prize author joins Orange shortlist»։ 0307-1235։ Վերցված է 2019-10-12 
  5. Ozick Cynthia (2012-06-06)։ «Opinion | Prize or Prejudice»։ The New York Times։ 0362-4331։ Վերցված է 2019-10-12 
  6. Correspondent Nigel Reynolds, Arts (2007-04-17)։ «Booker prize author joins Orange shortlist»։ 0307-1235։ Վերցված է 2019-10-12 
  7. Edelstein Jean Hannah (2011-03-16)։ «I'm an Orange prize convert – for all the wrong reasons»։ The Guardian։ 0261-3077։ Վերցված է 2019-10-12 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]