Մերիլին Ռոբինսոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մերիլին Ռոբինսոն
Marilynne Robinson.jpg
Ծնվել էնոյեմբերի 26, 1943(1943-11-26)[1] (75 տարեկան)
ԾննդավայրSandpoint, Այդահո, ԱՄՆ[2]
Մասնագիտությունգրող, վիպասան, ակնարկագիր և գիտաֆանստաստիկ գրող
Լեզուանգլերեն[3]
ՔաղաքացիությունFlag of the United States.svg ԱՄՆ
ԿրթությունԲրաունի համալսարան[2], Վաշինգտոնի համալսարան[2], Մասաչուսեթսի համալսարան Ամհերստո, Այովայի համալսարան և Pembroke College in Brown University?
Գիտական աստիճանփիլիսոփայության դոկտոր
Ուշագրավ աշխատանքներHousekeeping?, Gilead? և Home?
ԱնդամակցությունԱրվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա և Phi Beta Kappa
ԱշխատավայրՄասաչուսեթսի համալսարան Ամհերստո, Քենթի համալսարան և Այովայի համալսարան
ՊարգևներHemingway Foundation/PEN Award?[4] Ազգային գրաքննադատների շրջանակի մրցանակ[5] Պուլիտցերյան մրցանակ գեղարվեստական արձակի բնագավառում[6] Ազգային հումանիտարական մեդալ[7] PEN/Diamonstein-Spielvogel Award for the Art of the Essay? Գրավմաերի անվան մրցանակ և Հարթլենդի մրցանակ
Marilynne Robinson Վիքիպահեստում

Մերիլին Ռոբինսոն (անգլ.՝ Marilynne Robinson, նոյեմբերի 26, 1943(1943-11-26)[1], Sandpoint, Այդահո, ԱՄՆ[2]), ժամանակակից ամերիկացի գրող, Պուլիտցերյան մրցանակի և գրական մի շարք այլ հեղինակավոր մրցանակների դափնեկիր: 2016 թվականին ընդգրկվել է «Թայմ» ամսագրի կազմած 100 ամենաազդեցիկ մարդկանց ցանկում[8]; Ռոբնսոնը լայն ճանաչման է արժանացել հատկապես իր երկու ծավալուն արձակ երկերի՝ «Տնային տնտեսություն» («Housekeeping», 1980) և «Գաղաադ» («Gilead», 2004) վեպերի շնորհիվ, որոնցում գեղարվեստական բարձր մակարդակով արծարծված են գյուղական կյանքի և հավատի հիմնահարցեր[9]: Նա հեղինակել է նաև բազմաթիվ էսսեներ, որոնք ընդգրկում են շատ լայն թեմատիկա՝ ներառյալ կրոնի ու գիտության փոխհարաբերությունների, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների պատմության, Սելաֆիլդի միջուկային աղտոտվածության, Ջոն Կալվինի ուսմունքի, ամերիկյան արդի քաղաքականության հիմնահարցեր:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1977 թվականին Վաշինգտոնի համալսարանում ատենախոսություն պաշտպանելով՝ Մերիլին Ռոբինսոնն ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի գիտական աստիճան: 1980 թվականին հրատարակել է իր առաջին վեպը՝ «Տնային տնտեսություն»-ը, որը տեղ է գրավել 1982 թվականի Պուլիտցերյան մրցանակի շնորհման ներկայացված և մրցույթի եզրափակիչ փուլին հասած գեղարվեստական արձակ ստեղծագործությունների կարճ ցուցակում:

1991 թվականին սկսել է դասավանդել Այովայի գրողների արվեստանոցում[10], որին հրաժեշտ է տվել է 2016 թվականի գարնանը[11]:

2005 թվականին «Գաղաադ» վեպի համար արժանացել է Պուլիտցերյան մրցանակի[12]:

Անձնական կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1967 թվականին Մերիլինն ամուսնացել է Մասաչուսեթսի Ամհերսթ համալսարանի պրոֆեսոր, գրող Ֆրեդ Միլլեր Ռոբինսոնի հետ[13][14]: 1989 թվականին ամուսնալուծվել են[15]:

Ունեցել են երկու տղա՝ Ջեյմսն ու Ջոզեֆը: 1970-ական թվականների վերջերին Մերիլինն իր «Տնային տնտեսություն» վեպը գրել է այն ժամերին, երբ երեխաները քնած են եղել: Հարցազրույցներից մեկում Ռոբինսոնն ասել է, որ նրանք շատ և բազմազան ձևերով ազդել են իր գրվածքների վրա, քանզի «Մայրությունը փոխում է քո կենսազգացողությունը, ինքդ քեզ զգալու և հասկանալու կարողությունն ու հայեցակարգը»[16]:

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Փեն-Ֆոլքներ ամերիկյան գրական մրցանակ
  • 1982: Հեմինգուեյ հիմնադրամի մրցանակ (Hemingway Foundation/PEN Award) «Լավագույն առաջին վեպ» անվանակարգում՝ «Տնային տնտեսություն» վեպի համար[17]
  • 1982: Պուլիտցերյան մրցանակի կարճ ցանկ՝ «Տնային տնտեսություն» վեպով[18]
  • 1989: Գրքի ազգային մրցանակի մրցույթի կարճ ցուցակ «Ոչ գեղարվեստական գիրք» անվանակարգում՝ Mother Country: Britain, the Welfare State, and Nuclear Pollution գրքով
  • 1999: PEN/Diamonstein-Spielvogel մրցանակ «Բարձրարվեստ էսսե» անվանակարգում՝ The Death of Adam էսսեի համար
  • 2004: Գրաքննադատների ազգային շրջանակի մրցանակ՝ «Գաղաադ» վեպի համար
  • 2005: Պուլիտցերյան մրցանակ «Գեղարվեստական արձակ» անվանակարգում՝ «Գաղաադ» վեպի համար[19][12]
  • 2005: Ambassador Book Award` «Գաղաադ» վեպի համար
  • 2006: Լուիսվիլի համալսարանի Grawemeyer մրցանակ կրոնի ասպարեզում[20]
  • 2008: Գրքի ազգային մրցանակի մրցույթի եզրափակիչ փուլի մասնակից՝ «Տուն» վեպով
  • 2008: «Լոս Անջելես թայմս»-ի Գրքի մրցանակ՝ «Գեղարվեստական գրականություն» անվանակարգում՝ «Տուն» վեպի համար
  • 2009: Օրանժ մրցանակ՝ «Գեղարվեստական գրականություն» անվանակարգում՝ «Տուն» վեպի համար
  • 2011: Բուքեր մջազգային մրցանակի համար առաջադրում
  • 2012: Բրաուն համալսարանի պատվավոր դոկտորի կոչում[21]
  • 2012: ԱՄՆ-ի ազգային հումանիտար մեդալ՝ «Խորամիտ ու նրբագեղ գրվածքների համար»[22]
  • 2013: Բուքեր մջազգային մրցանակի համար առաջադրում
  • 2013: Park Kyong-ni Prize[23]
  • 2014: Գրաքննադատների ազգային շրջանակի մրցանակ՝ «Լիլա» վեպի համար[24]
  • 2016: ԱՄՆ Ազգային կոնգրեսի գրադարանի մրցանակ «Ամերիկյան գեղարվեստական գրականություն» անվանակարգում[25] և Խաղաղության դեյթոնյան գրական մրցանակ[26]
  • 2018: Եյլի համալսարանի պատվավոր դոկտորի կոչում[27]

Ստեղծագործությունների ընտրանի[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վեպեր
  • Տնային տնտեսություն / Housekeeping (1980)
  • Գաղաադ / Gilead (2004)
  • Տուն / Home (2008)
  • Լիլա /Lila (2014) 9781844088812, OCLC 891809441[28]
Ոչ գեղարվեստական ստեղծագործություններ

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Blain V., Grundy I., Clements P. The Feminist Companion to Literature in English: Women Writers from the Middle Ages to the Present — 1990. — P. 915.
  3. data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  4. http://www.poetryfoundation.org/bio/marilynne-robinson
  5. http://www.themanbookerprize.com/content/marilynne-robinson
  6. http://www.pulitzer.org/biography/2005-Fiction
  7. https://www.neh.gov/about/awards/national-humanities-medals
  8. 100 Most Influential People Marilynne Robinson Time, April 2016
  9. McCrum Robert (April 2, 2005)։ «A love letter to lost America»։ The Guardian։ Վերցված է March 29, 2016 
  10. «UI Writers' Workshop faculty member Marilynne Robinson win quarter-million-dollar award»։ February 4, 1998։ Վերցված է March 29, 2016 
  11. «Robinson to retire from Iowa Writers' Workshop»։ Iowa Now։ 2016-04-27։ Վերցված է 2016-04-27 
  12. 12,0 12,1 Список Пулитцеровских лауреатов в Британнике.
  13. «Biography - Fred Miller Robinson, PhD - College of Arts and Sciences - University of San Diego»։ www.sandiego.edu։ Վերցված է 2019-01-03 
  14. Sandra Hutchison։ «Marilynne Robinson»։ Sandra Hutchison (en-US)։ Վերցված է 2019-01-03 
  15. Fay Interviewed by Sarah (2008)։ «Marilynne Robinson, The Art of Fiction No. 198»։ The Paris Review (անգլերեն)։ Fall 2008 (186)։ ISSN 0031-2037։ Վերցված է 2019-01-03 
  16. Brockes Emma (2009-05-29)։ «A life in writing: Marilynne Robinson»։ The Guardian (en-GB)։ ISSN 0261-3077։ Վերցված է 2019-01-04 
  17. «PEN/Hemingway Award Winners»։ The Hemingway Society։ Վերցված է 7 March 2015 
  18. «1982 Finalists»։ The Pulitzer Prizes։ Վերցված է 7 March 2015 
  19. «The 2005 Pulitzer Prize Winner in Fiction»։ www.pulitzer.org (անգլերեն)։ Վերցված է 2019-05-21 
  20. «2006- Marilynne Robinson»։ Grawemeyer.org։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014-04-04-ին։ Վերցված է 2015-10-29 
  21. «Simmons among nine honorary degree recipients»։ Brown University։ 16 May 2012։ Վերցված է 28 May 2014 
  22. President Obama to Award 2012 National Medal of Arts and National Humanities Medal Whitehouse.gov, retrieved 30 June 2013
  23. Julie Jackson (September 26, 2013)։ «Park Kyung-ni literary prize goes to Robinson»։ Korea Herald։ Վերցված է July 7, 2014 
  24. Alexandra Alter (March 12, 2015)։ «'Lila' Honored as Top Fiction by National Book Critics Circle»։ New York Times։ Վերցված է March 12, 2015 
  25. «Marilynne Robinson wins Library of Congress fiction prize»։ Associated Press։ March 29, 2016։ Վերցված է March 29, 2016 
  26. Foundation Dayton Literary Peace Prize։ «Dayton Literary Peace Prize - Marilynne Robinson, 2016 Recipient of the Richard C. Holbrooke Distinguished Achievement Award»։ daytonliterarypeaceprize.org 
  27. Yale awards honorary degrees to 10 individuals for their achievements | YaleNews
  28. "Five books for 2014", The Economist November 21, 2013
  29. «Marilynne Robinson Introduced by Paul Elie»։ 92 St Y 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են