Մերիլին Ռոբինսոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մերիլին Ռոբինսոն
Marilynne Robinson.jpg
Ծննդյան անունMarilynne Summers Robinson
Ծնվել էնոյեմբերի 26, 1943(1943-11-26)[1] (77 տարեկան)
ԾննդավայրSandpoint, Այդահո, ԱՄՆ[2]
Մասնագիտությունգրող, վիպասան, ակնարկագիր և գիտաֆանտաստիկ գրող
ՔաղաքացիությունFlag of the United States.svg ԱՄՆ
ԿրթությունԲրաունի համալսարան[2], Վաշինգտոնի համալսարան[2], Մասաչուսեթսի համալսարան Ամհերստո, Այովայի համալսարան և Pembroke College in Brown University?
Գիտական աստիճանփիլիսոփայության դոկտոր
Ուշագրավ աշխատանքներHousekeeping?, Gilead? և Home?
ԱնդամակցությունԱրվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա և Phi Beta Kappa
ԱշխատավայրՄասաչուսեթսի համալսարան Ամհերստո, Քենթի համալսարան և Այովայի համալսարան
ՊարգևներHemingway Foundation/PEN Award?[3] Ազգային գրաքննադատների շրջանակի մրցանակ[4] Պուլիտցերյան մրցանակ գեղարվեստական արձակի բնագավառում[5] Ազգային հումանիտարական մեդալ[6] PEN/Diamonstein-Spielvogel Award for the Art of the Essay? Գրավմաերի անվան մրցանակ և Հարթլենդի մրցանակ
Marilynne Robinson Վիքիպահեստում

Մերիլին Ռոբինսոն (անգլ.՝ Marilynne Robinson, նոյեմբերի 26, 1943(1943-11-26)[1], Sandpoint, Այդահո, ԱՄՆ[2]), ժամանակակից ամերիկացի գրող, Պուլիտցերյան մրցանակի և գրական մի շարք այլ հեղինակավոր մրցանակների դափնեկիր։ 2016 թվականին ընդգրկվել է «Թայմ» ամսագրի կազմած 100 ամենաազդեցիկ մարդկանց ցանկում[7]; Ռոբնսոնը լայն ճանաչման է արժանացել հատկապես իր երկու ծավալուն արձակ երկերի՝ «Տնային տնտեսություն» («Housekeeping», 1980) և «Գաղաադ» («Gilead», 2004) վեպերի շնորհիվ, որոնցում գեղարվեստական բարձր մակարդակով արծարծված են գյուղական կյանքի և հավատի հիմնահարցեր[8]։ Նա հեղինակել է նաև բազմաթիվ էսսեներ, որոնք ընդգրկում են շատ լայն թեմատիկա՝ ներառյալ կրոնի ու գիտության փոխհարաբերությունների, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների պատմության, Սելաֆիլդի միջուկային աղտոտվածության, Ջոն Կալվինի ուսմունքի, ամերիկյան արդի քաղաքականության հիմնահարցեր։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1977 թվականին Վաշինգտոնի համալսարանում ատենախոսություն պաշտպանելով՝ Մերիլին Ռոբինսոնն ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի գիտական աստիճան։ 1980 թվականին հրատարակել է իր առաջին վեպը՝ «Տնային տնտեսություն»-ը, որը տեղ է գրավել 1982 թվականի Պուլիտցերյան մրցանակի շնորհման ներկայացված և մրցույթի եզրափակիչ փուլին հասած գեղարվեստական արձակ ստեղծագործությունների կարճ ցուցակում։

1991 թվականին սկսել է դասավանդել Այովայի գրողների արվեստանոցում[9], որին հրաժեշտ է տվել է 2016 թվականի գարնանը[10]։

2005 թվականին «Գաղաադ» վեպի համար արժանացել է Պուլիտցերյան մրցանակի[11]։

Անձնական կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1967 թվականին Մերիլինն ամուսնացել է Մասաչուսեթսի Ամհերսթ համալսարանի պրոֆեսոր, գրող Ֆրեդ Միլլեր Ռոբինսոնի հետ[12][13]։ 1989 թվականին ամուսնալուծվել են[14]։

Ունեցել են երկու տղա՝ Ջեյմսն ու Ջոզեֆը։ 1970-ական թվականների վերջերին Մերիլինն իր «Տնային տնտեսություն» վեպը գրել է այն ժամերին, երբ երեխաները քնած են եղել։ Հարցազրույցներից մեկում Ռոբինսոնն ասել է, որ նրանք շատ և բազմազան ձևերով ազդել են իր գրվածքների վրա, քանզի «Մայրությունը փոխում է քո կենսազգացողությունը, ինքդ քեզ զգալու և հասկանալու կարողությունն ու հայեցակարգը»[15]։

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Փեն-Ֆոլքներ ամերիկյան գրական մրցանակ
  • 1982: Հեմինգուեյ հիմնադրամի մրցանակ (Hemingway Foundation/PEN Award) «Լավագույն առաջին վեպ» անվանակարգում՝ «Տնային տնտեսություն» վեպի համար[16]
  • 1982: Պուլիտցերյան մրցանակի կարճ ցանկ՝ «Տնային տնտեսություն» վեպով[17]
  • 1989: Գրքի ազգային մրցանակի մրցույթի կարճ ցուցակ «Ոչ գեղարվեստական գիրք» անվանակարգում՝ Mother Country: Britain, the Welfare State, and Nuclear Pollution գրքով
  • 1999: PEN/Diamonstein-Spielvogel մրցանակ «Բարձրարվեստ էսսե» անվանակարգում՝ The Death of Adam էսսեի համար
  • 2004: Գրաքննադատների ազգային շրջանակի մրցանակ՝ «Գաղաադ» վեպի համար
  • 2005: Պուլիտցերյան մրցանակ «Գեղարվեստական արձակ» անվանակարգում՝ «Գաղաադ» վեպի համար[11][18]
  • 2005: Ambassador Book Award` «Գաղաադ» վեպի համար
  • 2006: Լուիսվիլի համալսարանի Grawemeyer մրցանակ կրոնի ասպարեզում[19]
  • 2008: Գրքի ազգային մրցանակի մրցույթի եզրափակիչ փուլի մասնակից՝ «Տուն» վեպով
  • 2008: «Լոս Անջելես թայմս»-ի Գրքի մրցանակ՝ «Գեղարվեստական գրականություն» անվանակարգում՝ «Տուն» վեպի համար
  • 2009: Օրանժ մրցանակ՝ «Գեղարվեստական գրականություն» անվանակարգում՝ «Տուն» վեպի համար
  • 2011: Բուքեր միջազգային մրցանակի համար առաջադրում
  • 2012: Բրաուն համալսարանի պատվավոր դոկտորի կոչում[20]
  • 2012: ԱՄՆ-ի ազգային հումանիտար մեդալ՝ «Խորամիտ ու նրբագեղ գրվածքների համար»[21]
  • 2013: Բուքեր միջազգային մրցանակի համար առաջադրում
  • 2013: Park Kyong-ni Prize[22]
  • 2014: Գրաքննադատների ազգային շրջանակի մրցանակ՝ «Լիլա» վեպի համար[23]
  • 2016: ԱՄՆ Ազգային կոնգրեսի գրադարանի մրցանակ «Ամերիկյան գեղարվեստական գրականություն» անվանակարգում[24] և Խաղաղության դեյթոնյան գրական մրցանակ[25]
  • 2018: Եյլի համալսարանի պատվավոր դոկտորի կոչում[26]

Ստեղծագործությունների ընտրանի[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վեպեր
  • Տնային տնտեսություն / Housekeeping (1980)
  • Գաղաադ / Gilead (2004)
  • Տուն / Home (2008)
  • Լիլա /Lila (2014) 9781844088812, OCLC 891809441[27]
Ոչ գեղարվեստական ստեղծագործություններ

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Blain V., Grundy I., Clements P. The Feminist Companion to Literature in English: Women Writers from the Middle Ages to the Present — 1990. — P. 915.
  3. http://www.poetryfoundation.org/bio/marilynne-robinson
  4. http://www.themanbookerprize.com/content/marilynne-robinson
  5. http://www.pulitzer.org/biography/2005-Fiction
  6. https://www.neh.gov/about/awards/national-humanities-medals
  7. 100 Most Influential People Marilynne Robinson Time, April 2016
  8. McCrum Robert (ապրիլի 2, 2005)։ «A love letter to lost America»։ The Guardian։ Վերցված է մարտի 29, 2016 
  9. «UI Writers' Workshop faculty member Marilynne Robinson win quarter-million-dollar award»։ փետրվարի 4, 1998։ Արխիվացված է օրիգինալից 2017-11-17-ին։ Վերցված է մարտի 29, 2016 
  10. «Robinson to retire from Iowa Writers' Workshop»։ Iowa Now։ 2016-04-27։ Վերցված է 2016-04-27 
  11. 11,0 11,1 Список Пулитцеровских лауреатов в Британнике.
  12. «Biography - Fred Miller Robinson, PhD - College of Arts and Sciences - University of San Diego»։ www.sandiego.edu։ Վերցված է 2019-01-03 
  13. Sandra Hutchison։ «Marilynne Robinson»։ Sandra Hutchison (en-US)։ Վերցված է 2019-01-03 
  14. Fay Interviewed by Sarah (2008)։ «Marilynne Robinson, The Art of Fiction No. 198»։ The Paris Review (անգլերեն)։ Fall 2008 (186)։ ISSN 0031-2037։ Վերցված է 2019-01-03 
  15. Brockes Emma (2009-05-29)։ «A life in writing: Marilynne Robinson»։ The Guardian (en-GB)։ ISSN 0261-3077։ Վերցված է 2019-01-04 
  16. «PEN/Hemingway Award Winners»։ The Hemingway Society։ Վերցված է մարտի 7, 2015 
  17. «1982 Finalists»։ The Pulitzer Prizes։ Վերցված է մարտի 7, 2015 
  18. «The 2005 Pulitzer Prize Winner in Fiction»։ www.pulitzer.org (անգլերեն)։ Վերցված է 2019-05-21 
  19. «2006- Marilynne Robinson»։ Grawemeyer.org։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014-04-04-ին։ Վերցված է 2015-10-29 
  20. «Simmons among nine honorary degree recipients»։ Brown University։ մայիսի 16, 2012։ Վերցված է մայիսի 28, 2014 
  21. President Obama to Award 2012 National Medal of Arts and National Humanities Medal Whitehouse.gov, retrieved 30 June 2013
  22. Julie Jackson (սեպտեմբերի 26, 2013)։ «Park Kyung-ni literary prize goes to Robinson»։ Korea Herald։ Վերցված է հուլիսի 7, 2014 
  23. Alexandra Alter (մարտի 12, 2015)։ «'Lila' Honored as Top Fiction by National Book Critics Circle»։ New York Times։ Վերցված է մարտի 12, 2015 
  24. «Marilynne Robinson wins Library of Congress fiction prize»։ Associated Press։ մարտի 29, 2016։ Վերցված է մարտի 29, 2016 
  25. Foundation Dayton Literary Peace Prize։ «Dayton Literary Peace Prize - Marilynne Robinson, 2016 Recipient of the Richard C. Holbrooke Distinguished Achievement Award»։ daytonliterarypeaceprize.org։ Արխիվացված է օրիգինալից 2019-07-17-ին։ Վերցված է 2019-07-17 
  26. Yale awards honorary degrees to 10 individuals for their achievements | YaleNews
  27. "Five books for 2014", The Economist November 21, 2013
  28. «Marilynne Robinson Introduced by Paul Elie»։ 92 St Y 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են