Բուրաք

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Բուրաք
Al-Buraf Hafifa.jpg
Տեսակ առասպելական էակ
Buraq Վիքիպահեստում

Ալ֊Բուրաք (արաբ․՝ البُراق‎‎, al-Burāq, «կայծակ»‎‎), իսլամական ավանդություններում դիցաբանական էակ, որը Մուհամմադ մարգարեին տեղափոխում է դրախտ։ Պատկերվում է որպես սպիտակ կիսաձի, կիսաջորի և կիսաավանակ։ Երկու կողմից ունի թռչնի թևեր։ Բուրաքն առաջին անգամ հայտնվում է Մուհամմադի Մեքքայից Երուսաղեմ կատարած գիշերային ճանապարհորդությունը՝ իսրան (արաբ․՝ إِسْرَاءٌ ‎‎), նկարագրող հադիսում։ Բուրաքի օգնությամբ Մուհամմադը կարողանում է մեկ գիշերվա ընթացքում հաղթահարել այդ մեծ տարածությունը[1]:

Այլ ավանդություններում Բուրաքը պատկերվում էր կնոջ գլխով և սիրամարգի պոչով: Հետզհետե իսրան նկարագրող ավանդույթը փոխկապակցվում է Մուհամմադի դրախտ վերհամբաձման նկարագրության հետ, իսկ երկինք բարձրացող սանդուղքը փոխարինվում է Բուրաքով։

Ծագումնաբանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իրանիկայի համաձայն «Բուրաք» ստուգաբանորեն նույնականացվում է պարսկերեն «barāg» կամ «bārag» բառերի հետ, որոնք թարգմանվում են որպես «հեծյալ գազան» և «լեռ »[2]։ Արաբերենում այս փոխառնությունը օգտագործվում է միայն իսրայի մասին պատմող հադիսում։

Շրի Կամադխենու[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բուրաքը որոշ ընդհանրություններ ունի հինդուսիտական աստվածուհի Շրի Կամադխենու հետ, որը երբեմն պատկերվում է կովի տեսքով, կնոջ գլխով, թևերով և սիրամարգի պոչով։ Աստավածուհուն պատկերող կտավները հիշեցնում են Բուրաքի հայտնի նկարները[3]։

Մշակութային ազդեցությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Թուրքիայում Բուրաքը տղամարդկանց տարածված անուն է[4]։
  • «Բուրաք Այր» լիբիական և ինդոնեզիական նախկին «Բուրաք Ինդոնիզիա Այրլայնս» ավիաուղիները կոչվել են են Բուրաքի անունով։
  • Էլ֊Բուրաքը Ռաֆայել Սաբատինիի «Ծովային Բազե» նովելի հերոսներից մեկն է[5]։ Էլ֊Բուրաքը(Ֆրնեսի Քսավիեր Գորդոն) Ռոբերտ Իրվին Հովարդ «Էլ֊Բուրաքը և անապատային արկածները» գրքի հերոսներից մեկն է։ Եկուսն էլ առանձնանում էին իրենց ռեակիցաների արագությամբ։
  • Պակիստանում կառուցված «ՆԵՍՔՈՄ Բուրաք» դրոնը կոչվել է Բուրաքի անունով[6]։
  • Բուրաքը պատկերված է ինդոնեիզական Աչեխ նահանգի պաշտոնական կնիքի վրա[7]։
  • Իրանական Բուրաղ զրահամեքենան կոչվել է Բուրաքի անունով։
  • Մալազիայի նավթային նախկին ընկերություններից մեկը կոչվում էր «Բուրաք Օյլ»։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]