Բոգդան Ստուպկա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox masks.png
Բոգդան Ստուպկա
(ուկրաիներեն՝ Богдан Сильвестрович Ступка)
Bogdan Stupka.jpg
Ի ծնեԲոգդան Սիլվեստրովիչ Ստուպկա
Ծնվել էօգոստոսի 27, 1941(1941-08-27)[1][2]
ԾննդավայրԺոլկվայի շրջան, Լվովի մարզ,
Ուկրաինական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ԽՍՀՄ
Մահացել էհուլիսի 22, 2012(2012-07-22)[3][2] (70 տարեկան)
Մահվան վայրՈւկրաինա Ուկրաինա
Մասնագիտությունքաղաքական գործիչ, թատրոնի դերասան, կինոդերասան, դերասան և մանկավարժ
ՔաղաքացիությունՈւկրաինա Ուկրաինա
ԿրթությունԼվովի համալսարան (1965) և Կիևի թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության ազգային համալսարան
Ակտիվ տարիներ1961—2012
Պարգևներ
Պատվո շքանշան, Պատվո շքանշան, Բարեկամության շքանշան,
, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ, Ուկրաինական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ, Ուկրաինական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստ,
, «Վաստակի համար» 1-ին աստիճանի շքանշան (Ուկրաինա), «Վաստակի համար» 2-րդ աստիճանի շքանշան (Ուկրաինա), Ուկրաինայի հերոս, Պետության շքանշան, Իշխան Յարոսլավ Իմաստունի 4-րդ աստիճանի շքանշան, Իշխան Յարոսլավ Իմաստունի 5-րդ աստիճանի շքանշան, Officer's Cross of the Order of Merit of the Republic of Poland,
, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, Շևչենկոյի անվան Ուկրայինայի ազգային մրցանակ,
, Ուկրաինայի նախագահի պատվո նշան շքանշան,
, Բյուրեղապակյա Տուրանդոտ,

Նիկա (2004)

,

Ոսկե արծիվ (2004)

,

Տրիումֆ (2006)

,

Ոսկե արծիվ (2009)

,

Ոսկե արծիվ (2012)

և Ուկրաինայի Ալեքսանդր Դովժենկոյի անվան պետական մրցանակ
IMDbID 0836273
Commons-logo.svg Bohdan Stupka Վիքիպահեստ

Բոգդան Սիլվեստրովիչ Ստուպկա (ուկրաիներեն՝ Богдан Сильвестрович Ступка, օգոստոսի 27, 1941(1941-08-27)[1][2], Kulykiv, Q106766303?, Lviv Raion, Լվովի մարզ, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հուլիսի 22, 2012(2012-07-22)[3][2], Կիև, Ուկրաինա),  սովետական Ուկրաինայի կինոյի ու թատրոնի դերասան։ Ուկրաինայի ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1980 թ.), Ուկրաինայի ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1991 թ.), Ուկրաինայի հերոս (2011)։ ԽՍՀՄ ազգային մրցանակի դափնեկիր։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բոգդան Ստուպկան ծնվել է 1941 թվականի օգոստոսի 27-ին Կուլիկովո գյուղում։

1948 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել է Լվով։

Չընդունվելով պոլիտեխնիկական ինստիտուտ, որոշ ժամանակ  եղե  է փականագործի աշակերտ, ապա՝ աստղագիտական լաբորատորիայի լուսանկարիչ։ Եղել է Մեդիկուս ջազ-համույթի առաջատարներից։

1963—1965 թվականներին սովորել է Լվովի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետում։

1961—1978 թվականներին եղել է Մարիա Զանկովեցկայայի անվան թատրոնի դերասան։

Ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Կին (1967 թվականից) - Լարիսա Սեմյոնովնա Ստուպկա (աղջիկ ժամանակներում՝ Կորնիենկո) (ծնվել է 1967 թվականին), բալետի պարուհի,Բաքվի պարարվեստի ուսումնարանի շրջանավարտ                                   
  • Որդի՝ Օստապ Բոգդանվիչ Ստուպկա (ծնվել է 1967 թվականին), Իվան Ֆրանկոյի անվան թատրոնի դերասան Ուկրաինայի ժողովրդական արտիստ (2009)
  • Թոռ՝ Դմիտրի Ստուպկա, (ծնվել է 1985 թվականին), դերասան՝ Իվան Ֆրանկոյի անվան թատրոնում
  • Թոռնուհի- Բոգդանա Դմիտրիեվնա Ստուպկա, (անվանվել է ի պատիվ մեծ պապի)
  • Թոռնուհի- Ուստինա 
  • Թոռ՝ Բոգդան

Ստեղծագործական կյանք [խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բոգդան Ստուպկան մեծ մասամբ եծել է դրամատիկական թատրոնի դերասան և ներկայացել է տարբեր դերերում։ Խաղալով  ավելի քան 100 դեր կինոէկրաններին ու 50 դեր թատրոնի բեմում՝ դարձել է ուկրաինակն ժողովրդի խորհրդանիշը։ Բոգդան Սիլվեստրիվիչը հետխորհրդային տարիների վերջին տասնամյակի գլխավոր դերասաններից մեկն է եղել[4]։

Բոգդան Ստուպկա 2008 թվականի հուլիսին

Բոգդան Ստուպկան իր կինոկարերիայի ընթացքում պարգևատրվել է շուրջ 15  մրցանակներով, այդ թվում՝  «Նիկա» և  երեք «Ոսկե արծիվ» մրցանակներով։ Խաղալով Իրենց ռազմական դրամայում՝ ծերունի Բլինովայի կերպարը,  նա մեծ հաջողությունների է հասել ամբողջ աշխարհում,  իսկ  Եվրոպական  կինոակադեմիան նույնիսկ ցանկացել է արժանացնել Բոգդանին իր նշանավոր մրցանակին, սակայն  2004 թվականին՝ մրցանակաբաշխության ժամանակ պարտվել է իսպանացի դերասան Խավյել Անխել Էնսինաս Բարդեմին։ Վերջնականապես  համաշխարհային  ճանաչման հասավ  խաղալով  լեհ  սցենարիստ Կշիշտեֆ  Զանուսսիի «Սիրտը ափի մեջ » ժապավենում ՝ Կոնստանտի կերպարը։

Ստուպկան  խաղալով «Սև նշանով սպիտակ թռչուն» ֆիլմում  մարմնավորել է ուկրաինացի ազգայնական Օրեստայի կերպարն ու զարմացրել է սովետական հանդիսատեսին[4]։ Հիացրել է ոչ միայն ֆիլմը, որը Մոսկվայի կինոփառատոնում արժանացել է Ոսկե մրցանակի,  այլև  երիտասարդ  դերասանի խաղը, որտեղ ստեղծել է մարդկային բնության բարդությունը[4]։ Հայտնի կինոքննադատ Անդրեյ Պլախովը հիշել է. «Ես լավ եմ հիշում Ստուպկային այդ տեսարանում»[5]։ Ստեղծած իր կերպարը բացարձակապես նոր էր խորհոդային ֆիլմում։ Նա ցույց տվեց մի մարդու, ով  կապված է Ուկրաինայի ընդհատակյա ազգայնական շարժման հետ։ Ֆիլմը ցույց է տալիս Ուկրաինայի պառակտումը, որն այդ ժամանակ շատ հեղափոխական էր։

Ռուսական կինոյում հայտնվել է  շնորհիվ Միխայիլ Ալեկսանդրովիչ Ուլյանովի, տեսնելով երիտասարդ դերասանի խաղը  «Սև նշանով սպիտակ թռչուն  ֆիլմում», ավելի ուշ  նկարահանում է նրան իր «Ամենավերջին օրը»  ֆիլմում[6]։

Կիրա Գեոգրիևնա Մուրատովի «Երկուսը մեկում» ֆիլմի  նյու-յորքյան  պրեմիերայում  Ստուպկային կանգնեցրել էին Ռոբերտ Դե Նիրոյի, Ալ Պաչինոյի և Ֆիլիպ Էնտոնի Հոպկինսոմի   հետ՝ ընդգծելով հմտությունն  ու բազմազանությունը նրա դերասանական խաղի[7]։ 

Կյանքի վերջին տարիներին, նրանից հետո, երբ Ստուպկան նկարահանվել է մի շարք ռուսական ֆիլմերում, նույնիսկ արտասհամանյան՝ քննադատները, ովքեր թերահավատորեն էին մոտենում Ստուպկային, ընդունեցին այն, որ Ստուպկան մեծ ներդրում ունի կինեմատոգրաֆիայի աշխարհում[4]։ Վերջին շրջանում դերասանի խաղացած դերերից ամենահիշարժանը դարձել է Վլադիմիր Վլադիմիրովիչ Բորտկոյի «Տարաս Բուլբա» ֆիլմի համանուն դերը, որի շնորհիվ նա ստացավ նախավերջին «Ոսկե արծիվ» մրցանակը։ Օլեգ Պոգոդինայի «Տուն» գեղարվեստական ֆիլմը, ցուցադրվել է Ստուպկայի մահվանից կես տարի առաջ, այդ ֆիլմում խաղալով նա ցույց է տվել, որ կարող է խաղալ բոլորից լավ։ Քննադատների մեծամասնության կարծիքով նա ցույց է տվել շատ լավ դերասանական խաղ։ 

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]