Անրի Ֆոսիյոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Անրի Ֆոսիյոն
HenriFocillon
Ծնվել է 1881[1] կամ սեպտեմբերի 7, 1881({{padleft:1881|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:7|2|0}})[2]
Դիժոն
Մահացել է մարտի 3, 1943({{padleft:1943|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:3|2|0}})[3]
Նյու Հևեն
Քաղաքացիություն Ֆրանսիա
Մասնագիտություն արվեստագետ և պրոֆեսոր[4]
Հաստատություն(ներ) Քոլեժ դե Ֆրանս[4]
Անդամակցություն Q2985530?
Ալմա մատեր Բարձրագույն նորմալ դպրոց
Տիրապետում է լեզուներին ֆրանսերեն[2]
Հայր Վիկտոր Լուի Ֆոսիլոն
Henri Focillon Վիքիպահեստում

Անրի Ֆոսիյոն (ֆր.՝ Henri Focillon, 1881 - 1943, մարտի 3), ֆրանսիացի արվեստաբան։

Ծնվել է Դիժոն քաղաքում փորագրիչ Լուի Վիկտոր Ֆոսիյոնի ընտանիքում։ Ֆոսիյոնը բանասիրություն է ուսանում Փարիզի Էկոլ Նորմալ Սյուպերիոր հաստատությունում, այնուհետև Բուրժ և Շարտր քաղաքներում, իսկ 1913-ից, շուրջ տասը տարի, աշխատում է որպես Լիոնի պատկերասրահի տնօրեն և միաժամանակ դասավանդում է արվեստի պատմություն։

Նրա առաջին ուսումնասիրությունները նվիրված են դասական արվեստին, մասնավորապես արձանագրություններին («Աֆրիկայի լատիներեն արձանագրությունները», 1904)։ Նա աշխատություններ է գրել Բենվենուտո Չելլինիի, Պիեռո դելլա Ֆրանչեսկայի, Կալլոյի, Ալբրեխտ Դյուրերի, Ռեմբրանդտի, Տիեպոլոյի մասին։ Հետագայում Ֆոսիյոնը իր ուշադրությունը բևեռում է Արևելքի արվեստին («Հոկուսայ», 1914, «Բուդդհայական արվեստ», 1921)։ Նրան հատկապես հետաքրքրում են արևելյան և արևմտյան արվեստների կապերը։ Այս բոլոր աշխատությունները, որոնց կոնցեպտուալ հիմնավորումը պետք է դառնար «Ձևերի կյանքը», կազմում են միաձույլ և ամբողջական տեսություն։

1918-ին Ֆոսիյոնը Փարիզի համալսարանում պաշտպանում է իր դոկտորական թեզը Պիրանզիի մասին, որը տպագրվել է նույն թվականին, 1930-ին՝ «Էստամպի վերպետները» աշխատությունները։ 1924-ին ստանում է պրոֆեսորի կոչում և դասավանդում Սորբոնի համալսարանում միջնադարյան հնագիտություն՝ ստանձնելով նախկինում Էմիլ Մալի ղեկավարած այդ հռչակավոր ամբիոնը։ 1925-ին դառնում է նույն համալսարանի նորաստեղծ Միջին դարերի արվեստի պատմության ինստիտուտի պրոֆեսոր, որտեղ կրթում է ֆրանսիացի գիտնականների մի ամբողջ սերունդ։

1931-ին Ֆոսիյոնը Պոլ Վալերիի հետ ներկայացնում է Ֆրանսիան Ազգերի Լիգայի գրականության և արվեստի մշտական կոմիտեում։ 1938-ին նա որպես արվեստի պատմության պրոֆեսոր դասավանդում է նաև Կոլլեժ դը Ֆրանսում։ Լույս է տեսնում Ֆոսիյոնի թերևս ամենահայտնի գիրքը՝ «Արևմուտքի արվեստը» (1937), որում հեղինակը հետազոտում է ռոմանական և գոթական ոճերի զարգացման պատմությունը։ Այս ծավալուն աշխատությունների հետ մեկտեղ Ֆոսիյոնը գրում է նաև բազմաթիվ հոդվածներ, գրախոսականներ, քննադատություններ արվեստի և գրականության ամենատարբեր հարցերի շուրջ։ 1938-ի հոկտեմբերին նա տեղափոխվի է Յեյլի համալսարան (Նյու Հեյվեն)։ 1940-ին դառնում է Վաշինգտոնի Դումբարտոն Օուքս հետազոտական կենտրոնի առաջին թղթակից անդամ գիտնականը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը խոչընդոտում է Ֆրանսիա վերադառնալուն, և նա մնում է ԱՄՆ-ում, որը դառնում է Ֆոսիյոնի երկրորդ հայրենիքը։ Այստեղ էլ կնքում է մահկանացուն։ [5]

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Միջազգային տիպօրինակ անուների նույնացուցիչ Ստուգված է հոկտեմբերի 13-ին 2015:
  2. 2,0 2,1 http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11902990m Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  3. data.bnf.fr Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  4. 4,0 4,1 Ֆրանսիայի քոլեջի պրոֆեսորների ցանկ
  5. Անրի Ֆոսիյոն (1999). Ձևերի կյանքը, Գովք ձեռքին. Երևան: Սարգիս Խաչենց. էջ էջ VI-IX.