Ալբերտ թագավորական սրահ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Museum Silhouette.svg
Ալբերտ թագավորական սրահ
Royal Albert Hall, London - Nov 2012.jpg
2010 թ.սրահը Հայդ պարկի կողմից
Տեսակ համերգասրահ և թատրոն
Երկիր Flag of the United Kingdom.svg Միացյալ Թագավորություն
Տեղագրություն Վեստմինստեր
Վայր Հարավային Կենսինգտոն
Հասցե Kensington Gore, London, SW7 2AP, England
Ճարտարապետական ոճ Italianate architecture
Անվանված է Ալբերտ Սաքսեն Կոբուրգ Գոթացի
Հիմնադրված է 1871
Շինարար Lucas Brothers, Builders
Ճարտարապետ Francis Fowke և Henry Young Darracott Scott
Ժառանգության կարգավիճակ Grade I listed building
Ալբերտ թագավորական սրահը գտնվում է Միացյալ Թագավորությունում
Ալբերտ թագավորական սրահ
Պաշտոնական կայք
Կոորդինատներ: 51°30′3.4000000984076″ հս․ լ. 0°10′38.770000099996″ ամ. ե. / 51.500944444471777217° հս․. լ. 0.17743611113888777° ավ. ե. / 51.500944444471777217; 0.17743611113888777

Լոնդոնի Ալբերտի անունով արվեստի և գիտության սրահը (անգլ.՝ Royal Albert Hall of Arts and Sciences) կամ Ալբերտ Հոլլը, Մեծ Բրիտանիայի և Լոնդոնի ամենամեծ համերգային սրահն է։ Այն կառուցվել է ի պատիվ Արքայազն Ալբերտի` Վիկտորիա թագուհու կողմից։ Գտնվում է Լոնդոնի Հարավային Կենսինգտոն շրջանում, որտեղ գտնվում են վիկտորյանական դարաշրջանի նշանավոր մշակութային հաստատությունները: Սրահը կառուցվել է 1861 թվականին։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1851 թվականին արքայազն Ալբերտի անմիջական մասնակցությամբ Լոնդոնում կազմակերպվում է պատմության մեջ առաջին համաշխարհային ցուցահանդեսը, որի նպատակով Հայդ պարկում կառուցվում է Բյուրեղապակյա պալատը[1]: Ցուցահանդեսն այնքան լայն ճանաչում է ստանում, որ արքայազն Ալբերտին առաջարկում են այդ նպատակով կառուցել մի ամբողջ համալիր: Ներշնչվելով այդ միջոցառման հաջողությամբ՝ Արքայազն Ալբերտը ձեռնամուխ է լինում Քենսինգթոնը թանգարանային փոքր քաղաքի՝ Ալբերտոպոլիսի վերածելու գործին, որտեղ նրա նախաձեռնությամբ կառուցվում է նաև Երաժշտության թագավորական քոլեջը:

1861 թվականին արքայազն Ալբերտի մահվանից հետո Վիկտորիա թագուհին որոշում է հավերժացնել նրա հիշատակը՝ ի պատիվ նրա կառուցելով Ալբերտ հոլլը, որի բացման արարողությունը տեղի է ունենում 1871 թվականին՝ արքայազնի մահվանից տասը տարի անց: Բացման արարողությանը թագուհին այնքան է հուզվում, որ չի կարողանում մեկ խոսք անգամ արտասանել և նրա փոխարեն ստիպված ելույթ է ունենում արքայազն Էդուարդը, ասելով. «Թագուհին հայտարարում է այս դահլիճը բացված»[2]:

Ճարտարապետություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սրահը կառուցվում է Լուկաս Բրադերսի (Lucas Brothers) նախագծով[3]: Դիզայներներն աշխատել են սրահի վրա՝ ներշնչվելով անտիկ ամֆիթատրոնով և Գոդֆրիդ Զեմպերի գաղափարներով, որն այն ժամանակ կառուցում էր Քենսինգտոնի Հարավային թանգարանը: Տվյալ ժամանակաշրջանում համերգասրահը ամենաամբիցիոզ նախագծերից էր: Ջեռուցման համակարգը աներևակայելի էր. տասը վայրկյանի ընթացքում 11000 գազային ջահեր էին վառվում, իսկ երգեհոնն աշխարհում ամենամեծն էր տվյալ ժամանակաշրջանում[4]:

83 մ. -72 մ. չափերի օվալաձև այս կառույցի պատերը զարդարված են որմնաքանդակներով, որոնցից նշանավոր է հատկապես «Մշակույթի և գիտության հաղթանակը» որմնաքանդակը, իսկ առանձին քանդակներ խորհրդանշում են գիտության և մշակույթի առանձին ճյուղեր: Սրահը կարող է տեղավորել մոտ 8000 մարդ, թեպետ անվտանգության ժամանակակից չափանիշները պահանջում են կրճատել այդ թիվը մինչև 5544 –ի, ներառյալ՝ պատկերասրահում կանգնածները:

Հյուսիսային մասից շարժվելով ժամացույցի սլաքին հակառակ ուղղությամբ՝ կարելի է տեսնել 16 օբյեկտ՝ աշխարհի տարբեր երկրներ, որոնք նվերներ են բերում 1851 թվականի ցուցահանդեսին, երաժշտություն, քանդակագործություն, կերպարվեստ, արքայազներ, նկարիչներ, քարագործներ, ճարտարապետներ, իմաստուններ, փիլիսոփաներ և այլն:

Միջոցառումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իր պատմության ընթացքում Ալբերտ հոլլն ընդունել է բազում միջոցառումներ և լեգենդար մարդկանց[5][6]: Ալբերտ հոլլում յուրաքանչյուր տարի անցկացվում է մշակույթի ամենատարբեր բնագավառների մոտ 350 միջոցառում՝ դասական և ռոք համերգներ, օպերա և բալետ, պարային ելույթներ, պոեզիայի երեկոներ, դպրոցական և հասարակական միջոցառումներ, բարեգործական ակցիաներ և այլն: Ալբերտ հոլլում մի շարք արտիստներից զատ, ելույթ են ունեցել նաև Եղիսաբեթ թագուհին[7] և Ուինսթոն Չերչիլը, Նելսոն Մանդելան և Դալայ Լաման:

Պատմական համերգներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Բիթլզ - համերգը տեղի է ունեցել 1963 թ-ի մայիսի9-ին։
  • Դիփ Փարփլ - համերգը տեղի է ունեցել 1969 թ-ի սեպտեմբերի 24-ին։
  • Փինք Ֆլոյդ - համերգը տեղի է ունեցել 1969 թ
  • ԱԲԲԱ - համերգը տեղի է ունեցել 1977 թ-ին։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. The Great Exhibition of 1851. Duke Magazine Volume 92, No.6, November-December 2006 (անգլ.)
  2. http://www.victorianlondon.org/buildings/alberthall.htm Victorian London: Royal Albert Hall
    http://www.aviewoncities.com/buildings/london/royalalberthall.htm Royal Albert Hall, London
  3. «Charles Lucas»։ Oxford Dictionary of National Biography։ January 2008։ Վերցված է 17 June 2011 
  4. «Mighty Voice of Jupiter pipes up at Royal Albert Hall»։ South China Morning Post։ 4 July 2004։ Վերցված է 18 November 2015 
  5. «Discography of Sir Arthur Sullivan: On Shore and Sea (1871)»։ 24 December 2003։ Վերցված է 17 June 2011 
  6. Meirion Hughes and Robert Stradling (2001). The English Musical Renaissance 1840–1940. Manchester University Press. ISBN 0-7190-5830-9. https://books.google.com/?id=g-FzJC-B51EC&pg=PA18&dq=Royal+Albert+Hall+opening+concert+Arthur+Sullivan#v=onepage&q=Royal%20Albert%20Hall%20opening%20concert%20Arthur%20Sullivan&f=false։ Վերցված է 17 June 2011. 
  7. "Royal Variety Performance marks 100th anniversary". BBC News. Retrieved 7 January 2013

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Clark R.W. The Royal Albert Hall. London: Hamish Hamilton, 1958. viii, 263 p.
  • Thackrah J.R. The Royal Albert Hall. Lavenham (Suffolk): Terence Dalton, 1983. viii, 182 p. ISBN 9780861380121.
  • The Royal Albert Hall: A Victorian masterpiece for the 21st century, ed. by S. Hodgart, R. Williams, J. Stone. London: Fitzhardinge Press, 2003. 160 p. ISBN 9781874044550.
  • Hazlewood Ch. The Royal Albert Hall: a social history // BBC Audiobooks, January 2012.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]