Ֆենոլներ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ֆենոլների դասի պարզագույն ներկայացուցիչ ֆենոլի մոլեկուլային կառուցվածք

Ֆենոլներ, արոմատիկ միացություններ, որոնց մոլեկուլում հիդրօքսիլ (-ОН) խմբերը անմիջականորեն կապված են արոմատիկ օղակի հետ։

Ըստ -ОН խմբերի քանակի տարբերում են միա-, երկ- և եռատոմ ֆենոլներ։ Ֆենոլների պարզագույն ներկայացուցիչը ֆենոլն է (կարբոլոնաթթու կամ օքսիբենզոլ)՝ C6H5OH որը օդում վարդագույն դարձող, անգույն բյուրեղներ է։

Հալման ջերմաստիճանը՝ 40, 9°C է, եռմանը՝ 182°C։ Թունավոր է։ Օգտագործվում է ախտահանման համար, ներկանյութերի, պեստիցիդների արտադրության մեջ։ Ֆենոլներն ունեն թույլ թթվային հատկություններ, առաջացնում են աղանման նյութեր՝ ֆենոլատներ։

Ֆենոլներն անգույն, բնորոշ հոտով բյուրեղներ են, հազվադեպ հեղուկներ, լավ լուծվում են օրգանական լուծիչներում (սպիրտ, եթեր, բենզոլ)։ Ֆենոլների և CO2-ի համատեղ տաքացումից առաջանում են ֆենոլաթթուներ (օրինակ, սալիցիլաթթու)։ Ֆենոլներն ստացվում են քարածխի խեժից, սինթեզում են համապատասխան հալոգենային ածանցյալների հիդրոլիզից և այլ եղանակներով։

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է Հայկական սովետական հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png