Կետեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ketenes.png

Կետեն, կարբոմեթիլեն, CH2=C=0, չհագեցած օրգանական միացություն, կետենների շարքի առաջին անդամը։ Հալման ջերմաստիճանը՝ -134, 6°C, եռմանը՝ -41°C։ Թունավոր գազ է։ Կայուն է -80°C-ում, 0°-ում կետենն ինքնաբերաբար դիմերվում է դիկետենի։ Շարժունակ ջրածնի ատոմ ունեցող միացությունների՝ ջրի, սպիրտների, թիոսպիրտների, ամինների, թթուների հետ առաջացնում է ացետիլացման նյութեր։ Հեշտությամբ միանում է ալդեհիդներին և կետոններին՝ առաջացնելով տեղակալված (Յ-պրոպիոլակտոններ։ Արդյունաբերության մեջ կետենը ստացվում է քացախաթթվի կամ ացետոնի ջերմային քայքայմամբ՝ a--հալոգենկարբոնաթթուների հալոգեն անհիդրիդներից հալոգեն պոկելով Zn RR՝ C=C=0+ZnX2։ Կիրառվում է ացետիլթաղանթանյութի, p-պրոպիոլակտոնի, քացախաթթվի անհիդրիդի և այլ նյութերի ստացման համար։

Տես նաև[խմբագրել]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է Հայկական սովետական հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png