Տիբուլլուս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Տիբուլլուսը իր բանաստեղծությունները արտասանելիս (նոր շրջանի պատկեր)

Ալբիուս Տիբուլլուս (լատ.՝ Albius Tibullus, մ.թ.ա. 55 - 19թթ.), հին հռոմեացի բանաստեղծ, էլեգիայի ժանրի վարպետ։ Նրա կենսագրության մասին հիմնական տեղեկությունների հիմնական աղբյուրը նրա ստեղծագործություններն են։ Սերվել է ունևոր, սակայն ոչ ազնվական ընտանիքից, պատկանել է «հեծյալների» դասին։ Եղել է քաղաքականությունից հեռու մարդ, նրա բանաստեղծություններում գրեթե չեն հիշատակվում Հռոմի հասարակական կյանքը, քաղաքական իրադարձությունները։ Կարելի է եզրակացնել, որ նա ներքուստ չի ընդունել Օգոստոս կայսեր հաստատած կարգերը։ Իր ստեղծագործություններում երզում է հանգիստ, հասարակական խժդժություններից հեռու գյուղական միջավայր, խիստ ատելությամբ խոսում արյունահեղ պատերազմների, կուտակման տենչի և շահամոլության մասին։

Մեզ են հասել Տիբուլլուսի էլեգիաների երկու գրքույկ և դրանց մեջ չմտնող մեկ էլեգիա ու մեկ էպիգրամ։ Մի շարք այլ գործեր, որոնք միջնադարյան ձեռագրերում վերագրված են հռոմեացի բանաստեղծին, ներկայումս համարվում են նրա գրչին չպատկանող։ Նրա պոեզիայի հիմնական թեման սերն է առ բանաստեղծի երկերում Դելիա և Նեմեսիս կեղծանուններով հիշատակվող երկու կնոջ։ Սիբուլլուսի սիրային քնարերգությունը չունի Կատուլլուսի կենդանի անմիջականությունը, բայց դրա փոխարեն այն օժտված է ապրումների առավելագույն նրբությամբ, կառուցվածքային ու լեզվական կատարելությամբ։

Տիբուլլոսի անունով պահպանվել է եղերերգությունների մի ժողովածու՝ բաղկացած 3 գրքից (նոր հրատարակչությամբ՝ 4 գիրք), որոնցից հաստատապես նրան են պատկանում առաջին երկուսը և 2 բանաստեղծություն՝ 3-րդից։ Տիբուլլոսի եղերերգությունների թեմաներն են՝ ընտանեկան օջախը, ընկերուհու նկատմամբ հավատարմությունը, աստվածների մեծարումը, գյուղական և ընտանեկան հանդեսները, պատերազմի, ինչպես և փառասիրության ու հարստության ունայն մոլուցքի դատապարտումը։ Տիբուլլոսի քնարերգությանը բնորոշ են թեմաների ու տրամադրությունների ճկուն անցումները, ոճի նրբագեղությունը, անբասիր ճաշակը և չափի զգացումը։ Լեզուն պարզ է և խիստ գրական։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png