Վերածննդի ճարտարապետություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Սուրբ Պետրոսի տաճարը
Հռոմ

Վերածննդի ճարտարապետությունը դիմել է անտիկ հունա-հռոմեական շինարարական արվեստի գեղագիտական հիմունքներին, հնարքներին և ձևերին։ Նրանում առաջնակարգ տեղ են գրավել աշխարհիկ կառույցները՝ հասարակական շենքերը, պալատները, քաղաքային տները։ Ճարտարապետության մեջ Վերածննդի ոճի հաստատմանը մեծապես նպաստել են Լ. Բ. Ալբերտիի, Ջ. դա Վինյոլայի, Ա. Պալլադիոյի տեսական տրակտատները։

Ժամանակագրություն[խմբագրել]

Սանտա Մարիա դել Ֆիորե
Ֆլորենցիա

Սովորաբար Իտալական վերածնունդը բաժանվում է երեք շրջանի։ Ի տարբերություն գեղանկարչության և քանդակագործության, որոնց զարգացումը համընկնեց 14-րդ դարի կեսերին, ապա Վերածննդի ճարտարապետությունը, կապված 14-րդ դարի տնտեսական ճգնաժամի հետ, սկսեց իր վերելքը 15-րդ դարի սկզբին։

Վերածննդի Ճարտարապետության երեք շրջանները՝

  • Վաղ Վերածնունդ կամ կվատրոչենտո - մոտավոր համընկնում է 15-րդ դարի հետ
  • Բարձր Վերածնունդ - 16-րդ դարի առաջին քառորդ
  • Ուշ Վերածնունդ կամ Մաներիզմ - մոտավոր 1520 - 1600 թվականներ

Վաղ Վերածնունդ[խմբագրել]

Բարձր Վերածնունդ[խմբագրել]

Ուշ Վերածնունդ[խմբագրել]

Տերմիններ[խմբագրել]

Վերածննդի տարբեր դարեր անվանվում են ըստ իտալական թվերի։

  • դուչենտո 1200- ականներ (իտալ. ducento (երկուհարյուր) Պրոտոռենեսանսի սկիզբը։
  • տրիչենտո 1300- ականներ (իտալ. trecento (երեքհարյուր) բուն Պրոտոռենեսանսը
  • կվատրոչենտո 1400- ականներ (իտալ. cinquecento (չորսհարյուր) Վաղ Վերածնունդ, Բարձր Վերածնունդ
  • չինկվեչենտո 1500- ականներ (իտալ. cinquecento (հինգհարյուր) Բարձր Վերածննդի վերջը, Ուշ Վերածնունդ