Վերածննդի ճարտարապետություն
Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
| Այս հոդվածը տեղեկատվական աղբյուրների կարիք ունի։ Դուք կարող եք օգնել նախագծին՝ գտնելով բերված տեղեկությունների հաստատումը վստահելի աղբյուրներում և ավելացնելով այդ աղբյուրներին հղումները հոդվածին։ Անհիմն հղումները ենթակա են հեռացման։ |
|
|
Այս հոդվածը կարող է վիքիֆիկացման կարիք ունենալ Վիքիպեդիայի որակի չափանիշներին համապատասխանելու համար։ Դուք կարող եք օգնել հոդվածի բարելավմանը՝ ավելացնելով համապատասխան ներքին հղումներ և շտկելով բաժինների դասավորությունը։ |
Վերածննդի ճարտարապետությունը դիմել է անտիկ հունա-հռոմեական շինարարական արվեստի գեղագիտական հիմունքներին, հնարքներին և ձևերին: Նրանում առաջնակարգ տեղ են գրավել աշխարհիկ կառույցները՝ հասարակական շենքերը, պալատները, քաղաքային տները:ճարտարապետության մեջ Վերածննդի ոճի հաստատմանը մեծապես նպաստել են Լ. Բ. Ալբերտիի, Ջ. դա Վինյոլայի, Ա. Պալլադիոյի տեսական տրակտատները:
Բովանդակություն |
[խմբագրել] Ժամանակագրություն
Սովորաբար Իտալական վերածնունդը բաժանվում է երեք շրջանի: Ի տարբերություն գեղանկարչության և քանդակագործության, որոնց զարգացումը համընկնեց 14-րդ դարի կեսերին, ապա Վերածննդի ճարտարապետությունը, կապված 14-րդ դարի տնտեսական ճգնաժամի հետ, սկսեց իր վերելքը 15-րդ դարի սկզբին:
Վերածննդի Ճարտարապետության երեք շրջանները՝
- Վաղ Վերածնունդ կամ կվատրոչենտո - մոտավոր համընկնում է 15-րդ դարի հետ
- Բարձր Վերածնունդ - 16-րդ դարի առաջին քառորդ
- Ուշ Վերածնունդ կամ Մաներիզմ - մոտավոր 1520 - 1600 թվականներ
[խմբագրել] Վաղ Վերածնունդ
[խմբագրել] Բարձր Վերածնունդ
[խմբագրել] Ուշ Վերածնունդ
[խմբագրել] Տերմիններ
Վերածննդի տարբեր դարեր անվանվում են ըստ իտալական թվերի:
- դուչենտո 1200- ականներ (իտալ. ducento (երկուհարյուր) Պրոտոռենեսանսի սկիզբը:
- տրիչենտո 1300- ականներ (իտալ. trecento (երեքհարյուր) բուն Պրոտոռենեսանսը
- կվատրոչենտո 1400- ականներ (իտալ. cinquecento (չորսհարյուր) Վաղ Վերածնունդ, Բարձր Վերածնունդ
- չինկվեչենտո 1500- ականներ (իտալ. cinquecento (հինգհարյուր) Բարձր Վերածննդի վերջը, Ուշ Վերածնունդ
|
|
|
|---|---|
| Ըստ երկրների | Ադրբեջան • Ալբանիա • Ավստրիա • Բելառուս • Բելգիա • Բոսնիա և Հերցեգովնիա • Բուլղարիա • Գերմանիա • Դանիա • Էստոնիա • Թուրքիա • Իռլանդիա • Իսլանդիա • Իսպանիա • Իտալիա • Լատվիա • Լեհաստան • Լիտվա • Լյուքսեմբուրգ • Խորվաթիա • Կիպրոս • Հայաստան • Հունաստան • Հունգարիա • Ղազախստան • Մալթա • Մակեդոնիա • Միացյալ Թագավորություն (Անգլիա • Շոտլանդիա) • Մոլդովա • Նիդերլանդներ • Նորվեգիա • Շվեդիա • Շվեյցարիա • Չեխիա • Չեռնոգորիա • Պորտուգալիա • Ռումինիա • Ռուսաստան • Սերբիա • Սլովակիա • Սլովենիա • Վրաստան • Ուկրաինա • Ֆինլանդիա • Ֆրանսիա |
| Պատմություն | Հունաստան • Հռոմ • Բյուզանդիա • Օսմանյան • Նախառոմանական • Ռոմանական • Ռոմանագոթական • Գոթական • Վերածնունդ • Բարրոկո • Բիդերմեյեր • Կլասիցիզմ • Նեոդասական • Պատմական • Գրյունդերություն • Նեոգոթիկա • Նեոռենեսանս • Նեոբարրոկո • Ռացիոնալիզմ • Մոդեռնիզմ • Մոդեռն • Էքսպրեսիոնիզմ • Ճարտարապետական մոդեռնիզմ • Պոստմոդեռն |