Վերածննդի ճարտարապետություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Սուրբ Պետրոսի տաճարը
Հռոմ

Վերածննդի ճարտարապետությունը դիմել է անտիկ հունա-հռոմեական շինարարական արվեստի գեղագիտական հիմունքներին, հնարքներին և ձևերին: Նրանում առաջնակարգ տեղ են գրավել աշխարհիկ կառույցները՝ հասարակական շենքերը, պալատները, քաղաքային տները:ճարտարապետության մեջ Վերածննդի ոճի հաստատմանը մեծապես նպաստել են Լ. Բ. Ալբերտիի, Ջ. դա Վինյոլայի, Ա. Պալլադիոյի տեսական տրակտատները:

Բովանդակություն

[խմբագրել] Ժամանակագրություն

Սանտա Մարիա դել Ֆիորե
Ֆլորենցիա

Սովորաբար Իտալական վերածնունդը բաժանվում է երեք շրջանի: Ի տարբերություն գեղանկարչության և քանդակագործության, որոնց զարգացումը համընկնեց 14-րդ դարի կեսերին, ապա Վերածննդի ճարտարապետությունը, կապված 14-րդ դարի տնտեսական ճգնաժամի հետ, սկսեց իր վերելքը 15-րդ դարի սկզբին:


Վերածննդի Ճարտարապետության երեք շրջանները՝


  • Վաղ Վերածնունդ կամ կվատրոչենտո - մոտավոր համընկնում է 15-րդ դարի հետ
  • Բարձր Վերածնունդ - 16-րդ դարի առաջին քառորդ
  • Ուշ Վերածնունդ կամ Մաներիզմ - մոտավոր 1520 - 1600 թվականներ


[խմբագրել] Վաղ Վերածնունդ

[խմբագրել] Բարձր Վերածնունդ

[խմբագրել] Ուշ Վերածնունդ

[խմբագրել] Տերմիններ

Վերածննդի տարբեր դարեր անվանվում են ըստ իտալական թվերի:


  • դուչենտո 1200- ականներ (իտալ. ducento (երկուհարյուր) Պրոտոռենեսանսի սկիզբը:
  • տրիչենտո 1300- ականներ (իտալ. trecento (երեքհարյուր) բուն Պրոտոռենեսանսը
  • կվատրոչենտո 1400- ականներ (իտալ. cinquecento (չորսհարյուր) Վաղ Վերածնունդ, Բարձր Վերածնունդ
  • չինկվեչենտո 1500- ականներ (իտալ. cinquecento (հինգհարյուր) Բարձր Վերածննդի վերջը, Ուշ Վերածնունդ