Ստանիսլավ Լեմ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ստանիսլավ Լեմ

Stanisław Lem.jpg

Ծնվել է Stanisław Lem
1921 թ., սեպտեմբերի 12 (1921-09-12)
Լվով, Լեհաստան
Մահացել է մարտի 27, 2006 (84 տարեկան)
Կրակով, Լեհաստան
Մասնագիտություն գրող
Քաղաքացիություն Լեհաստան Լեհաստան
Ստեղծագործական շրջան 1946—2005
Գրական ոճեր Գիտական ֆանտաստիկա, Ֆուտուրոլոգիա, Սատիրա, Փիլիսոփայություն
link=c:{{{Վիքիպահեստ}}} Ստանիսլավ Լեմ Վիքիպահեստում
Վեբ-կայք Lem.pl

Ստանիսլավ Լեմ (լեհ.՝ Stanisław Lem, 1921 թ. սեպտեմբերի 12, Լվով, Լեհաստան - 2006 թ. մարտի 27, Կրակով, Լեհաստան), լեհ հայտնի գրող, երգիծաբան, փիլիսոփա, ֆանտաստ և ֆուտուռոլոգ։ Նրա գրքերը թարգմանվել են աշխարհի 40 լեզուների և վաճառվել ավելի քան 30 միլիոն օրինակով։

Կենսագրություն[խմբագրել]

1939-41-ին սովորել է Լվովի բժշկական ինստիտուտում, 1948-ին ավարտել Կրակովի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը: Գրել է գիտաֆանտաստիկ գործեր, որոնցում քննարկվում են գիտության ու տեխնիկայի զարգացման հնարավոր հետևանքները՝ «Աստղանավորդներ» (1951), «Մագելլանի ամպը» (1955, հայերեն հրտ. 1964), «Եդեմ» (1959), «Ներխուժում Ալդեբարանից» (1959), «Վերադարձ աստղերից» (1961), «Լոգարանում գտնված օրագիրը» (1961), «Սոլարիս» (1961, հայերեն հրտ. 1965, համանուն ֆիլմը՝ 1972-ին), «Անպարտելին» (1964) և այլն: Լեմը հաճախակի է դիմում փիլիսոփայական գրոտեսկին, երգիծանքին, պարոդիային («Ռոբոտների հեքիաթները», 1964, «Որս», 1965 և այլն): Գրել է նաև «Չկորսված ժամանակ» (1955) հոգեբանական, «Հետաքննություն» (1959) դետեկտիվ, «Բարձր ամրոց» (1966) ինքնակենսագրական վեպերը, կիբեռնետիկայի («Երկխոսություններ», 1957), տիեզերագնացության, («Ուղեծիր դուրս գալը», 1962), էվրիստիկայի ու ֆուտուրոլոգիայի («Տեխնոլոգիայի գումարը», 1964), գրականության, գիտության («Պատահարի փիլիսոփայությունը», 1968) և գիտական ֆանտաստիկայի («Բացարձակ վակուում», 1971), փիլիսոփայական խնդիրների վերաբերյալ էսսեիստական գրքեր և այլ գործեր:

Հիմնական ստեղծագործությունները[խմբագրել]

Վեպեր[խմբագրել]

  • «Մարդը Մարսից» (Człowiek z Marsa; 1946)
  • «Երևակայության հիվանդանոցը» (Szpital przemienienia; 1948)
  • «Տիեզերագնացները» (Astronauci; 1951)
  • «Աստեղային օրագրերը» (Dzienniki gwiazdowe; 1953 - 1999)
  • «Մագելլանի ամպը» (Obłok Magellana; 1955, հրատարակվել է հայերեն[1])
  • «Երկխոսություններ» (Dialogi; 1957)
  • «Ներխուժում Ալդեբարանից» (Inwazja z Aldebarana; 1959)
  • «Հետաքննություն» (Śledztwo; 1959)
  • «Էդեմ» (Eden; 1959)
  • «Վերադարձ աստղերից» (Powrót z gwiazd; 1961)
  • «Լոգարանում գտնված ձեռագիր» (Pamiętnik znaleziony w wannie; 1961)
  • «Սոլյարիս» (Solaris; 1961)
  • «Անհաղթը» (Niezwyciężony; 1964)
  • «Ռոբոտների հեքիաթները» (Bajki robotów; 1964)
  • «Տեխնոլոգիաների գումարը» (Summa Technologiae; 1964)
  • «Կիբերիադա» (Cyberiada; 1965)
  • «Բարձր ամրոցը» (Wysoki zamek; 1966)
  • «Աստծո ձայնը» (Głos Pana; 1968)
  • «Պատմվածքներ տիեզերանավագնաց Պիրքսի մասին» (Opowieści o pilocie Pirxie; 1968)
  • «Դիպվածի փիլիսոփայությունը» (Filozofia przypadku; 1968)
  • «Բացարձակ դատարկություն» (Doskonała Próżnia; 1971)
  • «Ֆուտուռոլոգիական կոնգրես» (Kongres futurologiczny 1971)
  • «Երևակայական մեծություն» (Wielkość urojona 1973)
  • «Հարբուխ» (Katar; 1975)
  • «Գոլեմ XIV» (Golem XIV; 1981)
  • «Դիտարկում տեղում» (Wizja lokalna; 1982)
  • «Ֆիասկո» (Fiasko; 1986)
  • «Խաղաղություն Երկրի վրա» (Pokój na Ziemi; 1987)
  • «Մեգաբիտային ռումբ» (Bomba megabitowa; 1999)

Երկերը՝ հայերեն[խմբագրել]

  • Գոյություն ունե՜ք արդյոք, միստր Ջոնս, Ե., 1962, 46 էջ:
  • Մագելլանի ամպը, Ե., 1964, 437 էջ:
  • Սոլարիս, Ե., 1965, 248 էջ:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Մագելլանի ամպը / Ս. Լեմ ; Թարգմ.՝ Է. Դոլբազյան; Խմբ.՝ Ա. Ղուկասյան; Առաջաբ.՝ Կ. Անդրեև. - Երևան : Հայպետհրատ , 1964. - 437 էջ ; 21 սմ. Դոլբազյան, Էմանուել թարգմ. Ղուկասյան, Ա.Ա. խմբ. Անդրեև, Կիրիլ առաջաբ. Լեհական գրականություն - Վեպ Գիտաֆանտաստիկ