Տաջիկական սոմոնի
Կոչվել է ի պատիվ | Ismail Samani, Սամանյանների դինաստիա ![]() | |
---|---|---|
Երկիր | Տաջիկստան ![]() | |
Իրավասությունը տարածվում է | Տաջիկստան ![]() | |
Թողարկող | Տաջիկստանի ազգային բանկ ![]() | |
Նախորդողը | Տաջիկական ռուբլի, ԽՍՀՄ ռուբլի ![]() | |
Սկսած | 30 Հոկտեմբերի 2000 ![]() | |
Փոխակերպում ստանդարտ միավորի | 0,4533091568449683 միջազգային դոլար ![]() | |
Արտադրող | Գոզնակ ![]() | |
Ստեղծման վայր | Սանկտ Պետերբուրգի դրամահատարան ![]() | |
Գին | 0,08202 եվրո ![]() |
Սոմոնի (տաջ.՝ cомонӣ, ISO 4217 code: TJS), Տաջիկստանի ազգային արժույթ։ 100 դիրհամը (տաջ.՝ дирам) հավասար է մեկ սոմոնի։
Պատմություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Սոմոնին ներկայացվել է 2000 թվականի հոկտեմբերի 30-ին[1]՝ փոխարինելով ռուբլուն՝ 1 սոմոնի = 1000 ռուբլի փոխարժեքով[2]։
Մեկ սոմոնին կազմված է 100 դիրհամից։ Դիրհամի թղթադրամները ներկայացվել են 2000 թվականի հոկտեմբերի 30-ին, իսկ մետաղադրամներն՝ ավելի ուշ՝ 2001 թվականին՝ նպատակ ունենալով ձևավորել ավելի արդյունավետ դրամական համակարգ և աստիճանաբար փոխարինել թղթադրամները։ 1991 թվականի անկախությունից ի վեր սա առաջին անգամ էր, որ Տաջիկստանում շրջանառության մեջ էին դրվում մետաղադրամներ[3]։
Մետաղադրամներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Մետաղադրամներն առաջին անգամ շրջանառության մեջ հայտնվել են 2001 թվականին և եղել են 5, 10, 20, 25 և 50 դիրհամ անվանական արժեքներով՝ կազմությամբ արույրապատ պողպատ։ Հատվել են նաև 1, 3, և 5 սոմոնի անվանական արժեքներով մետաղադրամներ՝ նիկելապատ պողպատից։ Երկու տարբեր մետաղներից կազմված 3 և 5 սոմոնի արժեքով մետաղադրամներն առաջին անգամ թողարկվել են 2003 թվականին։ Բոլոր սոմոնի մետաղադրամների հակառակ կողմն ամեն տարի փոփոխվում են և հիշատակում տարբեր իրադարձություններ։ Մետաղադրամների երկրորդ շարքը թողարկվել է 2012 թվականի հունիսին և ներառել է 1, 2, 5, 10, 20 և 50 դիրհամներ ու 1 սոմոնի։ Սոմոնի մետաղադրամների երրորդ շարքը թողարկվել է 2018 թվականին՝ 1, 3 և 5 սոմոնի անվանական արժեքներով[4]։
Առաջին շարք [1] | ||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Պատկեր | Արժեք | Տեխնիկական պարամետրեր | Նկարագրություն | Թողարկման տարեթիվ | ||||||
Երես | Հակառակ կողմ | Տրամագիծ | Հաստություն | Զանգված | Կազմություն | Եզրեր | Երես | Հակառակ կողմ | ||
![]() |
5 դիրհամ | 16.5 մմ | 1.35 մմ | 2 գ | արույրապատ պողպատ | Հարթ | տաջիկական յոթնաստղանի թագ, "ҷумҳурии Тоҷикистон" (Տաջիկստանի Հանրապետություն), հատման տարեթիվ | Արժեք | 2001 | |
![]() |
10 դիրհամ | 17.5 մմ | 1.4 մմ | 2.4 գ | ||||||
![]() |
20 դիրհամ | 18.5 մմ | 1.4 մմ | 2.7 գ | ||||||
![]() |
25 դիրհամ | 19 մմ | 1.4 մմ | 2.76 գ | Արույր | |||||
![]() |
50 դիրհամ | 21 մմ | 1.45 մմ | 3.6 գ | ||||||
![]() |
SM 1 | 24 մմ | 1.6 մմ | 5.2 գ | ծալքավոր և հարթ հատվածներ | Իսմայիլ Սամանի, "ҷумҳурии Тоҷикистон" (Տաջիկստանի Հանրապետություն), արժեք | Արժեք և տաջիկական յոթնաստղանի թագ, հատման տարեթիվ | 2001 | ||
![]() |
SM 3 | 25.5 մմ | 1.8 մմ | 6.3 գ | Տառերով դրոշմված | Գերբ, "ҷумҳурии Тоҷикистон" (Տաջիկստանի Հանրապետություն), արժեք | ||||
![]() |
SM 5 | 26.5 մմ | 1.85 մմ | 7 գ | Ծալքավոր ու հարթ հատվածներ և աստղ | Աբու Աբդալլահ Ռուդաքի, "ҷумҳурии Тоҷикистон" (Տաջիկստանի Հանրապետություն), արժեք, "Рӯдакӣ" (Ռուդաքի) |
Երրորդ թողարկում (2018)
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Սոմոնի մետաղադրամների երրորդ շարքը թողարկվել է 2018 թվականին՝ 1 սոմոնի, 3 սոմոնի և 5 սոմոնի անվանական արժեքներով։
Երրորդ թողարկման մետաղադրամներ(2018)[5] | ||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Պատկեր | Արժեք | Տեխնիկական պարամետրեր | Նկարագրություն | Տարեթիվ | ||||||||
Տրամագիծ | Զանգված | Կազմություն | Եզրեր | Երես | Հակառակ կողմ | Հատում | Թողարկում | Շրջանառությունից դուրսբերում | ||||
SM 1 | 24.5 մմ | 5.8 գ | Մելքիոր | Ծալքավոր | Երկիր անունը, Միրզո Թուրսունզադե | Արժեք և տաջիկական յոթնաստղանի թագ, հատման տարեթիվ | 2018 | 2018 թվականի հունիսի 20[6] | Ընթացիկ | |||
SM 3 | 25.5 մմ | 6.3 գ | Հարթ՝ "СЕ СОМОНӢ" (երեք սոմոնի) գրվածքով | Երկիր անունը, Շիրինշո Շոտեմուր | ||||||||
![]() |
SM 5 | 26.5 մմ | 7.0 գ | Ծալքավոր | Երկիր անունը, Սադրիդդին Այնի |
Թղթադրամներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]1, 5, 20 և 50 դիրհամ թղթադրամները և 1, 5, 10, 20, 50 և 100 սոմոնիները տպագրվել են 1999 թվականին և թողարկվել 2000 թվականին։ 2010 թվականին 3 սոմոնի թողարկմանը զուգահեռ գնաճի արդյունքում բանկը ստիպված է եղել թողարկել նաև 200 և 500 սոմոնի անվանական արժեքով թղթադրամներ։ 5, 10, 20, 50 և 100 սոմոնի թղթադրամները վերաթողարկվել են 2013 թվականին՝ 1999 թվականով։ 2021 թվականին Տաջիկստանի ազգային բանկը թողարկել է 100 սոմոնի թղթադրամը սկզբնական թողարկման նմանությամբ, սակայն հակառակ կողմում պատկերված է եղել Նովրուզ պալատը՝ նախկին թղթադրամների նախագահական պալատի փոխարեն[7]։
Ընթացիկ թողարկում [2] | |||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Պատկեր | Արժեք | Չափեր | Հիմնական գույն | Նկարագրություն | Տարեթիվ | ||||
Երես | Հակառակ կողմ | Երես | Հակառակ կողմ | Ջրանիշ | Տպագրություն | Թողարկում | |||
![]() |
![]() |
1 դիրհամ | 100 × 60 մմ | Շագանակագույն | Սադրիդդին Այնիի անվան թատրոն և օպերա | Պամիր | Երկու սարեր ուղղանկյան վրա | 1999 | 2000 |
![]() |
![]() |
5 դիրհամ | Կապույտ | Արբոբ մշակույթի պալատ | Միրզո Թուրսունզադեի դամբարան | ||||
![]() |
![]() |
20 դիրհամ | Կանաչ | Տաջիկստանի ազգային բանկի նիստերի դահլիճ | Լեռնային ճանապարհ | ||||
![]() |
![]() |
50 դիրհամ | Մուգ մանուշակագույն | Իսմայիլ Սամանի | Լեռնային հովիտ | ||||
![]() |
![]() |
1 սոմոնի | 141 × 65 մմ | Կանաչ | Միրզո Թուրսունզադե | Տաջիկստանի ազգային բանկ | Portrait | ||
![]() |
![]() |
3 սոմոնի | Մանուշակագույն | Շիրինշո Շոթեմուր | Տաջիկստանի Գերագույն ժողով (Majlisi Oli) | 2010 | 2010 | ||
![]() |
![]() |
5 սոմոնի | 144 × 65 մմ | Կապույտ | Սադրիդդին Այնի | Ռուդաքիի դամբարան | 1999 | 2000 2010 2013 2017 2018 | |
![]() |
![]() |
10 սոմոնի | 147 × 65 մմ | Կարմիր | Միր Սայիդ Ալիի Համադոնի | Միր Սայիդ Ալիի Համադոնիի գերեզմանը | |||
![]() |
![]() |
20 սոմոնի | 150 × 65 մմ | Դեղնաշագանակագույն | Ավիցեննա | Հիսարի դղյակ | |||
![]() |
![]() |
50 սոմոնի | 153 × 65 մմ | Կապույտ | Բոբոջան Գաֆուրով | Չայխանա (թեյարան) Սինո | |||
![]() |
![]() |
100 սոմոնի | 156 × 65 մմ | Շագանակագույն | Իսմայիլ Սամանի | Տաջիկստանի նախագահական պալատ | |||
![]() |
![]() |
200 սոմոնի | 159 x 68 մմ | Շագանակագույն և դեղին | Նուսրատուլո Մակսում | Ազգային գրադարանի շենքը Դուշանբեում | 2010 | 2010 2018 | |
![]() |
![]() |
500 սոմոնի | 162 x 71 մմ | Մուգ մանուշակագույն և մոխրագույն | Ռուդաքի | Ազգերի պալատը Դուշանբեում |
Տես նաև
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ National Bank of Tajikistan. «Banknotes and coins». Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ ապրիլի 29-ին. Վերցված է 2007 թ․ մայիսի 19-ին.
- ↑ Linzmayer, Owen (2012). «Tajikistan». The Banknote Book. San Francisco, CA: www.BanknoteNews.com.
- ↑ «Tajikistan Coins – The Biggest Online Reference Guide». Mintage World (անգլերեն). Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 14-ին.
- ↑ «Tajik national currency, the somoni, turns 23». old.asiaplustj.info. Վերցված է 2024 թ․ մայիսի 16-ին.
{{cite web}}
: Text "Tajikistan News ASIA-Plus" ignored (օգնություն) - ↑ National Bank of Tajikistan. Coins. Available at: https://nbt.tj/tj/banknotes_coins/coins.php
- ↑ National Bank of Tajikistan. Available at: https://www.bmt.tj/en/news/469013/ Արխիվացված 2021-09-19 Wayback Machine
- ↑ National Bank of Tajikistan. «Banknotes». Վերցված է 16/05/2024-ին.