12-րդ Դալայ Լամա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
12-րդ Դալայ Լամա
Դիմանկար
Ծնվել էհունվարի 26, 1857(1857-01-26)
ԾննդավայրՏիբեթ, Չինաստան
Մահացել էապրիլի 25, 1875(1875-04-25) (18 տարեկան)
Մահվան վայրԼհասա, Չինաստան
ԱզգությունՏիբեթցիներ
ԿրոնՏիբեթական բուդդայականություն
Մասնագիտությունքաղաքական գործիչ և վանական
Զբաղեցրած պաշտոններդալայ լամա
Trinley Gyatso, 12th Dalai Lama Վիքիպահեստում

Տրինլի Գյացոն (նաև Տրինլե Գյացոն և Թինլե Գյացոն, հունվարի 26, 1857(1857-01-26), Տիբեթ, Չինաստան - ապրիլի 25, 1875(1875-04-25), Լհասա, Չինաստան), Տիբեթի 12-րդ Դալայ-Լաման էր:

Նրա կարճ կյանքը համընկավ Տիբեթի հարևանների շրջանում քաղաքական մեծ անկարգությունների և պատերազմների ժամանակաշրջանների հետ: Տիբեթը, մասնավորապես, տառապում էր Ցին դինաստիայի թուլացումից, որը նախկինում որոշակի աջակցություն էր ցուցաբերում Բրիտանական կայսրության դեմ, որը նպատակ ուներ ազդել Տիբեթում ՝ որպես Հնդկաստանի իր գաղութների ընդարձակում:

Նա 1858 թվականին ճանաչվել Է Դալայ Լամայի վերամարմնավորում և 1860 թվականին գահ է բարձրացվել։ Նրա մանկության տարիներին Տիբեթն արգելել է եվրոպացիներին մուտք գործել երկիր այն պատերազմների պատճառով, որոնք Բրիտանիան վարում էր Սիկկիմի և Բութանի դեմ, ընդ որում երկու երկրներն էլ մեծամասամբ վերահսկվում էին լամաների կողմից Լհասայում: Այդ պատերազմները դիտվում էին որպես Տիբեթի գաղութացման փորձ՝ այն, ինչ Լամաները անընդունելի էին համարում։ Բացի այդ, երբ միսիոներները սպառնում էին մուտք գործել Տիբեթ Մեկոնգ և Սալվինգ գետերի միջով, տիբեթցիները փորձեցին ընդգծել 1860-ական թվականներին Ցին դինաստիայի հեղինակությունը Տիբեթի նկատմամբ[1]:

Տրինլի Գյացոն 1873 թվականի մարտի 11-ին վերջնականապես գահ բարձրացավ որպես Դալայ-Լամա , սակայն չկարողացավ հաստատել իր լիակատար իշխանությունը Տիբեթում, քանի որ մահացավ խորհրդավոր հիվանդությունից 1875 թվականի ապրիլի 25-ին[2]:

«Կարճաժամկետ Դալայ Լամայի շրջանում` իններորդից տասներկուերորդ մարմնացում. Պանչենը ժամվա լամա էր, լրացնելով իրենց պատանության շրջանում մահացած չորս Դալայ Լամաների թողած դատարկությունը »:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. The Cambridge History of China, vol10, p. 407.
  2. Khetsun Sangpo Rinpoche. (1982). "Life and times of the Eighth to Twelfth Dalai Lamas." The Tibet Journal. Vol. VII Nos. 1 & 2. Spring/Summer 1982, p. 54.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • *Mullin, Glenn H. (2001). The Fourteen Dalai Lamas: A Sacred Legacy of Reincarnation, pp. 367–375. Clear Light Publishers. Santa Fe, New Mexico. 1-57416-092-3.