Ֆրիդլ Դիկեր-Բրանդեյս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ֆրիդլ Դիկեր-Բրանդեյս
գերմ.՝ Friedl Dicker-Brandeis
Friedl Dicker-Brandeisová (1898-1944).jpg
Ծնվել էհուլիսի 30, 1898(1898-07-30)[1][2][3][4]
ԾննդավայրՎիեննա, Ավստրո-Հունգարիա[5]
Վախճանվել էհոկտեմբերի 9, 1944(1944-10-09)[6][3][4] (46 տարեկանում)
Մահվան վայրՕսվենցիմ, Oświęcim County, Lesser Poland Voivodeship
ՔաղաքացիությունFlag of Austria.svg Ավստրիա
Չեխոսլովակիա
ԿրթությունԲաուհաուզ
Մասնագիտություննկարչուհի և մանկավարժ
Թեմաներգեղանկարչություն
Friedl Dicker-Brandeisová Վիքիպահեստում

Ֆրիդլ Դիկեր-Բրանդեյս (նաև Բրանդայս, գերմ.՝ Friedl Dicker-Brandeis, հուլիսի 30, 1898(1898-07-30)[1][2][3][4], Վիեննա, Ավստրո-Հունգարիա[5] - հոկտեմբերի 9, 1944(1944-10-09)[6][3][4], Օսվենցիմ, Oświęcim County, Lesser Poland Voivodeship), հրեական ծագմամբ ավստրիացի նկարչուհի: Յոհաննես Իտտենի (1888-1967) աշակերտուհին, այնուհետև շարունակել է ուսումը Վեյմարյան Բաուհաուզում: 1919-1923 թվականներին զբաղվել է գոծվածքի դիզայնով, պատկերազարդման և ձևավորման աշխատանքներով: Բաուհաուզն ավարտելուց հետո Բեռլինում, Պրահայում և Գրոնովում աշխատել է որպես թատերական նկարիչ և դիզայներ: 1936 թվականին ամուսնացել է Պաուլ Բրանդայսի հետ[7]:

Ամուսնու հետ միասին 1942 թ-ի դեկտեմբերին արտաքսվել է Թերեզինսկի գետտո, որտեղ դասավանդել է նկարչություն: 1944 թվականի հոկտեմբերի 6-ին Տերեզիենշտադտից Օսվենցիմում արտաքսման նախօրեին նա ճամպրուկի մեջ է հավաքում դասերի ժամանակ երեխաների կողմից արված նկարները (շուրջ 5000), որոնք պահպանվել են: Պատերազմից հետո դրանք դարձան գետտոյում հրեաների առօրյա կյանքի վառ ապացույցը: Ներկայումս դրանք պահվում են Պրահայում, Հրեական թանգարանում: 1999 թվականին Վիեննայում բացվեց Ֆրիդլ Դիկեր- Բրանդեյսի և նրա թերեզինյան աշակերտների ստեղծագործությունների ցուցահանդեսը: Այն շրջել է շատ երկրներում, ցուցահանդես են այցելել միլիոնից ավել մարդ:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Elena Makarova. Friedl Dicker-Brandeis. Ein Leben für Kunst und Lehre Verlag Christian Brandstaetter, Wien-Muenchen, 1999, ISBN 3-85498-032-9
  • Elena Makarova: Friedl, Dicker-Brandeis, Vienna 1898 — Auschwitz 1944 (Paperback), Tallfellow Press; 1st edition (December 31, 1999), ISBN 0967606195 (10), ISBN 978-0967606194 (13)
  • Susan Goldman Rubin: Fireflies in the Dark: The Story of Friedl Dicker-Brandeis and the Children of Terezin , Holiday House Inc. New York, 2000, ISBN 9780823416813 (13), ISBN 082341681X (10)
  • Елена Макарова, Сергей Макаров. Крепость над бездной. Т. 4: Искусство, музыка и театр в Терезине. Мосты культуры (Гешарим), М., 2007, ISBN 5-93273-219-9

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]