Ֆուլխենսիո Բատիստա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ֆուլխենսիո Բատիստա
Fulgencio Batista y Zaldívar
Fulgencio Batista, 1938.jpg
 
Կուսակցություն՝ Liberal Party of Cuba?, Democratic Socialist Coalition?, Progressive Action Party? և United Action Party?
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ և զինծառայող
Դավանանք կաթոլիկություն
Ծննդյան օր հունվարի 16, 1901(1901-01-16)[1][2][3][4]
Ծննդավայր Banes, Holguín Province, Կուբա
Վախճանի օր օգոստոսի 6, 1973(1973-08-06)[5][1][2][3][4] (72 տարեկանում)
Վախճանի վայր Մարբելյա, Málaga Province, Անդալուզիա, Իսպանիա
Գերեզման San Isidro Cemetery
Թաղված San Isidro Cemetery
Քաղաքացիություն Flag of Cuba.svg Կուբա
Ի ծնե անուն իսպ.՝ Rubén Zaldívar
Ամուսին Marta Fernandez Miranda de Batista? և Elisa Godinez Gomez de Batista?
 
Պարգևներ

Pulitzer Prize for International Reporting?, «Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետության հանդեպ ունեցած վաստակի համար» հատուկ աստիճանի շքանշանի Մեծ Խաչ և «Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի հատուկ թողարկված Մեծ Խաչ

Ֆուլխենսիո Բատիստա ի Սալդիվար (իսպ.՝ Fulgencio Batista y Zaldívar, հունվարի 16, 1901(1901-01-16)[1][2][3][4], Banes, Holguín Province, Կուբա - օգոստոսի 6, 1973(1973-08-06)[5][1][2][3][4], Մարբելյա, Málaga Province, Անդալուզիա, Իսպանիա), 1940-1944թթ․ եղել է Կուբայի նախագահ, իսկ 1952-1959թթ․՝ միապետ, հեռացվել է Կուբայի հեղափոխության ժամանակ։ Բատիստան 1933թ․ ապստամբության ժամանակ օգտագործում է իր ուժերը Խերարդո Մակկադոյի ավտորիտար գերակայությունը կործանելու համար, ապա ինքն է նշանակում զիված ուժերի գնդապետ և հաջողությամբ ղեկավարում է Հինգ Անդամների Կառավարությունը։ Գալով իշխանության Բատիստան չեղյալ է հայտարարում 1940թ․ի Սահմանադրությունը և մարդիկ զրկվում են իրենց քաղաքական ազատություններից, ընդհուպ մինչև գործադուլի իրավունքից։ Դրա հետևանքով սկսվում է տնտեսական լճացում, թեժանում է պայքարը կուբացի հարուստների և աղքատների միջև։ Երկրում սկսվում են ցույցեր, որոնք դաժանորեն ճնշվում են։ Դրանք խլում են 1000-20000 մարդու կյանք։ 1956-1958թթ ապստամբությունների հետևանքով, որը գլխավորում էին Ֆիդել Կաստրոն, Չե Գևարան, ապա նրանց են միանում այլ պարտիզանական խմբեր, Բատիստայի կառավարությունը վերջնական պարտություն է կրում։

Վաղ մանկությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բատիստան ծնվել է 1901թ․ Կուբայում, Բելիսարիո Բատիստա Պալերմոյի և Կարմելա Սելվիդար Գոնզալեսի ընտանիքում, ովքեր կռվել են Կուբայի Անկախության պատերազմում։ Բատիստան հաճախել է տեղական հանրային դպրոց, ապա Ամերիկյան Քուակեր դպրոց։ Մոր մահից հետո, 14 տարեկանում հեռանում է տնից։ Սկզբնական շրջանում աշխատում է եղեգնուտներում, որպես բանվոր։ Եղել է դերձակ, մեխանիկ, փայտածուխ վաճառող և այլն։ 1921թ մեկնել է Հավանա և անցել զինվորական ծաոայության։ 1923թ լքել է բանակը և աշխատանքի է անցել գյուղական ոստիկանուրյունում։ Հետագայում վերադառնում է բանակ և դառնում քարտուղար, իսկ 1933թ միանում է մի խումբ ենթասպաների կազմակերպած <Սերժանտի դավադրություն> օպերացիային, որի նպատակը երկրի համար ավելի լավ պայմաններ ստեղծելն ու զարգացնելն էր։

Անձնական կյանքը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ամուսնացել է Էլիզա Գոդինեսի հետ։ Ունեցել են 3 երեխա։ Նրանք բաժանվել են 1945 թվականին։ Հետո ամուսնացել է Մարտա Ֆերնանդես Միրանդայի հետ և նրանից ունեցել 5 երեխա։ Նաև ունեցել է ապօրինի դուստր՝ Ֆերմինա Բատիստան։

Մահը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պորտուգալիա փաչելուց հետո Բատիստան ապրել է Մադերիայում, ապա Լիսբոնում, որտեղ էլ իր կյանքի վերջին տարիներին գրել է գրքեր։ Մահացել է 1973թ օգոստոսի 6-ին սրտի կաթվածից։ Ասում են, իբր, դրանից 2 օր առաջ, Ֆիդել Կաստրոյի մի խումբ մարդասպաններ իրականացրել են նրան սպանելու իրենց ծրագիրը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 SNAC — 2010.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 filmportal.de — 2005.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Munzinger-Archiv — 1913.
  5. 5,0 5,1 5,2 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.