Ֆուլխենսիո Բատիստա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ֆուլխենսիո Բատիստա
Fulgencio Batista y Zaldívar
Fulgencio Batista, 1938.jpg
 
Կուսակցություն՝ Liberal Party of Cuba?, Democratic Socialist Coalition?, Progressive Action Party? և United Action Party?
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ և Վետերան
Դավանանք ռոմանական կաթոլիկ և կաթոլիկություն
Ծննդյան օր հունվարի 16, 1901(1901-01-16)[1][2][3][4][5]
Ծննդավայր Banes, Holguín Province, Կուբա
Վախճանի օր օգոստոսի 6, 1973(1973-08-06)[6][1][2][3][4][5] (72 տարեկանում)
Վախճանի վայր Մարբելյա, Մալագա, Անդալուզիա, Իսպանիա
Գերեզման San Isidro Cemetery
Թաղված San Isidro Cemetery
Քաղաքացիություն Flag of Cuba.svg Կուբա
Ի ծնե անուն իսպ.՝ Rubén Zaldívar
Ամուսին Marta Fernandez Miranda de Batista? և Elisa Godinez Gomez de Batista?
 
Պարգևներ

Pulitzer Prize for International Reporting?, «Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետության հանդեպ ունեցած վաստակի համար» հատուկ աստիճանի շքանշանի Մեծ Խաչ, «Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի հատուկ թողարկված Մեծ Խաչ և Order of Merit of the Federal Republic of Germany?

Ֆուլխենսիո Բատիստա ի Սալդիվար (իսպ.՝ Fulgencio Batista y Zaldívar, հունվարի 16, 1901(1901-01-16)[1][2][3][4][5], Banes, Holguín Province, Կուբա - օգոստոսի 6, 1973(1973-08-06)[6][1][2][3][4][5], Մարբելյա, Մալագա, Անդալուզիա, Իսպանիա), 1940-1944 թթ․ եղել է Կուբայի նախագահ, իսկ 1952-1959 թթ․՝ միապետ, հեռացվել է Կուբայի հեղափոխության ժամանակ։ Բատիստան 1933 թ․ ապստամբության ժամանակ օգտագործում է իր ուժերը Խերարդո Մակկադոյի ավտորիտար գերակայությունը կործանելու համար, ապա ինքն է նշանակում զիված ուժերի գնդապետ և հաջողությամբ ղեկավարում է Հինգ Անդամների Կառավարությունը։ Գալով իշխանության Բատիստան չեղյալ է հայտարարում 1940 թվականի Սահմանադրությունը և մարդիկ զրկվում են իրենց քաղաքական ազատություններից, ընդհուպ մինչև գործադուլի իրավունքից։ Դրա հետևանքով սկսվում է տնտեսական լճացում, թեժանում է պայքարը կուբացի հարուստների և աղքատների միջև։ Երկրում սկսվում են ցույցեր, որոնք դաժանորեն ճնշվում են։ Դրանք խլում են 1000-20000 մարդու կյանք։ 1956-1958 թթ. ապստամբությունների հետևանքով, որը գլխավորում էին Ֆիդել Կաստրոն, Չե Գևարան, ապա նրանց են միանում այլ պարտիզանական խմբեր, Բատիստայի կառավարությունը վերջնական պարտություն է կրում։

Վաղ մանկությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բատիստան ծնվել է 1901 թ․ Կուբայում, Բելիսարիո Բատիստա Պալերմոյի և Կարմելա Սելվիդար Գոնզալեսի ընտանիքում, ովքեր կռվել են Կուբայի Անկախության պատերազմում։ Բատիստան հաճախել է տեղական հանրային դպրոց, ապա Ամերիկյան Քուակեր դպրոց։ Մոր մահից հետո, 14 տարեկանում հեռանում է տնից։ Սկզբնական շրջանում աշխատում է եղեգնուտներում, որպես բանվոր։ Եղել է դերձակ, մեխանիկ, փայտածուխ վաճառող և այլն։ 1921 թ. մեկնել է Հավանա և անցել զինվորական ծաոայության։ 1923 թ. լքել է բանակը և աշխատանքի է անցել գյուղական ոստիկանությունում։ Հետագայում վերադառնում է բանակ և դառնում քարտուղար, իսկ 1933 թ. միանում է մի խումբ ենթասպաների կազմակերպած <Սերժանտի դավադրություն> օպերացիային, որի նպատակը երկրի համար ավելի լավ պայմաններ ստեղծելն ու զարգացնելն էր։

Անձնական կյանքը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ամուսնացել է Էլիզա Գոդինեսի հետ։ Ունեցել են 3 երեխա։ Նրանք բաժանվել են 1945 թվականին։ Հետո ամուսնացել է Մարտա Ֆերնանդես Միրանդայի հետ և նրանից ունեցել 5 երեխա։ Նաև ունեցել է ապօրինի դուստր՝ Ֆերմինա Բատիստան։

Մահը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պորտուգալիա փաչելուց հետո Բատիստան ապրել է Մադերիայում, ապա Լիսբոնում, որտեղ էլ իր կյանքի վերջին տարիներին գրել է գրքեր։ Մահացել է 1973 թ. օգոստոսի 6-ին սրտի կաթվածից։ Ասում են, իբր, դրանից 2 օր առաջ, Ֆիդել Կաստրոյի մի խումբ մարդասպաններ իրականացրել են նրան սպանելու իրենց ծրագիրը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 SNAC — 2010.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 filmportal.de — 2005.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Munzinger-Archiv — 1913.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Բրոքհաուզի հանրագիտարան
  6. 6,0 6,1 6,2 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.