Փողկապ-թիթեռնիկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Դասական ինքնակապ փողկապ-թիթեռնիկ
Նախապես կապված փողկապ-թիթեռնիկ
Փողկապ-թիթեռնիկ բնական փայտի հիմքով

Փողկապ-թիթեռնիկ, բազմաֆունկցիոնալ փողկապի տեսակ, նախատեսված ինչպես տղամարդկանց, այնպես էլ կանանց համար։ Այն գործվածքե ժապավեն է, որը կապվում է օձիքի շուրջ համաչափորեն՝ այնպես, որ երկու հակառակ կողմերում ձևավորվում են թևիկներ։

Փողկապ-թիթեռնիկները կարող են պատրաստված լինել ցանկացած գործվածքից, բայց ամենից հաճախ պատրաստվում են մետաքսից, պոլիեթիլենից, բամբակից կամ այդ նյութերի համատեղումից։ Երբեմն այդ աքսեսուարի հիմքը լինում է բնական փայտը։ Փողկապ-թիթեռնիկների պատրաստման համար մորթին ավելի հազվադեպ է օգտագործվում, քան սովորական փողկապների ժամանակ։

Մեր ժամանակներում փողկապ-թիթեռնիկը ամենից հաճախ կապում են այնպես, ինչպես կոշիկի ժապավենակապը։

Տարբերակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գոյություն ունի փողկապ-թիթեռնիկի երկու հիմնական տեսակ՝ դասական և նախօրոք կապված։ Չնայած արտաքին տեսքի նմանությանը՝ նրանք ունեն էական տարբերություններ․

  • Դասական փողկապ-թիթեռնիկը (անգլ.՝ the self-tie bow tie) գործվածքե ժապավենից է, որն ամեն կրելիս պետք է ինքնուրույն կապել՝ դարձնելով այն համաչափ ժապավենակապ։
  • Նախապես կապված փողկապ-թիթեռնիկի (անգլ.՝ the pre-tied bow tie) դեպքում հանգույցն արդեն ձևավորված և կարված է թելերով, իսկ փողկապն ամրանում է վերնաշապիկի օձիքին կոճակի, ճարմանդի կամ հատուկ ռեզինների օգնությամբ, ինչը թույլ է տալիս կրել վերնաշապիկի օձիքների տարբեր չափեր ունեցող մարդկանց։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Փողկապ-թիթեռնիկն առաջին անգամ հայտնվել է խորվաթ պայմանագրայինների շրջանում 17-րդ դարի պրուսական պատերազմների ժամանակ: Խորվաթ պայմանագրայինները շարֆ էին օգտագործում՝ փաթաթելով այն պարանոցի շուրջ, որպեսզի փակեն վերնաշապիկի օձիքի բաց մասերը: Հագուստի այդ օգտակար տարրը շուտով ընդօրինակեցին Ֆրանսիայի վերին խավի ներկայացուցիչները («կռավատ» անվամբ, որը ծագում է ֆրանսերեն «croat» - «խորվաթ» բառից), իսկ ավելի ուշ այն դարձավ նորաձևության առաջատար՝ հաջողությամբ ծաղկելով 18-19-րդ հարյուրամյակներում:

Փողկապ-թիթեռնիկ կրող ամենահայտնի պատմական գործիչներից էր Ուինսթոն Չերչիլը:

Ժամանակակից շրջան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Փողկապ-թիթեռնիկը մասամբ հանդիսանում է աճպարարների, խաղատան մոլախաղերի կարգադրիչների, բռնցքամարտի դատավորների կերպարի անբաժանելի մասը: Ալեքսանդր Դուբրովինսկու բացատրությամբ՝ փողկապ-թիթեռնիկը փաստաբանական սովորական համազգեստ է Շվեյցարիայում, ԱՄՆ-ում և Ֆրանսիայում:

Թիթեռնիկները ինքնատիպ այցեքարտ են դարձել մշակութային մի շարք հայտնի գործիչների համար: Ֆիլմերում փողկապ-թիթեռնիկ կրում էին Ջեյմս Բոնդը և «Դոկտոր Ով» հեռուստասերիալի տասնմեկերորդ դոկտորը։ Փողկապի այս տեսակը հայտնի է նաև մուլտֆիլմերի հերոսների շրջանում, ինչպիսիք են Լեոպոլդ կատուն, Խենթ Գլխարկագործը, «Գուֆին և նրա ջոկատը» մուլտֆիլմի Գուֆին և Դոնալդ բադը:

Փողկապ-թիթեռնիկի տեսակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ամենամեծ փողկապ-թիթեռնիկը Ռուսաստանում[1]

Գոյություն ունեն փողկապ-թիթեռնիկների մի շարք տեսակներ․

  • Butterfly - թիթեռնիկի դասական տեսակ, որն իր անվանումը ստացել է թիթեռնիկի թևեր հիշեցնող ձևից: «Թևիկների» միջև գտնվող նեղ հատվածը հանգույցի վրա ձևավորվում է մի քանի ծալվածք․ որքան նեղ՝ այնքան քիչ, իսկ դասական տարբերակում ամենալայն մասը 6,5 սմ է:
  • Large Butterfly - կրկնում է դասական «butterfly» թիթեռնիկի ձևը, բայց մի փոքր ավելի լայն է: Այն ստեղծվել է ավելի ծավալուն վիզ և լայն օվալաձև դեմք ունեցողների համար, սակայն դա հստակ կանոն չէ, և այն կարող են կրել նաև դեմքի ստանդարտ չափեր ունեցող մարդիկ։ Այս փողկապի ամենալայն մասը 8-8,5 սմ է:
  • Modified butterfly - եթե դասական «butterfly» թիթեռնիկը առանձնանում է նեղ ծալվածքով, ապա այս ձևափոխված տարբերակն ունի ավելի հաստ իրան, ինչի արդյունքում հանգույցի վրա ձևավորվում է ծալքերի նախշ: Հաճախ այսպիսի թիթեռնիկ էր նախընտրում Ուինսթոն Չերչիլը:
  • Batwing - փողկապ-թիթեռնիկի ևս մեկ դասական տեսակ է, որն իր անվանումը ստացել է չղջիկի թևեր հիշեցնող տեսքի համար: Ի տարբերություն «butterfly» տեսակի՝ այս թիթեռնիկը իրան չունի և հիշեցնում է գնդաթիակ խաղի փայտը: Իրանի բացակայության պատճառով հանգույցի ծալքերը սովորականից երկար են ստացվում՝ 4-5 սմ լայնությամբ։ Լինքոլնի և Ջեյմս Բոնդի սիրելի թիթեռնիկն էր:
  • Batwing-diamond point - դասական թիթեռնիկների բավականին հաջողված հիբրիդ է՝ «batwing»-ից ժառանգած չափերով և «butterfly»-ից ժառանգած իրանով: Վերջավորությունները սրված են, իսկ կապված թիթեռնիկի կեսն իր ձևով ադամանդ է հիշեցնում, որտեղից էլ առաջացել է այս տեսակի անվանումը։

Փողկապ-թիթեռնիկը հայտնի ընկերությունների ապրանքանիշներում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Chevrolet - ավտոմեքենաներ արտադրող ամերիկյան հայտնի կազմակերպության ապրանքանիշը[2], օգտագործվում է 1913 թվականից[3]։
  • Playboy - փողկապ-թիթեռնիկով նապաստակի տեսքով ապրանքանիշը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Ռուսաստանի ռեկորդի գիրք
  2. Durrett, Richard, «Don’t get caught up in Daytona wreckage» Արխիվացված է Հոկտեմբեր 28, 2008 Wayback Machine-ի միջոցով:, article, Dallas Morning News, February 22, 2008: «It has become almost expected to see Chevrolet’s 'bow tie' logo in Victory Lane.» Retrieved March 4, 2008
  3. «Chevrolet Bowtie History» (no date given), Generator & Distributor, newsletter of the Vintage Chevrolet Club of America" as reprinted in The Chevrolet Review, No. 61, July, 1990: «The Chevrolet Bowtie has been one of the World’s most recognized trademarks since 1913, when William C. Durant first introduced the symbol.» Retrieved March 4, 2008