Տամարա Յուֆա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Տամարա Յուֆա
Ծնվել էմարտի 2, 1937(1937-03-02) (83 տարեկան)
ԾննդավայրԿոլոդեզնայա, Բոլխովսկի գյուղխորհուրդ, Զադոնսկի շրջան, Central Black Earth Oblast, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ
ՔաղաքացիությունFlag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ և Flag of Russia.svg Ռուսաստան
Ոճգրաֆիկա
ՊարգևներՌուսաստանի Դաշնության արվեստի վաստակավոր գործիչ, ՌԴ վաստակավոր նկարիչ և Պետրոզավոդսկի պատվավոր քաղաքացի

Տամարա Գրիգորևնա Յուֆա (ծննդյամբ` Չվանովա, մարտի 2, 1937(1937-03-02), Կոլոդեզնայա, Բոլխովսկի գյուղխորհուրդ, Զադոնսկի շրջան, Central Black Earth Oblast, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր նկարիչ (1999), Կարելիայի ժողովրդական նկարիչ, Կարելական ԻԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1985), Կարելական ԻԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր (1979), Պետրոզավոդսկի պատվավոր քաղաքացի:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տամարա Յուֆան ծնվել է Լիպեցկի մարզի Կոլոդեզնայա գյուղում, 1956-1960 թվականներին սովորել է Լենինգրադի արվեստի և մանկավարժական ուսումնարանում: 1960 թվականից դասավանդել է Կարելական ԻԽՍՀ Լադվա գյուղի դպրոցում[1], 1964 թվականից բնակվում է Պետրոզավոդսկում:

Յուֆայի գծանկարները հիմնականում ստեղծվել են «Կալևալա» էպոսի սյուժեների հիման վրա: Նրա առաջին տարիների աշխատանքներից են՝ «Սյուոյատար» (1962), «Լոուխին և դուստր», «Պոխելիի հարսնացուն», «Այնո» (1963), «Ռունոերգիչները» (1966) և այլն: Կոմպոզիցիաները նկարվում էին սպիտակ և սև գույնով, երբեմն օգտագործվում է օքրա («Տուոնելի Կարապը», 1965, «Մարիատտա», 1968; «Հարսնացուի լացը», 1973; «Մահվան կարապի հետևում», 1974): Ժամանակի ընթացքում կոլորիտը դարձավ ավելի բազմազան, ոճը դարձավ ավելի հղկված` «Կանթլիստ» (1977), «Կոմպոզիցիա» (1984), «Հարսնացու» (1982), «Պոխելա» (1984), «Այնո» (1987):

Ստեղծել է հաստոցային կոմպոզիցիաներ՝ «Ասք Իգորի ճակատամարտի մասին» (եռածալ նկար, 1966), նկարազարդումներ կատարեց «Կալևալա» էպոսի (1966, 1970 և 2000 թվական), «Քնած դշխուհու և յոթ քաջերի հեքիաթը» (1970, 1978) հեքիաթի, Անդերսենի, Տոպելիուսի, Գրիմ եղբայրների, Պեռոյի և այլ հեղինակների հեքիաթների հրատարակությունների համար: Յուֆան նաև գեղարվեստական գրապիտակների հեղինակ է[2]:

Յուֆան աշխատել է Կարելիայի ազգային թատրոնում, Կարելական տիկնիկային թատրոնում որպես բեմանկարիչ, ձևավորել է Տոպելիուսի, Իբսենի և Լինդգրենի ստեղծագործությունների հիման վրա բեմադրված ներկայացումներ:

Ստեղծագործությունների ամենամեծ հավաքածուն գտնվում է Պետրոզավոդսկում գտնվող Կարելիայի Հանրապետության գեղարվեստի թանգարանում: Յուֆայի աշխատանքները պահվում են նաև Կարելիայի Հանրապետության ազգային թանգարանում, Արխանգելսկի և Սիկտիվկարի թանգարաններում:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Справочник членов Союза художников СССР. Т. 2. М.: Советский художник, 1979. С. 628.
  • Карелия: энциклопедия: В 3 т. / Гл. ред. А. Ф. Титов. Т. 3: Р — Я. — Петрозаводск: «ПетроПресс», 2011. — 384 с.: ил., карт. ISBN 978-5-8430-0127-8 (т. 3) — С. 305.
  • Калинин Е. С. Художники Карелии. — Петрозаводск, 2000.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]