Վրաստանի ազգային պարկերի ցանկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

1996 թվականին Վրաստանի խորհրդարանն ընդունեց օրենք՝ բնապահպանական գոտիների մասին։ Համաձայն այդ օրենքի՝ բնապահպանական բոլոր գոտիները բաժանվում են 6 կատեգորիայի[1]՝ I - արգելավայր (սահմանափակված մուտքով), II - ազգային պարկ, III - ազգային հուշարձան, IV - բնական ռեզերվ, V - բնության գոտի («պահպանվող բնապատկեր», անգլ.՝ protected landscape), VI - կարգավորված օգտագործման գոտի։

Ազգային արգելավայրեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համապատասխան կատեգորիաներ՝ IUCN I։

2011 թվականի տվյալներով՝ հաշվարկվում է 16 ազգային արգելավայր․

Անվանում Բնօրինակ անվանում Մարզ Տարածք, կմ2 Կարգավիճակ ստանալու թվական Պատկեր
1 Բաբանեուրի ბაბანეურის სახელმწიფო ნაკრძალი Կախեթի մարզ 747 հա 1950
2 Բածարի ბაწარის სახელმწიფო ნაკრძალი Կախեթի մարզ >3000 հա 1935

Batsara National Reserve 1.jpg

3 Պիցունդա ბიჭვინთის სახელმწიფო ნაკრძალი Աբխազիա 165 հա 1926
4 Բորժոմ ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკი Սամցխե-Ջավախք 760 հա 1935 Borjomi mountains.jpg
5 Գումիսթա გუმისთის სახელმწიფო ნაკრძალი Աբխազիա 13000 հա 1941
6 Վաշլովանի ვაშლოვანის ეროვნული პარკი Կախեթի մարզ 4868 հա 1935 Vashlovani National Park, Georgia.jpg
7 Թուշեթի თუშეთის ეროვნული პარკი Կախեթի մարզ 10694 հա 1961 Tushethi.jpg
8 Կինտրիշի კინტრიშის სახელმწიფო ნაკრძალი Աջարիա 7166 հա 1959
9 Լագոդեխի ლაგოდეხის სახელმწიფო ნაკრძალი Կախեթի մարզ 22266 հա 1912 Lagodekhi sanctuary 3.jpg
10 Լիախվի ლიახვის სახელმწიფო ნაკრძალი Շիդա Քարթլի 6388 հա 1977
11 Մարիամջվարի მარიამჯვრის სახელმწიფო ნაკრძალი Կախեթի մարզ 1033 հա 1935
12 Միուսերա მიუსერის სახელმწიფო ნაკრძალი Աբխազիա
13 Ռիծա რიწის სახელმწიფო ნაკრძალი Աբխազիա 16289 հա 1946
14 Սաթափլիա სათაფლიის სახელმწიფო ნაკრძალი Իմերեթ 354 հա 1935 Sataplia2.jpg
15 Փսխու ფსხუს სახელმწიფო ნაკრძალი
16 Քոբուլեթ ქობულეთის სახელმწიფო ნაკრძალი Աջարիա

Ազգային պարկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համապատասխան կատեգորիա՝ IUCN II։

2015 թվականի տվյալներով՝ հաշվվում է 10 ազգային պարկ[2]։

Վրաստանի առաջին ազգային պարկը «Սագուրամո» ազգային պարկն է (հետագայում՝ Թբիլիսիի ազգային պարկ), որը հիմնադրվել է 1973 թվականին[2]։

Անվանում Բնօրինակ անվանում Մարզ Տարածք, կմ2 Կարգավիճակի ստացման տարեթիվ Պատկեր
1 Ալգեթի ազգային պարկ ალგეთის ეროვნული პარკი Քվեմո Քարթլի 68 1965 Algeti Lake.jpg
2 Բորժոմ-Խարագաուլի ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკი Սամցխե-Ջավախք 851 1995 Borjomi mountains.jpg
3 Վաշլովանի ვაშლოვანის ეროვნული პარკი Կախեթի մարզ 351 2003
4 Ջավախեթի ჯავახეთის ეროვნული პარკი Սամցխե-Ջավախք 142 2011
5 Կազբեկ ყაზბეგის ეროვნული პარკი Մցխեթ-Մթիանեթ 90 1976
6 Կոլխեթի კოლხეთის ეროვნული პარკი Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ, Գուրիայի մարզ 466 1998
7 Մաճախելա მაჭახელას ეროვნული პარკი Աջարիա 87 2012
8 Մտարալա მტირალას ეროვნული პარკი Աջարիա 157 2007
9 Թբիլիսի თბილისის ეროვნული პარკი Թբիլիսի 232 1973 Tbilisi national park from Mtskheta.jpg
10 Թուշեթի თუშეთის ეროვნული პარკი Կախեթի մարզ 830 2003 Tushethi5.jpg

Ազգային հուշարձաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համապատասխան կատեգորիա՝ IUCN III։

2010 թվականի տվյալներով՝ հաշվվում է 14 ազգային հուշարձան․

Անվանում Բնօրինակ անվանում Մարզ Տարածք, կմ2 Կարգավիճակ ստանալու տարեթիվ Պատկեր
1 Առծիվի կիրճ არწივის ხეობა (ეროვნული მონუმენტი) Կախեթի մարզ 2003
2 Տախտիթեփա ტახტითეფას ტალახის ვულკანები Կախեթի մարզ 2003
3 Սպիտակ քարանձավ თეთრი მღვიმე (ეროვნული მონუმენტი)
4 Իազոնի քարանձավ იაზონის მღვიმე (ეროვნული მონუმენტი) Իմերեթ
5 Նագարև քարանձավ ნაგარევის მღვიმე (ეროვნული მონუმენტი)
6 Նավենախև քարանձավ ნავენახევის მღვიმე (ეროვნული მონუმენტი) Իմերեթ
7 Օկացե կանյոն ოკაცეს კანიონი (ეროვნული მონუმენტი)

Canyon of Okatse.jpg

8 Օկացե ջրվեժ ოკაცეს ჩანჩქერი (ეროვნული მონუმენტი)
9 Սակաժիի քարանձավ საკაჟიის მღვიმე (ეროვნული მონუმენტი)
10 Ղումիսթավի քարանձավ ყუმისთავის მღვიმე (ეროვნული მონუმენტი) Kumistavi cave (39).jpg
11 Ցուցղվաթի քարանձավ ცუცხვათის მღვიმოვანი (ეროვნული მონუმენტი)
12 Ծղալղիթելայի կիրճ წყალწითელას ხეობა (ეროვნული მონუმენტი)
13 Խոմուլի քարանձավ ხომულის მღვიმე (ეროვნული მონუმენტი)
14 Ջումայի հրվանդան ჯუმას ყურე (ეროვნული მონუმენტი) Կախեթի մարզ 204 հա

Որսարգելանոցներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համապատասխան կատեգորիա՝ IUCN IV.

2010 թվականի տվյալներով հաշվվում է 10 որսարգելանոց․

Անվանում Բնօրինակ անվանում Մարզ Տարածք, կմ2 Կարգավիճակ ստանալու տարեթիվ Պատկեր
1 Աջամեթի აჯამეთის აღკვეთილი Իմերեթ 4848 հա 1935
2 Գարդաբանի გარდაბნის აღკვეთილი Քվեմո Քարթլի 3484 հա 1996
3 Իլտո ილტოს აღკვეთილი Կախեթի մարզ 6963 հա 2003
4 Իորի იორის აღკვეთილი Կախեթի մարզ
5 Կացոբուրի კაცობურის აღკვეთილი Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ 295 հա 1996
6 Լագոդեխի ლაგოდეხის აღკვეთილი Կախեթի մարզ 1970 հա 2003
7 Նեձվի ნეძვის აღკვეთილი Սամցխե Ջավախք 8992 հա 2007
8 Քոբուլեթի ქობულეთის აღკვეთილი Աջարիա
9 Ղորուղի ყორუღის აღკვეთილი
10 Ճաճունի ჭაჭუნის აღკვეთილი Կախեթի մարզ 5200 հա

Բնության գոտի[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համապատասխան կատեգորիա՝ IUCN

2010 թվականի տվյալներով՝ հաշվվում է 2 բնության գոտի․

Անվանում Բնօրինակ անվանում Մարզ Տարածք, կմ2 Կարգավիճակ ստանալու տարեթիվ Պատկեր
1 Թուշեթ თუშეთის დაცული ლანდშაფტი Կախեթի մարզ 27903 հա 2003
2 Կինտրիշի კინტრიშის დაცული ლანდშაფტი
3 Փշավ-Խևսուրեթ ფშავ-ხევსურეთის დაცული ტერიტორია ծրագրվում է
4 Մաճախելա მაჭახელას დაცული ტერიტორია ծրագրվում է
5 Կենտրոնական Կովկաս ცენტრალური კავკასიონის დაცული ტერიტორია ծրագրվում է
6 Սաթափլիա სათაფლიის დაცული ტერიტორია ծրագրվում է

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Department of protected areas
  2. 2,0 2,1 «Национальные парки» (ռուսերեն)։ Агентство охраняемых территорий։ Վերցված է 2015-05-12 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]