Վիկտոր Վարդանյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Վիկտոր Վարդանյան
Ծնվել էդեկտեմբերի 5, 1910(1910-12-05)
ԾննդավայրԲաղեշ, Թուրքիա
Վախճանվել էհունվարի 28, 1988(1988-01-28) (77 տարեկանում)
Վախճանի վայրԵրևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ
Մասնագիտությունբանաստեղծ
Լեզուհայերեն
Ազգությունհայ
ՔաղաքացիությունFlag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն
Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
ԱնդամակցությունԽՍՀՄ Գրողների միություն
ԿուսակցությունԽՄԿԿ
ՊարգևներԿարմիր Աստղի շքանշան

Վիկտոր Վարդանի Վարդանյան (դեկտեմբերի 5, 1910(1910-12-05), Բաղեշ, Թուրքիա - հունվարի 28, 1988(1988-01-28), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խորհրդային բանաստեղծ-մանկագիր, դրամատուրգ: ԽՄԿԿ անդամ 1941 թվականից, Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1938 թվականից:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վիկտոր Վարդանյանը ծնվել է 1910 թվականին Արևմտյան Հայաստանի Բիթլիս (Բաղեշ) քաղաքում: 1915 թվականին զրկվել է ծնողներից: Մինչև 1927 թվականը եղել է Նախիջևանի, Նոր Բայազետի և Լենինականի մանկատներում: 1928- 1936 թվականներին աշխատել է որպես ցրիչ, սևագործ բանվոր, սանիտար: Ավարտել է Երևանի ատամնաբուժական դպրոցը (1938), միաժամանակ սովորել է Հայաստանի գրողների միությանն առընթեր գրական համալսարանում: 1940-1946 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում. եղել է դիվիզիայի ատամնաբույժը: 1946-1950 թվականներին աշխատել է որպես Երևանի կենտրոնական ատամնապրոտեզարանի տնօրեն, այնուհետև մինչև 1958 թվականը դասավանդել է Երևանի բժշկական ուսումնարանում: Եղել է Համամիութենական հեղինակային իրավունքների պաշտպանության վարչության հայկական բաժանմունքի ղեկավար (1958֊19701970-1977 թվականներին աշխատել է Հայաստանի ժողովրդական ստեղծագործության հանրապետական տանը որպես բանահյուսության բաժնի վարիչ: Նրա բանաստեղծությունների տեքստերով հայ կոմպոզիտորները ստեղծել են բազմաթիվ երգեր: Վարդանյանը հեղինակ է բազմաթիվ գրքերի («Փոքրիկ կառուցողները», 1931, «Հանելուկներ», 1935, «Գարնան ծիլեր», 1950, «Գարնան երգը», 1960, «Ի՞նչ են երգում ճնճղուկները», 1963, «Լուսաբացից լուսաբաց»,1966, «Կարկաչահոս աղբյուրի պես», 1971, «Արևականչ», 1978, «Ուլիկն ու պուլիկը», 1981 և այլն), որոնցում ամփոփված բանաստեղծությունների ու պոեմների հիմնական թեման հայրենասիրությունն է, ընկերասիրությունը։ Մանկագրի առանձին գործեր զետեղվել են դպրոցական դասագրքերում[1]։

Վարդանյանը գրել է նաև շուրջ 50 մանկական պիես («Հազարան բլբուլը», «Չարաբաստիկ կապոցը», «Ծաղիկն ու փուշը»,«Ծովինար», «Բարի գալուստ, «Ծիծեռնակ» և այլն), որոնցից շատերը բեմադրվել են հանրապետության տարբեր թատրոններում, Թբիլիսիում, Բուլղարիայում։ Վարդանյանի առանձին գործեր թարգմանվել են ռուսերեն և վրացերեն։

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Կարմիր աստղի շքանշան

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Փոքրիկ կառուցողները, Երևան, Պետհրատ, 1931, 10 էջ:
  • Սոցմրցում, Երևան, Պետհրատ, 1932, 8 էջ:
  • Հանելուկներ, Երևան, Պետհրատ, 1935, 10 էջ:
  • Դերձակն ու մոծակը, Երևան, Պետհրատ, 1936, 16 էջ:
  • Խաղալիքների արշավը, Երևան, Պետհրատ, 1937, 14 էջ:
  • Ծտերի հունձը, աղվեսի դունչը, Երևան, Պետհրատ, 1938, 16 էջ:
  • Առյուծին հաղթեցին, Երևան, Պետհրատ, 1940, 20 էջ:
  • Երջանիկ մանկություն, Երևան, Հայպետհրատ, 1946, 28 էջ:
  • Գարնան ծիլեր, Երևան, Հայպետհրատ, 1950, 40 էջ:
  • Սալյուտ, Երևան, Հայպետհրատ, 1953, 34 էջ:
  • Այ այսպես, Երևան, Հայպետհրատ, 1954, 18 էջ:
  • Գարնանային առավոտ, Երևան, Հայպետհրատ, 1956, 22 էջ:
  • Արևիկ, Երևան, Հայպետհրատ, 1957, 94 էջ:
  • Ուլիկն ու պուլիկը, Երևան, Հայպետհրատ, 1958, 14 էջ:
  • Ցայտաղբյուր, Երևան, Հայպետհրատ, 1959, 78 էջ:
  • Համերաշխ ընտանիք, Երևան, Հայպետհրատ, 1959, 20 էջ:
  • Գարնան երգը, Երևան, Հայպետհրատ, 1960, 170 էջ:
  • Թմբուկը, Երևան, Հայպետհրատ, 1962, 12 էջ:
  • Ինչ են երգում ճնճղուկները, Երևան, Հայպետհրատ, 1963, 116 էջ:
  • Լուսաբացից լուսաբաց, Երևան, «Հայաստան», 1966, 136 էջ:
  • Տնակը, Երևան, «Հայաստան», 1970, 9 էջ:
  • Կարկաչահոս աղբյուրի պես, Երևան, «Հայաստան», 1971, 147 էջ:
  • Հնչիր մեր զանգ, Երևան, «Հայաստան», 1975:
  • Արևականչ, Երևան, «Սովետական գրող», 1978, 30 էջ:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Վիկտոր Վարդանյան։ Կենսամատենագիտություն, Երևան, 1981

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Գրական տեղեկատու։ Երևան: «Սովետական գրող»։ 1981։ էջ 438-440։
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 323 CC-BY-SA-icon-80x15.png