Վանո Խոջաբեկյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Խոջաբեկյան (այլ կիրառումներ)
Picto infobox artiste.png
Վանո Խոջաբեկյան
Vano.jpg
Ծնվել է հունվարի 14, 1876({{padleft:1876|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:14|2|0}})
Ծննդավայր Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն
Վախճանվել է նոյեմբերի 16, 1925({{padleft:1925|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:16|2|0}}) (49 տարեկանում)
Մահվան վայր Թիֆլիս, Վրացական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, Անդրկովկասի Խորհրդային Սոցիալիստական Դաշնային (Ֆեդերատիվ) Հանրապետություն, ԽՍՀՄ
Ազգություն հայ
Մասնագիտություն նկարիչ
Ժանր գրաֆիկա
Ակտիվ շրջան 1189 - 1925

Վանո Գեորգիի Խոջաբեկյան (1875, հունվարի 14, Թիֆլիս -1925, նոյեմբերի 16, Թիֆլիս ), թիֆլիսահայ ինքնուս գծանկարիչ։

Կենսագրական[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1875 թվականին Թիֆլիսում։ Սկսել է նկարել 14 տարեկանից։ 1904 թվականից սովորել է Արվեստը խրախուսող ընկերության դպրոցում՝ որը չի ավարտել։ 1916 սկսել է ցուցադրել գործերը։ 1921 թվականին այցելել է Երևան և նկարել հայ գաղթականներին։ Մահացել է 1925 թվականին Թիֆլիսում։[1]

Եղել է մանրավաճառ եղբոր աշակերտը, երկաթուղային սևագործ բանվոր, Թիֆլիսի թեյարանների, ճաշարանների, ՈՒՆԻՈՆ սրճարանի, Ռուսթավելու և փոքր թատրոնների բարապան, պահակ, նույնիսկ՝ գերեզմանափոր։ Նկարել սկսել է մանկուց։ 1904-ին ընդունվել է Թիֆլիսի Գեղարվեստերը խրախուսող կովկասյան ընկերության նկարչական դպրոցը, բայց ընտանեկան ծանր պայմանների պատճառով չի ավարտել։ 1916-ին մասնակցել է Թիֆլիսի Փառքի տաճարի (այժմ՝ Վրաստանի արվեստի թանգարան) պատկերահանդեսին։

1917-ին դարձել է Թիֆլիսի Հայ արվեստագետների միության անդամ. մասնակցել նրա ցուցահանդեսներին։ Նա հին Թիֆլիսի ժողովրդական հանդեսների ու ժողովրդական խավերի նկարիչ-տարեգիրն էր (հարսանեկան, խրախճանային և ծիսական դրվագներ, տեսարաններ կինտոների, արհեստավորների, գյուղացիների կյանքից)։ Խոջաբեկյանի կերպարները խոսում են, ունեն կենդանի նկարագիր։ Շեշտված ողբերգականությամբ են տոգորված նրա կյանքի վերջին շրջանի՝ հայ գաղթականությանը պատկերող մատիտանկարները (Գաղթականները հացի հերթում, Որբանոցի բակում, Գաղթականների պարը)։ Շրջապատող կյանքի բազմազան երևույթների բարդ հյուսվածքում Խոջաբեկյանը նշմարել ու ընդգծել է առավել էականը, այն, ինչ ցայտուն բնորոշում է պերսոնաժի (լինի հին Թիֆլիսի հարուստ թե կինտո, քելեխ ուտող, թե զուռնաչի, հարսանքավոր, թե Երևանի կամ Էջմիածնի գաղթական) և տեղական ու ազգային այլ առանձնահատկություններ։ Խոջաբեկյանի մատիտանկարները պահպանվում են Հայաստանի Պետական Պատկերասրահում, Վենետիկի Ս. Ղազար կղզու թանգարանում, Վրաստանի արվեստի, Մոսկվայի Արևելքի ժողովուրդների արվեստի թանգարաններում և այլուր։

Խոջաբեկյանի նկարներից[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կինոյում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Վանո Խոջաբեկյան վավերագրական կինոնկար 1971 ռեժ. Ջ. ժամհարյան
  • Վառած լամպեր գեղարվեստական կինոնկար 1983 ռեժ.Աղասի Այվազյան[2]

Հղում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Ерканян В. С. Армянская культура в 1800-1917 гг. 1985
  2. http://www.gaiff.am/am/tribute/2005/burninglantern/

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png