Վահան Գրիգորյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Վահան Գրիգորյան
Ծնվել էհուլիսի 16, 1905(1905-07-16)
Վախճանվել էհուլիսի 22, 1989(1989-07-22) (84 տարեկանում)
Վախճանի վայրԵրևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ
Մասնագիտությունբանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ
Լեզուհայերեն
Ազգությունհայ
ԱնդամակցությունՀայաստանի գրողների միություն
ԿուսակցությունԽՄԿԿ
ԶավակներՎարդան Գրիգորյան և Վահագն Գրիգորյան
Վահան Գրիգորյան Վիքիքաղվածքում
Վահան Գրիգորյան Վիքիդարանում

Վահան Արմենակի Գրիգորյան (1905, հուլիսի 16, գյուղ Մեջիթլու (Մուշի գավառ, Բուլանըխ) - 1989, հուլիսի 22, Երևան), հայ խորհրդային բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ։ Հայաստանի գրողների միության անդամ (1934): ՀԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1975)։ ԽՄԿԿ անդամ 1929 թվականից:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վահան Գրիգորյանը ծնվել է 1905 թվականին Մուշի գավառի Մեջիթլու գյուղում: [[Հայոց ցեղասպանություն|1915 թվականի ցեղասպանություն]]ից փրկվածների հետ գաղթել է Արևելյան Հայաստան, պատանությունն անցկացրել տարբեր որբանոցներում: 1920 թվականի աշնանը գերվել է Ալեքսանդրապոլ ներխուժած թուրքերի կողմից, 1921 թվականի մայիսին հրաշքով փրկվել՝ լողալով անցնելով Ախուրյան գետը: 1924 թվականին աշխատանքի է անցել Երևանի Տպագրական տրեստի 2-րդ տպարանում որպես գրաշար: Խորհրդային Միության Կոմունիստական Կուսակցության անդամ 1929 թվականից։ 1930 թվականին ավարտել է բանֆակը, 1933 թվականին Մոսկվայի կինեմատոգրաֆիայի ինստիտուտի գրական-սցենարական բաժինը: 1933-1938 թվականներին աշխատել է «Գրական թերթում», նախ որպես բաժնի վարիչ, ապա՝ պատասխանատու քարտուղար: 1938-1948 թվականներին եղել է «Սովետական գրականություն և արվեստ» ամսագրի խմբագրի տեղակալ: 1950-1957 թվականներին Հայաստանի գրողների միության կոնսուլտացիոն բյուրոյի նախագահ: 1957-1966 թվականներին վարել է «Հայաստան» հրատարակչության գեղարվեստական գրականության խմբագրության վարիչի պաշտոնը:

1930 թվականին հրատարակել է բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն՝ «Անիվի երգը» խորագրով։ Հայրենիքի վերածննդին են նվիրված Գրիգորյանի «Արևն ազդանշան» (1939), «Հայրենի նվագներ» (1947), «Իմ երկիր» (1948), «Երախտիք» (1956), «Կրակի ու կարոտի միջով» (1969) և այլ ժողովածուներ։ 1967 թվականին լույս է ընծայել «Փրկություն» վիպակը, 1975 թվականին՝ «Համաստեղություն» վեպը, 1987 թվականին՝ «Ամպրոպից հետո» վեպը[1]։

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Անիվի երգը (բանաստեղծություններ), Երևան, «Պետական հրատարակչություն», 1930, 38 էջ:
  • Արևն ազդանշան (բանաստեղծություններ, պոեմներ), Երևան, «Պետական հրատարակչություն», 1939, 230 էջ:
  • Հայրենական (բանաստեղծություններ), Երևան, «Հայպետհրատ», 1942, 50 էջ:
  • Հայրենի նվագներ (բանաստեղծություններ, պոեմներ, բալլադներ), Երևան, «Հայպետհրատ», 1947, 108 էջ:
  • Իմ երկիր (բանաստեղծություններ, պոեմներ), Երևան,»Սովետական գրող», 1948, 112 էջ:
  • Պոեմ հողի մասին (պոեմ), Երևան, «Հայպետհրատ», 1951, 92 էջ:
  • Բանաստեղծություններ, «Հայպետհրատ», 1955, 88 էջ:
  • Երախտիք (բանաստեղծություններ, պոեմներ), Երևան, «Հայպետհրատ», 1956, 228 էջ:
  • Պատմվածքներ (պատմվածքներ), Երևան, «Հայպետհրատ», 1961, 204 էջ:
  • Փրկություն (վեպ), Երևան, «Հայաստան» 1967, 320 էջ:
  • Կրակի ու կարոտի միջով (բանաստեղծություններ, պոեմներ), Երևան, «Հայաստան», 1969, 276 էջ:
  • Համաստեղություն (վեպ), Երևան, «Հայաստան» 1975, 376 էջ:
  • Ճամփաների երգը (բանաստեղծություններ, պոեմներ), Երևան, «Սովետական գրող», 1982, 196 էջ:
  • Ամպրոպից հետո (վեպ), Երևան, «Սովետական գրող», 1987, 520 էջ:

Թարգմանություններ (ռուսերենից)[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Միխալկով Ս., Պարծենկոտ նապաստակը, Երևան, Հայպետհրատ, 1953, 48 էջ:
  • Նեկրասով Ն., Բանաստեղծություններ (գրքի մեջ մտնող բանաստեղծությունների մի մասը թարգմանել է Վ. Գրիգորյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1953, 44 էջ:
  • Փոքրիկ բարեկամներ (ուզբեկ մանկագիրների գործերը, որոնց մի մասը թարգմանել է Վ. Գրիգորյանը), Երևան, Հայպետհրատ., 1953, 125 էջ:
  • Ուկրաինական քնար (բանաստեղծությունների ժողովածու, որի մեջ մտնող գործերի մի մասը թարգմանել է Վ. Գրիգորյանը), Երևան, 1954, 406 էջ:
  • Ռայնիս Յան, Ընտիր երկեր (գրքի մեջ մտնող գործերի մի մասը թարգմանել է Վ. Գրիգորյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1957, 671 էջ:
  • Բելոռուսական գրական անթոլոգիա (գրքի մեջ մտնող գործերի մի մասը թարգմանել է Վ. Գրիգորյան), Երևան, Հայպետհրատ, 1957, 535 էջ:
  • Շամիլով Արաբ, Բախտի ճանապարհ (վեպ), հ. 1, Երևան, Հայպետհրատ, 1961, 338 էջ:
  • Փշավելա Վաժա, Բախտիոնի (պոեմ), Երևան, Հայպետհրատ, 1961, 57 էջ:
  • Շամիլով Արաբ, Բախտի ճանապարհ (վեպ), հ. 2, Երևան, Հայպետհրատ, 1964, 334 էջ:
  • Նեկրասով, Ն., Բանաստեղծություններ (գրքի մեջ մտնող գործերի մի մասը թարգմանել է Վ. Գրիգորյանը), Երևան, «Հայաստան», 1971, 246 էջ:
  • Շամիլով Արաբ, Քուրդ հովիվը (վիպակ), Երևան, «Հայաստան», 1971, 202 էջ:
  • Շամիլով Արաբ, Դըմ- դըմ բերդը (վիպակ), Երևան, «Սովետական գրող», 1978, 218 էջ:

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Կովկասի պաշտպանության համար» մեդալ
  • «Անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալ
  • Հայրենական մեծ պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշան

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005 
Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 227 CC-BY-SA-icon-80x15.png