Ռոքաս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
WorldHeritageBlanc.svg
Բրազիլական կղզիներ Ատլանտիկայում՝ Ֆերնանդու դի Նորոնյա և Ռոքաս ատոլ
Brazilian Atlantic Islands: Fernando de Noronha and Atol das Rocas Reserves*
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգություն

Ռոքաս ատոլը
Երկիր {{{2}}} Բրազիլիա
Տիպ բնական
Չափանիշներ vii, ix, x
Ցանկ ՅՈՒՆԵՍԿՕ֊ի ցանկ
Աշխարհամաս** Լատինական Ամերիկա և Կարիբյան կղզիներ
Ընդգրկման պատմություն
Ընդգրկում 2001  (25 նստաշրջան)
Համար 1000
* Անվանումը պաշտոնական անգլերեն ցանկում
** Երկրամասը ըստ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի դասակարգման
Համաշխարհային UNESCO logo.svg ժառանգություն

Ռոքաս օղակղզի (պորտ.՝ Atol das Rocas), օղակղզի  Ատլանտյան օվկիանոսում[1]։ Մտնում է Բրազիլիայի Ռիու Գրանդի դու Նորտի նահանգի կազմի մեջ։ Գտնվում է Նատալ քաղաքից մոտավորապես 260 կմ դեպի հյուսիս-արևելք և Ֆեռնանդու դի Նորոնիա արշիպելագից 145 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք։ Կազմված է կորալներից։

Հին փարոսի ավերակներ (առջևի պլանում) և նոր փարոս (հետևում)

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Օղակղզին ունի հրաբխային ծագում, ձևավորվել է կորալներից: Հարավային Ատլանտիկայի միակ օղակղզին է, աշխարհի ամենափոքր օղակղզիներից մեկը:

Ատոլն օվալաձև է, նրա երկարությունը մոտավորապես 3,7 կմ է, լայնությունը՝ 2,5 կմ: Ծովալճակի խորությունը 6 մ է, մակերեսը՝ 7,1 կմ²: Ատոլի երկու կղզյակների (Cemitério՝ հարավ-արևմուտքում և Farol Cay՝ հյուսիս-արևմուտքում) տարածքը 0,36 կմ² է, որի մոտ երկու երրորդը կազմում է Farol Cay-ը: Ամենաբարձր կետը Farol Cay-ի հարավում ավազաթումբն է, որի բարձրությունը կազմում է 6 մ։ Ատոլը բաղկացած է հիմնականում կորալներից և կարմիր ջրիմուռներից: Կորալային օղակը գրեթե փակ է, բացառությամբ հյուսիսային կողմում գտնվող 200 մետր լայնությամբ նեղուցի, իսկ արևմտյան կողմում գտնվող շատ ավելի նեղ նեղուցի:

Երկու կղզիները գերաճած են խոտերով, թփերով, դրանց վրա աճում են նաև մի շարք արմավենիներ: Կղզիներում ապրում են ծովախեցգետիններ, սարդեր, կարիճներ, ավազի ոջիլներ, բզեզներ, ինչպես նաև թռչունների շատ տեսակներ: Ատոլի մոտ բնակվում են կրիաներ, շնաձկներ, դելֆիններ:

Ատոլն արգելոցային տարածք է։ 2001 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն այն ճանաչել է որպես Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ` Ֆեռնանդու դի Նորոնիա արշիպելագի հետ միասին: Իրենց հեռավոր դիրքի պատճառով կղզիները հիմնականում զերծ են մնում մարդու ազդեցությունից: Օգտագործվում են միայն գիտական հետազոտության համար:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայտնաբերվել է 1503 թվականին Gonçalo Coelho նավի նավաբեկությունից հետո: Կղզին ունի բրազիլական ռազմածովային նավատորմի փարոս, որը կառուցվել է 1960-ականներին Farol ծովածոցի հյուսիսային ծայրամասում: Դրա կողքին գտնվում է լքված փարոս, որը կառուցվել է 1933 թվականին:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Amado-Filho, G. M. (2012-09-17), «The mesophotic zone of the only South Atlantic Atoll is dominated byrhodolith beds», in Aguirre, Julio, IV International Rhodolith Workshop, Granada, Spain: Universidad de Granada, Facultad de Ciencias, pp. 10–11 

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]