Ռոքաս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
WorldHeritageBlanc.svg
Բրազիլական կղզիներ Ատլանտիկայում՝ Ֆերնանդու դի Նորոնյա և Ռոքաս ատոլ
Brazilian Atlantic Islands: Fernando de Noronha and Atol das Rocas Reserves*
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգություն

Ռոքաս ատոլը
Երկիր {{{2}}} Բրազիլիա
Տիպ բնական
Չափանիշներ vii, ix, x
Ցանկ ՅՈՒՆԵՍԿՕ֊ի ցանկ
Աշխարհամաս** Լատինական Ամերիկա և Կարիբյան կղզիներ
Ընդգրկման պատմություն
Ընդգրկում 2001  (25 նստաշրջան)
Համար 1000
* Անվանումը պաշտոնական անգլերեն ցանկում
** Երկրամասը ըստ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի դասակարգման
Համաշխարհային UNESCO logo.svg ժառանգություն

Ռոքաս օղակղզի (պորտ.՝ Atol das Rocas), օղակղզի  Ատլանտյան օվկիանոսում[1]։ Մտնում է Բրազիլիայի Ռիու Գրանդի դու Նորտի նահանգի կազմի մեջ։ Գտնվում է Նատալ քաղաքից մոտավորապես 260 կմ դեպի հյուսիս-արևելք և Ֆեռնանդու դի Նորոնիա արշիպելագից 145 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք։ Կազմված է կորալներից։

Հին փարոսի ավերակներ (առջևի պլանում) և նոր փարոս (հետևում)

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Օղակղզին ունի հրաբխային ծագում, ձևավորվել է կորալներից։ Հարավային Ատլանտիկայի միակ օղակղզին է, աշխարհի ամենափոքր օղակղզիներից մեկը։

Ատոլն օվալաձև է, նրա երկարությունը մոտավորապես 3,7 կմ է, լայնությունը՝ 2,5 կմ։ Ծովալճակի խորությունը 6 մ է, մակերեսը՝ 7,1 կմ²։ Ատոլի երկու կղզյակների (Cemitério՝ հարավ-արևմուտքում և Farol Cay՝ հյուսիս-արևմուտքում) տարածքը 0,36 կմ² է, որի մոտ երկու երրորդը կազմում է Farol Cay-ը։ Ամենաբարձր կետը Farol Cay-ի հարավում ավազաթումբն է, որի բարձրությունը կազմում է 6 մ։ Ատոլը բաղկացած է հիմնականում կորալներից և կարմիր ջրիմուռներից։ Կորալային օղակը գրեթե փակ է, բացառությամբ հյուսիսային կողմում գտնվող 200 մետր լայնությամբ նեղուցի, իսկ արևմտյան կողմում գտնվող շատ ավելի նեղ նեղուցի։

Երկու կղզիները գերաճած են խոտերով, թփերով, դրանց վրա աճում են նաև մի շարք արմավենիներ։ Կղզիներում ապրում են ծովախեցգետիններ, սարդեր, կարիճներ, ավազի ոջիլներ, բզեզներ, ինչպես նաև թռչունների շատ տեսակներ։ Ատոլի մոտ բնակվում են կրիաներ, շնաձկներ, դելֆիններ։

Ատոլն արգելոցային տարածք է։ 2001 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն այն ճանաչել է որպես Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ` Ֆեռնանդու դի Նորոնիա արշիպելագի հետ միասին։ Իրենց հեռավոր դիրքի պատճառով կղզիները հիմնականում զերծ են մնում մարդու ազդեցությունից։ Օգտագործվում են միայն գիտական հետազոտության համար։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայտնաբերվել է 1503 թվականին Gonçalo Coelho նավի նավաբեկությունից հետո։ Կղզին ունի բրազիլական ռազմածովային նավատորմի փարոս, որը կառուցվել է 1960-ականներին Farol ծովածոցի հյուսիսային ծայրամասում։ Դրա կողքին գտնվում է լքված փարոս, որը կառուցվել է 1933 թվականին։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Amado-Filho, G. M. (2012-09-17), «The mesophotic zone of the only South Atlantic Atoll is dominated byrhodolith beds», in Aguirre, Julio, IV International Rhodolith Workshop, Granada, Spain: Universidad de Granada, Facultad de Ciencias, pp. 10–11 

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]