Ռուդոլֆ Չելլեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ռուդոլֆ Չելլեն
շվեդ.՝ Rudolf Kjellén
Rudolfk.jpg
Ծնվել էհունիսի 13, 1864(1864-06-13)[1][2][3]
ԾննդավայրQ10700467?, Շվեդիա, Շվեդ-նորվեգական միություն[2][1][4]
Մահացել էնոյեմբերի 14, 1922(1922-11-14)[1][5][3] (58 տարեկանում)
Մահվան վայրUppsala Cathedral Assembly, Ուփսալա, Շվեդիա[5][1]
ՔաղաքացիությունFlag of Sweden.svg Շվեդիա
ԿրթությունՈւփսալայի համալսարան[1]
Մասնագիտությունքաղաքագետ, համալսարանի պրոֆեսոր, քաղաքական գործիչ և աշխարհագրագետ
ԱշխատավայրԳյոտեբորգի համալսարան և Ուփսալայի համալսարան
Զբաղեցրած պաշտոններՌիկսդագի անդամ և Q18342962?[1]
Քաղաքական կուսակցությունԿոալիցիոն չափավոր կուսակցություն[1]
ԱնդամությունԳյոթեբորգի գիտությունների և գրականության թագավորական ակադեմիա

Յոհան Ռուդոլֆ Չելլենը (շվեդ.՝ Johan Rudolf Kjellén, հունիսի 13, 1864(1864-06-13)[1][2][3], Q10700467?, Շվեդիա, Շվեդ-նորվեգական միություն[2][1][4] - նոյեմբերի 14, 1922(1922-11-14)[1][5][3], Uppsala Cathedral Assembly, Ուփսալա, Շվեդիա[5][1]) շվեդ սոցիոլոգ և քաղաքագետ է, «Աշխարհաքաղաքականություն» տերմինի հեղինակը։ Չելլենի գիտական գործունեության վրա մեծ ազդեցություն են ունեցել գերմանացի տեսաբան Ֆրիդրիխ Ռատցելի աշխատությունները։ Չելլենը, Ռատցելը, Ռիտտերը և Ալեքսանդր Հումբոլդտը հետ հանդիսանում են գերմանական աշխարհաքաղաքականության դասական դպրոցի հայրերը։

Չելլենը իր հայացքները շարադրել է իր «Ներածություն Շվեդիայի աշխարհագրության մեջ» (1900) և «Պետությունը, որպես կյանքի ձև» (1916) աշխատությունների մեջ, որտեղ առաջին անգամ է հանդիպվում «աշխարհաքաղաքականություն» հասկացությունը։

Չելլենի կարծիքով, գոյություն ունի երեք գործոն, որոնք ազդում են պետության վրա՝ աշխարհաքաղաքականության տեսանկյունից. ընդարձակում, տարածքային միասնականություն, ազատ տեղաշարժվելու իրավունք։

Չելլենի բազմաթիվ մտքեր ընդօրինակեց գեներալ Կառլ Հաուսհոֆերը: Որոշ հասկացություններ հանդիպվել են Ադոլֆ Հիտլերի «Իմ պայքարը» գրքում։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Великие державы. Лейпциг, Берлин, 1914.
  • Политические проблемы Мировой войны. Лейпциг, 1916.
  • Государство как форма жизни. Лейпциг, 1916.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]