Ռուդոլֆ Չելլեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ռուդոլֆ Չելլեն
շվեդերեն՝ Rudolf Kjellén
Դիմանկար
Ծնվել էհունիսի 13, 1864(1864-06-13)[1][2][3][…]
ԾննդավայրQ10700467?, Շվեդիա[2][1][4]
Մահացել էնոյեմբերի 14, 1922(1922-11-14)[1][5][3][…] (58 տարեկան)
Մահվան վայրUppsala Cathedral Assembly, Շվեդիա[5][1]
ԳերեզմանՈւփսալայի հին գերեզմանատուն[6]
ՔաղաքացիությունFlag of Sweden.svg Շվեդիա
ԿրթությունՈւփսալայի համալսարան[1]
Մասնագիտությունքաղաքագետ, համալսարանի դասախոս, քաղաքական գործիչ և աշխարհագրագետ
ԱշխատավայրԳյոտեբորգի համալսարան և Ուփսալայի համալսարան
Զբաղեցրած պաշտոններQ18342962?[1], Member of the First Chamber? և Երկրորդ պալատի անդամ
ԿուսակցությունԿոալիցիոն չափավոր կուսակցություն[1]
ԱնդամությունԳյոթեբորգի գիտությունների և գրականության թագավորական ակադեմիա
Rudolf Kjellén Վիքիպահեստում

Յոհան Ռուդոլֆ Չելլենը (շվեդերեն՝ Johan Rudolf Kjellén, հունիսի 13, 1864(1864-06-13)[1][2][3][…], Q10700467?, Շվեդիա[2][1][4] - նոյեմբերի 14, 1922(1922-11-14)[1][5][3][…], Uppsala Cathedral Assembly, Շվեդիա[5][1]) շվեդ սոցիոլոգ և քաղաքագետ է, «Աշխարհաքաղաքականություն» տերմինի հեղինակը։ Չելլենի գիտական գործունեության վրա մեծ ազդեցություն են ունեցել գերմանացի տեսաբան Ֆրիդրիխ Ռատցելի աշխատությունները։ Չելլենը, Ռատցելը, Ռիտտերը և Ալեքսանդր Հումբոլդտը հետ հանդիսանում են գերմանական աշխարհաքաղաքականության դասական դպրոցի հայրերը։

Չելլենը իր հայացքները շարադրել է իր «Ներածություն Շվեդիայի աշխարհագրության մեջ» (1900) և «Պետությունը, որպես կյանքի ձև» (1916) աշխատությունների մեջ, որտեղ առաջին անգամ է հանդիպվում «աշխարհաքաղաքականություն» հասկացությունը։

Չելլենի կարծիքով, գոյություն ունի երեք գործոն, որոնք ազդում են պետության վրա՝ աշխարհաքաղաքականության տեսանկյունից. ընդարձակում, տարածքային միասնականություն, ազատ տեղաշարժվելու իրավունք։

Չելլենի բազմաթիվ մտքեր ընդօրինակեց գեներալ Կառլ Հաուսհոֆերը։ Որոշ հասկացություններ հանդիպվել են Ադոլֆ Հիտլերի «Իմ պայքարը» գրքում։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Великие державы. Лейпциг, Берлин, 1914.
  • Политические проблемы Мировой войны. Лейпциг, 1916.
  • Государство как форма жизни. Лейпциг, 1916.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]