Պեդրու Ալվարեշ Կաբրալ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Պեդրու Ալվարեշ Կաբրալ
պորտ.՝ Pedro Álvares Cabral
Pedro Álvares Cabral - steel engraving by American Bank Note Company.jpg
Ծնվել էմոտ. 1467[1]
ԾննդավայրPontchâteau
Մահացել էմոտ. 1520[2][1][3][4][5][6][7]
Մահվան վայրՍանտարեն, Պորտուգալիա
ՔաղաքացիությունՊորտուգալիա
ԱզգությունՊորտուգալացիներ
ԿրոնՀռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի
Մասնագիտությունճանապարհորդ հետազոտող
ԱմուսինIsabel de Castro
Ծնողներհայր՝ Fernão Cabral, մայր՝ Isabel de Gouveia de Queirós
ԵրեխաներAntónio Cabral և Fernão Álvares Cabral
Ստորագրություն
Pedro Álvares Cabral signature.svg
Pedro Álvares Cabral Վիքիպահեստում

Պեդրու Ալվարեշ Կաբրալ (պորտուգալերեն` Pedro Álvares Cabral, մոտ. 1467[1], Pontchâteau - մոտ. 1520[2][1][3][4][5][6][7], Սանտարեն, Պորտուգալիա) եղել է պորտուգալացի ազնվական, զինվորական հրամանատար, նավապետ և հայտնագործող, համարվում է Բրազիլիայի հայտնագործողը: 1500 թվականին Կաբրելը իրականացրել է առաջին միջմայրցամաքիյն ճանապարհորդությունը դեպի Հարավային Ամերիկա և այն համարել Պորտուգալիայի մաս: Կաբրալի վաղ կյանքի մասին քիչ բան է հայտնի, հայտնի է, որ նա ծնվել է փոքր ազնվականի ընտանիքում և ստացել է լավ կրթություն: Նա նշանակվել է դեպի Հնդկաստան ճանապարհորդության ղեկավար` հետևելով Վասկո դա Գամայի Աֆրիկայի շրջակայքով նոր հայտնաբերված ուղուն: Նրա ճանապարհորդության նպատակն էր հնդիկների հետ առևտրային հարաբերություններ հաստատել հատկապես համոմունքների մասով, որոնց մենաշնորհը այդ ժամանակ արաբների, թուրքերի և իտալական առևտրականների ձեռքում էր: Չնայած նա պետք է Վասկո դա Գամայի ուղով գնար Հնդկաստան, նա փոխեց ուղղությունը դեպի արևմուտք` դրանով առաջինն էր, որ իր ճանապարհորդության ընթացքում իջևանեց չորս մայրցամաքներում` Եվրոպա, Աֆրիկա, Հարավային Ամերիկա և Ասիա[8]:

Նրա նավատորմը բաղկացած 13 նավից ուղևորվեց հեռու դեպի արևմուտք և 1500 թվականի ապրիլին տեսան ցամաք, որը համարեցին մեծ կղզի: Քանի որ նոր երկիրը գտնվում էր Պորտուգալիայի ազդեցության ներքո համաձայն 1494 թվականի Տորդեսիլյասի պայմանագրի, Կաբրալը այն համարեց Պորտուգալիայի թագի նոր տարածք: Մայրցամաքը Հարավային Մերիկան էր, և տարածքը հետագայում հայտնի դարձավ որպես Բրազիլիա: Նրա նավատորմը դրանից հետո ուղղություն վերցրեց դեպի արևելք դեպի Հնկաստան:

Ատլանտյան օվկիանոսի հարավայի փոթորիկի պատճառով նա կորցրեց մի քանի նավ և մնացած վեց նավերը հարկադրաբար իջևանեցին Մոզամբիկի նեղուցում միչև ճանապարհորդեցին դեպի Հնդկաստանի Կոժիկոդե նավահանգիստ: Կաբրալը սկզբում հաջող առևտրային բանակցություններ էր վարում, սակայն արաբ առևտրականները համարեցին, որ պորտուգալացիների հարաբերությունները կվնասեն իրենց մենաշնորհ դիրքերին և հարձակում կազմակերպեցին պորտուգալական նավերի վրա: Պորտուգալացիները մեծ կորուստներ ունեցան և նրանց ամրությունների մեծ մասըն ավերվեց: Կաբրալը վրեժխնդիր եղավ` այրելով արաբական նավատորմը, որից հետո գնդակոծեց քաղաքը` պատժելով դրա ղեկավարին, որը չէր նախազգուշացրել արաբների գրոհի մասին: Կոժիկոդեից հետո նա ճանապարհորդեց դեպի մեկ այլ հնդկական քաղաք պետություն Կոչին, որտեղ կաբրալը պայմանավորվածություն ձեռք բերեց տեղի ղեկավարի հետ և բեռնեց նավերը համեմունքով և վերադարձավ Եվրոպա: Չնայած կորուստներին, Կաբրալի ճանապարհորդությունը համարվեց հաջող, երբ նա վերադարձավ Պորտուգալիա: Ճանապարհորդության շահույթը, որը գոյացավ համեմունքների վաճառքից, բարելավեց թագավորի ֆինանսական վիճակը և օգնեց Պորտուգալական կայսրության հիմնադրմանը, որը պետք է ընդարձակվեր Ամերիկաներում:

Հետագայում Կաբրալը ազատ արձակվեց, հավանաբար Մանուել I-ի հետ վիճաբանության պատճառով, երբ նախատեսվում էր հիմնադրել նոր նավատորմ դեպի Հնկաստան ճանապարհորդելու համար: Կորցնելով թագավորի վստահությունը նա անցավ մասնավոր կյանքի, ինչ մասին քիչ բան է հայտնի: Նրա նվաճումների մասին հիմնականում մոռացվել էին ավելի քան 300 տարի: Տասնամյակներ անց, երբ Բրազիլիան ձեռք բերեց անկախություն Պորտուգալիայից, կաբրալի հեղինակությունը վերականգնեց Բրազիլիայի կայսր Պեդրու II-ի կողմից: Պատմաբանները երկար ժամանակ վիճում են, թե արդյոք Կաբրալը Բրազիլիայի հայտնագործողն էր և արդյոք հայտնագործումը պատահական է կամ կանխամտածված:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #120033267 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  3. 3,0 3,1 3,2 National Library of Australia — 1960.
  4. 4,0 4,1 4,2 SNAC — 2010.
  5. 5,0 5,1 5,2 Spanish Biographical DictionaryReal Academia de la Historia.
  6. 6,0 6,1 6,2 Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  7. 7,0 7,1 7,2 British Museum person-institution thesaurus
  8. See: