Պանաս Սակսագանսկի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox film.png
Պանաս Սակսագանսկի
Saksagansky Panas.jpeg
Ծնվել է մայիսի 3 (15), 1859
Ծննդավայր Կամենո-Կոստովատոե, Բրատսկոեի շրջան, Նիկոլաևի մարզ, Ուկրաինական ԽՍՀ
Մահացել է սեպտեմբերի 17, 1940({{padleft:1940|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:17|2|0}})[1] (81 տարեկանում)
Մահվան վայր Կիև, ԽՍՀՄ[1]
Կրթություն Q4331485?
Քաղաքացիություն Flag of the Soviet Union (1936–1955).svg ԽՍՀՄ
Ռուսական կայսրություն
Ուկրաինայի Ժողովրդական Հանրապետություն
Ազգություն ուկրաինացի
Մասնագիտություն դերասան, թատերական ռեժիսոր, մանկավարժություն և դրամատուրգ
Ծնողներ հայր՝ Կարպո Տոբիլևիչ
Պարգևներ և մրցանակներ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ, Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան, Ուկրաինական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ և Աշխատանքի հերոս

Պանաս (Աֆանասի) Կարպովիչ Սակսագանսկի (ուկր.՝ Пана́с Ка́рпович Саксага́нський, իսկական ազգանունը՝ Տոբիլևիչ, ուկր.՝ Тобілевич, մայիսի 3 (15), 1859, Կամենո-Կոստովատոե, Բրատսկոեի շրջան, Նիկոլաևի մարզ, Ուկրաինական ԽՍՀ - սեպտեմբերի 17, 1940({{padleft:1940|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:17|2|0}})[1], Կիև, ԽՍՀՄ[1]), ուկրաինացի խորհրդային դերասան, ռեժիսոր, մանկավարժ։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1936

Ի․ Կ․ Կարպենկո-Կարիի և Ն․ Կ․ Սադովսկու եղբայրը։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բեմադրական գործունեությունն սկսել է 1875 թվականին սիրողական, 1883 թվականին՝ պրոֆեսիոնալ թատրոններում։ Աշխատել է Մ․ Պ․ Ստարիցկու, Մ․ Լ․ Կրոպիվնիցկու, Ն․ Կ․ Սադովսկու թատերախմբերում։ 1890-1909 թվականներին Սակսագանսկիի գլխավորած թատերախմբում են եղել ուկրաինական թատրոնի նշանավոր դերասաններ (Մ․ Կ․ Զանկովեցկայան և ուրիշներ)։ 1915-1916 թվականներին եղել է Ի․ Ա․ Մարյանենկոյի թատերախմբի դերասան։ 1918 թվականին Կիևում ստեղծել է ժողովրդական թատրոն, որի հիման վրա 1922 թվականին կազմակերպվել է Մ․ Զանկովեցկայայի անվան ուկրաինական դրամատիկական թատրոնը (այժմ՝ Լվովում)։ Աշխատել է նաև Ֆրանկոյի անվան ուկրաինական, Խարկովի ժողովրդական (1927-1931) թատրոններում։ Սակսագանսկին 19-րդ դ․ 2-րդ կեսի և 20-րդ դ․ սկզբի ուկրաինական թատերարվեստի քննադատական ռեալիզմի խոշոր ներկայացուցիչներից է։

Աշխատություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սակսագանսկիի կատարողական արվեստին բնորոշ էր հարուստ երանգներով բեմական խոսքը, ժողովրդական հումորը։ Լավագույն դերերից են՝ Բոնավենտուրա, Դնատ (Կարպենկո-Կարիի «Հարյուր հազար», «Մարտին Բորուլյա»)։ 1899 թվականից՝ ռեժիսոր։ Բեմադրել է Կարպենկո-Կարիի, Ստարիցկու, Շեչենկոյի, Շիլլերի և այլոց պիեսերը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Саксаганский Панас Карпович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.