Ոչ նյութական մշակութային ժառանգություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ից ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պաշտպանության նշան

Ոչ նյութական մշակութային ժառանգություն, հայեցակարգը առաջարկվել է 1990-ական թվականներին որպես անալոգային համաշխարհային ժառանգության ցուցակ, կենտրոնանալով նյութական մշակույթի վրա: 2001 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕն հարցում է անցկացրել պետությունների և ոչ կառավարական կազմակերպությունների շրջանում՝ որոշում մշակելու նպատակով[1]: 2003 թվականին ընդունվել է ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պաշտպանության կոնվենցիան[2]:

Սահմանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կոնվենցիայի 2-րդ հոդվածը սահմանում է ոչ նյութական մշակութային ժառանգության հետևյալ սահմանումը.

Aquote1.png Ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պահպանության մասին կոնվենցիա..

«Ոչ նյութական մշակութային ժառանգություն» նշանակում է սովորույթները, ներկայացուցչությունները և արտահայտությունները, գիտելիքներն ու հմտությունները, ինչպես նաև հարակից գործիքները, առարկաները, արտեֆակտները և մշակութային տարածքները, որոնք ճանաչվում են համայնքների, խմբերի և որոշ դեպքերում անհատների կողմից որպես իրենց մշակութային մաս: Նման ոչ նյութական մշակութային ժառանգությունը, սերնդեսերունդ փոխանցված, շարունակաբար վերազինվում է համայնքների և խմբերի կողմից `կախված նրանց միջավայրից, բնույթից և պատմությունից նրանց փոխազդեցությունից, և նրանց տալիս է ինքնության և շարունակականության զգացում, դրանով իսկ նպաստելով մշակութային բազմազանության և մարդկային ստեղծագործության հարգմանը: Սույն Կոնվենցիայի նպատակների համար պետք է հաշվի առնել միայն այդ ոչ նյութական մշակութային ժառանգությունը, որը համահունչ է մարդու իրավունքների պաշտպանության միջազգային գործիքներին և համայնքների, խմբերի և անհատների միջև փոխադարձ հարգանքի պահանջներին, ինչպես նաև կայուն զարգացմանը

Aquote2.png

Կոնվենցիան նաև սահմանում է ոչ նյութական մշակութային ժառանգության հատուկ դրսևորումները մի քանի ոլորտներում.

  • բանավոր ավանդույթներն ու արտահայտման ձևերը, ներառյալ լեզուն՝ որպես ոչ նյութական մշակութային ժառանգության կրող;
  • կատարողական արվեստներ, ներառյալ դերասանական խաղ, երաժշտություն նվագել, երգել, պարերև այլն:
  • սովորույթներ, արարողություններ, տոներ:
  • բնության և տիեզերքի հետ կապված գիտելիք և սովորույթ;
  • ավանդական արհեստների հետ կապված գիտելիքներն ու հմտությունները:

Ոչ նյութական մշակութային ժառանգության օրինակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]