Ողկուզապտեր կիսալուսնաձև

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ողկուզապտեր կիսալուսնաձև
Botrychium lunaria (Vanoise).JPG
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Բույսեր
Բաժին Պտերանմաններ
Ընտանիք Ողկուզապտերազգիներ
Տեսակ Ողկուզապտեր կիսալուսնաձև
Լատիներեն անվանում
Botrychium lunaria



Ողկուզապտեր կիսալուսնաձև (լատ.՝ Botrychium lunaria), ողկուզապտերազգիների ընտանիքին պատկանող պտերավոր բույս։

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բազմամյա, կոճղարմատավոր, դեղնականաչ, մսալի բույս է, որն ունի 5-20 սմ բարձրություն։ Սեգմենտները թեք կիսալուսնաձև են՝ սեպաձև հիմքով և գոգավոր գագաթով։ Վայրի պտղաբերող մասը երկակի-եռակի փետրաձև է և բարձրանում է ստերիլ մասից[1]։

Տարածվածություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայաստանում հանդիպում է Գեղամի, Սևանի և Զանգեզուրի ֆլորիստական շրջաններում։ Աճում է նաև Կովկասում, Եվրոպայում, Ասիայի ամբողջ շրջանում, Աֆրիկայում, Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկայում և Ավստրալիայում[1]։

Էկոլոգիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աճում է ենթալպյան և ալպյան գոտիներում, հիմնականում 2500-3500 մ բարձրությունների վրա՝ մարգագետիններում և ժայռերում։

Պահպանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խոցելի տեսակ է։ Արեալը՝ մասնատված է։ Տարածման շրջանի մակերեսը 5000 քառ. կմ-ից պակաս է, բնակության շրջանի մակերեսը՝ 500 քառ. կմ-ից պակաս։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված է որպես ոչնչացման սպառնալիքի ենթակա տեսակ։ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկած չէ[1]։

Աճում է Սևան ազգային պարկի տարածքում։

Տնտեսական նշանակություն և կիրառություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ողկուզապտեր կիսալուսնաձևը տնտեսական լայն կիրառություն չունի[2]։

Տերևները հնդկական բժշկության մեջ օգտագործում են որպես արյունահոսությունը դադարեցնող և մածող միջոց, Ռուսաստանի ժողովրդական բժշկության մեջ գործածվում է Արգանդային արյունահոսության և վերքերը բուժելու համար, Բելոռուսիայում՝ օձի կծածի դեպքում[3]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 Հայաստանի Կարմիր գիրք (հայերեն)։ Երևան: ՀՀ Բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6 
  2. Филин В. Р., Тахтаджян А. Л. Семейство Ужовниковые (Ophioglossaceae) // Жизнь растений: в 6 т / гл. ред. Ал. А. Фёдоров. — М.: Просвещение, 1978.
  3. Часть I — Семейства Lycopodiaceae — Ephedraceae, часть II — Дополнения к 1—7-му томам // Растительные ресурсы России и сопредельных государств / отв. ред. А. Л. Буданцев; Бот. ин-т им. В. Л. Комарова РАН. — СПб.: Мир и семья-95, 1996. — С. 15. — 571 с. — ISBN 5-90016-25-5.