Շեհզադե Մեհմեդ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Շեհզադե Մեհմեդ
Hunername 170a Mustafa (cropped).jpg
Ծնվել է 1521
Ծննդավայր Օսմանյան կայսրություն կամ Ստամբուլ, Թուրքիա
Մահացել է 1543
Մահվան վայր Մանիսա, Թուրքիա
Քաղաքացիություն Ottoman flag.svg Օսմանյան կայսրություն
Ծնողներ հայր՝ Սուլեյման I, մայր՝ Ռոքսելանա
Երեխաներ Hümaşah Sultan

Շեհզադե Մեհմեդ (թուրք.՝ Şehzade Mehmed, 1521, Օսմանյան կայսրություն և Ստամբուլ, Թուրքիա - 1543, Մանիսա, Թուրքիա), Սուլեյման I Քանունիի և Հյուրեմ սուլթանի ավագ որդին: 1541- 1543 թվականներին եղել է Մանիսայի նահանգի սանքաքբեյ (նահանգապետ):

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մեհմեդը ծնվել է 1521 թվականին Ստամբուլում: Նրա մայրը եղել է սուլթանի հարճ, ով արդյունքում դարձել է Սուլեյման Քանունիի օրինական կինը և ապագա վալիդե սուլթան:

1533 թվականին Քանունին իր ավագ որդուն՝ Շեհզադե Մուստաֆային, նշանակեց Մանիսայի նահանգապետ: Մանիսան ավանդաբար համարվում էր «Փադիշահի կամ թագաժառանգի սանջակը»: Նա, ով ղեկավարում էր Մանիսան, ուներ ամենամեծ շանսերը դառնալու Օսմանյան կայսրության հաջորդ սուլթան: 1537 թվականին Մեհմեդը վարել է մի շարք հաջող մարտեր մերձդանուբյան տարածաշրջանում[1]: 1541 թվականին Սուլեյմանը Մեհմեդին նշանակում է Մանիսայի նահանգապետ, իսկ Շեհզադե Մուստաֆան նշանակվում է Ամասիայի նահանգապետ: Սա նշանակում էր, որ Քանունին փոխել էր իր որոշումը և ենթադրաբար օսմանյան հաջորդ սուլթանը լինելու էր Շեհզադե Մեհմեդը:

Մահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1543 թվականին հանկարծակի մահանում է փադիշահ Մեհմեդը: Մի շարք հետազոտողների կարծիքով, Մեհմեդը մահացել է բնական ծաղիկ հիվանդությունից[2], իսկ մեկ այլ վարկածի համաձայն, նա մահացել է իր մահով[3]: Սկզբնական շրջանում Մեհմեդը թաղվել է Բայեզիդ մզկիթում[4]: Ավելի ուշ իր սիրելի որդու հիշատակին Սուլեյման Քանունին Ստամբուլում կառուցել է տվել Շեհզադե մզկիթը (թուրք.՝ Şehzade Camii, Şehzadebaşı Camii, Şehzade Mehmet Camii): Կարճ ժամանակում կառուցվել է դամբարանը, որտեղ էլ տեղափոխվել է Մեհմեդի դին, իսկ դրա վրա կառուցվել է գահ[4]: Համալիրը կառուցվել է հայազգի ճարտարապետ Միմար Սինանի կողմից 1543- 1548 թվականներին:

Ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շեհզադե Մեհմեդի մահից ոչ շատ առաջ ծնվել է փադիշահի միակ դուստրը՝ Հյումա Շահ սուլթանը (1540—1592): Հյուման ամուսնացել է երեք անգամ՝ ունենալով վեց որդի և չորս դուստր: Հյումա Շահ սուլթանը մահացել է 52 տարեկանում և թաղվել իր հոր՝ Մեհմեդի կողքին Շեհզադեի մզկիթում[4]:

Շեհզադե Մեհմեդը կինեմատոգրաֆիայում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Шехзаде Мехмед на сайте all-generals.ru
  2. Öztuna, Yılmaz. Kanuni Sultan Süleyman. Babıali Kültür Yayınları, 2006. s. 174—189
  3. Uzunçarşılı, İsmail Hakkı (1951, yeni ed. 1998), Osmanlı Tarihi: İstanbul’un Fethinden Kanunî Sultan Süleyman'ın Ölümüne Kadar , Ankara:Türk Tarih Kurumu Yayınları
  4. 4,0 4,1 4,2 К. Филиппович Мавзолей Шехзаде в Стамбуле hierapolis-info.ru

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]