Շաշկի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Շաշկի (այլ կիրառումներ)
Շաշկի
International draughts.jpg
Միջազգային շաշկիներ 10×10 տախտակի վրա։
Տեսակ խաղեր տախտակի վրա և abstract strategy game
Ենթատեսակ խաղեր տախտակի վրա, ինտելեկտուալ սպորտաձև և abstract strategy game
Խաղացողների քանակ 2
Տարիք 5+
Տեղադրման ժամանակ 10-60 վայրկյան
Պարտիայի տևողություն 1 րոպեից մինչև մի քանի օր
Կանոնների բարդություն Ցածր
Ռազմավարության մակարդակ Բարձր
Պատահականությունների ազդեցություն Տեսականորեն ոչ
Անհրաժեշտ ունակություններ Տակտիկա, մարտավարություն
Draughts Վիքիպահեստում

Շաշկի, խաղ բազմավանդակ տախտակի վրա երկու խաղացողի միջև։ Շաշկին որոշ նմանություններ ունի շախմատի հետ։ Շաշկին խաղացվում է հատուկ ֆիշկաներով։ Շաշկու մասին առաջին հիշատակությունները մեզ հասել են հին եգիպտական աղբյուրներից և ունեն գրեթե հինգհազարամյա պատմություն։ Խաղում են երկուսով՝ երկգույն վանդակներով քառակուսի խաղատախտակի վրա, սև ու սպիտակ խաղաքարերով։

Նպատակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նպատակն է ոչնչացնել մրցակցի խաղաքարերը կամ խաղատախտակի վրա ստեղծել այնպիսի դրություն, որ դրանք զրկվեն քայլ կատարելու հնարավորությունից։

Տեսակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գոյություն ունեն շաշկիի բազմաթիվ տարատեսակներ։ Այժմ կան շաշկու ռուսական, անգլիական, ամերիկյան, իտալական, կանադական և այլ տեսակներ։ Կա նաև հայկական շաշկի։ Դրանք իրարից տարբերվում են դաշտերի (վանդակների) և խաղաքարերի թվով։

Ռուսական շաշկի[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռուսական շաշկին տարածված է նաև մեր հանրապետությունում։ Այն խաղում են 64 սև ու սպիտակ դաշտերի բաժանված խաղատախտակի վրա՝ 12-ական սև ու սպիտակ խաղաքարերով, որոնք շարվում են առաջին երեք հորիզոնական շարքերի բոլոր սև դաշտերի վրա։

Կանոններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քայլ է անվանվում խաղաքարի տեղաշարժը դեպի հարևան ազատ դաշտը (հանդարտ քայլ)։ Կան նաև հարվածող քայլեր, երբ քայլ կատարելու իրավունք ստացած խաղացողը «ուտում» է, այսինքն՝ խաղատախտակից հանում է հակառակորդի՝ սեփական խաղաքարի ճանապարհին հարվածի տակ հանդիպող մեկ և ավելի խաղաքարեր։ Սրանք խաղատախտակից հեռացվում են քայլի ավարտից հետո միայն։ Չի կարելի նույն խաղաքարի վրայով անցնել երկու անգամ։ Լինում են հասարակ խաղաքարեր և «տամաներ». «տամա» է դառնում վերջին հորիզոնականին հասած հասարակ խաղաքարը, որը կարող է անկյունագծով ազատ շարժվել ցանկացած դաշտով։ Եթե մասնակիցներից մեկը չի ուտում կամ չի նկատել, որ քար պետք է ուտի մյուս մասնակիցը կարող է վերցնել մյուս մասնակցի քարը բայց միայն այն քարը որով պետք է ուտի մյուս մասնակցի քարը։ Դա կոչվում է «ֆուկա»‌[փա՞ստ]։

Մրցույթներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1725 թ. սահմանվել են 100-վանդականոց խաղատախտակով՝ 20-ական խաղաքարով միջազգային շաշկու խաղի կանոնները։ 1947 թ. հիմնադրվել է Շաշկու համաշխարհային ֆեդերացիան, որը միավորում է շուրջ 50 երկիր և զբաղվում է այդ խաղի զարգացման հարցերով։ Ներկայումս անցկացվում են 100 - վանդականոց շաշկու միջազգային մրցաշարեր, աշխարհի չեմպիոնատներ։ ՀՀ-ում նույնպես տեղի են ունենում 100 - վանդականոց շաշկու մրցումներ։

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շաշկիի միջազգային ֆեդերացիայի կայքը