Շալվա Մշվելիձե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Շալվա Մշվելիձե
Շալվա Մշվելիձե.jpg
Հիմնական տվյալներ
Ծնվել էհուլիսի 28 (օգոստոսի 10), 1904
Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն
ԵրկիրFlag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Մահացել է1984
Թբիլիսի, Վրացական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ԽՍՀՄ
Ժանրերօպերա
Մասնագիտությունկոմպոզիտոր
ԿրթությունԹբիլիսիի Վանո Սարաջիշվիլիի անվան պետական կոնսերվատորիա
ԱնդամակցությունԽՍՀՄ կոմպոզիտորների միություն
ՊարգևներՍտալինյան մրցանակ, Լենինի շքանշան, Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան, «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալ և Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ

Շալվա Միքայելի Մշվելիձե (վրացերեն՝ შალვა მიხეილის ძე მშველიძე, հուլիսի 28 (օգոստոսի 10), 1904, Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն - 1984, Թբիլիսի, Վրացական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ԽՍՀՄ), վրացի սովետական կոմպոզիտոր։ Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1958)[1]։ Ստալինյան երկրորդ աստիճանի մրցանակի կրկնակի դափնեկիր (1942, 1947

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շալվա Մշվելիձեն ծնվել է 1904 թվականի հուլիսի 15-ին (հուլիսի 28) Թիֆլիսում (ներկայում՝ Թբիլիսի, Վրաստան)[2].

1930 թվականին ընդունվել է Թիֆլիսի պետական կոնսերվատորիա, որտեղ սովորել է կոմպոզիցիայի դասարանում Միխայիլ Բագրինովսկու մոտ։ Կրթությունը շարունակել է Լենինգրադի Նիկոլայ Ռիմսկի-Կորսակովի անվան պետական կոնսերվատորիայի ասպիրանտուրայում և Թբիլիսիի պետական կոնսերվատորիայում (սովորել է Վլադիմիր Շչերբաչյովի մոտ)։ Զբաղվել է մանկավարժական գործունեությամբ, 1942 թվականից եղել է Թբիլիսիի պետական կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր։

Շալվա Մշվելիձեն ընտրվել է Վրացական ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի 3-րդ գումարման պատգամավոր[2]։

1941 թվականից մինչև 1952 թվականը եղել է Վրաստանի կոմպոզիտորների միության վարչության նախագահ[2]։

Գրել է «Ասք Տարիելի մասին» (1946), «Մեծ վարպետի աջը» (1961) օպերաները, չորս սիմֆոնիա (1943, 1944, 1952, 1968), «Կավկասիոնի» (1949) և «Դարերին որպես պատգամ» (1970, նվիրված է Լեինինին) օրատորիաները, «Զվիադաուրի» (1940), «Պատանին ու հովազը» (1962), «Մինդիա» (1950) սիմֆոնիկ պոեմները, ինչպես նաև սինֆոնիկ սյուիտներ, ուվերտյուրաներ, երգեր ի հավաքածուներ, երաժշտություն դրամատիկական ներկայացումների ու ֆիլմերի համար[2]։

Մանսակցել է աբխազական ժողովրդական երաժշտության հավաքման ու ձայնագրման աշխատանքների[3]։

Ճանաչում և պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. МШВЕЛИДЗЕ ШАЛВА МИХАЙЛОВИЧ — Визуальный словарь
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 2,9 Большая советская энциклопедия. Гл. ред. А. М. Прохоров, 3-е изд. Т. 17. Моршин — Никиш. 1974. 616 стр., илл.; 34 л. илл. и карт.
  3. Музыкальная энциклопедия. Гл. ред. Ю. В. Келдыш. Т 1. А — Гонг. 1072 стб. с илл. М.: Советская энциклопедия, 1973
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 660 CC-BY-SA-icon-80x15.png