Նիկոլայ Դեմյանով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto Info sciences exactes.png
Նիկոլայ Դեմյանով
Николай Демьянов
Nikolaj Jakovlevicx Demj'anov (1861-1938).png
Ծնվել է մարտի 15 (27), 1861
Տվեր, Ռուսական կայսրություն[1]
Մահացել է մարտի 19, 1938({{padleft:1938|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:19|2|0}})[1] (77 տարեկանում)
Մոսկվա, ԽՍՀՄ[1]
Գերեզման Նովոդեվիչյան գերեզմանոց
Քաղաքացիություն Ռուսական կայսրություն
Flag of the Soviet Union (1936–1955).svg ԽՍՀՄ
Մասնագիտություն օրգանական քիմիա
Հաստատություն(ներ) Մոսկվայի պետական համալսարան
Գործունեության ոլորտ Օրգանական քիմիա
Անդամակցություն ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատեր Մոսկվայի պետական համալսարան
Գիտական աստիճան քիմիական գիտությունների դոկտոր
Տիրապետում է լեզուներին ռուսերեն
Գիտական ղեկավար Վլադիմիր Մարկովնիկով
Պարգևներ A. Butlerov Prize

Նիկոլայ Յակովլևիչ Դեմյանով (ռուս.՝ Николай Яковлевич Демьянов, մարտի 15 (27), 1861, Տվեր[2], Ռուսաստանի Դաշնություն - մարտի 19, 1938 (76 տարեկան), Մոսկվա, ՌԽՍՖՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային քիմիկոս։ ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1929 թ.), պրոֆեսոր (1894 թ.)։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ավարտել է Մոսկվայի համալսարանը (1886 թվական)։ Մշակել է (1895 թ.) նորմալ հագեցած գլիկոլների և չհագեցած սպիրտների ու դրանց իզոմեր օքսիդների ստացման ընդհանուր եղանակ։

Պարզել է (1899 թ.), որ N2O5 և չհագեցած ածխաջրածինների փոխազդմամբ ստացվում են գլիկոլների էսթերներ։ Առաջինն է ստացել և ուսումնասիրել մեթիլցիկլոպրոպանը։ Հայտնաբերել է (1903 թ.) կարբոցիկլային միացությունները և մի քանի հետերոցիկլային առաջնային ամինների իզոմերացումը, որի հետևանքով ածխածնային օղակում ավելանում կամ պակասում է մեկ ատոմ ածխածին (Դեմյանովի վերախմբավորում)։ Զբաղվել է նաև բույսերի քիմիայի և ագրոքիմիայի հարցերով։

Մրցանակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արժանացել է Վլադիմր Իլիչ Լենինի անվան (1930 թ.) և Ա․ Մ․ Բուտլերովի անվան (1924 թ.) մրցանակների։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Академик Н. Я. Демьянов. К сорокапятилетию научной и педагогической деятельности, 1934.
  • Фаворский А. Е. Академик Н. Я. Демьянов // В кн.: Демьянов Н. Я. Сборник избранных трудов. М.-Л., 1936. — С. 5—7.
  • Успенский А. Е. Академик Н. Я. Демьянов // Успехи химии, 1938, т. 7, вып. 5.
  • Онищенко А. С. Н. Я. Демьянов — классик советской химии / Успехи химии, 1948, т. 17, вып. 5
  • Демьянов Н. Я. Биография // Химики о себе / сост. Ю. И. Соловьев.: ВЛАДМО, ГРАФ-ПРЕСС, 2001. — С. 80—82.
  • Волков В. А., Куликова М. В. Московские профессора XVIII — начала XX веков. Естественные и технические науки. — М.: Янус-К; Московские учебники и картолитография, 2003. — С. 77—78. — 294 с. — 2 000 экз. — ISBN 5—8037—0164—5

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 Демьянов Николай Яковлевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. «Академик Демьянов Николай Яковлевич»։ Химический факультет МГУ։ Վերցված է 2014 թ․ օգոստոսի 3 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 342 CC-BY-SA-icon-80x15.png