Մաքս Աման

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մաքս Աման
Bundesarchiv Bild 119-2186, Max Amann.jpg
 
Կուսակցություն՝ Նացիոնալ-սոցիալիստական ​​գերմանական բանվորական կուսակցություն
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ և լրագրող
Ծննդյան օր նոյեմբերի 24, 1891(1891-11-24)[1][2][3]
Ծննդավայր Մյունխեն, Գերմանական կայսրություն
Վախճանի օր մարտի 30, 1957(1957-03-30)[2][3] (65 տարեկանում)
Վախճանի վայր Մյունխեն, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն
Քաղաքացիություն Flag of Germany.svg Գերմանիա
 
Պարգևներ

Երկաթե խաչ, 1914/1918 պատերազմի վետերանի պատվավոր խաչ, Արյան շքանշան, ՆՍԳԲԿ ոսկե կուսակցական նշան և NSDAP Long Service Award?

Մաքս Աման (գերմ.՝ Max Amann, նոյեմբերի 24, 1891(1891-11-24)[1][2][3], Մյունխեն, Գերմանական կայսրություն - մարտի 30, 1957(1957-03-30)[2][3], Մյունխեն, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն), Նացիոնալ-սոցիալիստական ​​գերմանական բանվորական կուսակցության գործիչ, կայսերական հրատարակչության ղեկավար, ռեյխսլյայտեր (1933 թվականի հունիսի 2-ից -1945 թվականի մայիսի 8-ը), ԷՍԷՍ-ի օբերգրուպպենֆյուրեր (1936 թվականի հունվարի 30):

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ստացել է առևտրական կրթություն: 1912 թվականի հոկտեմբերի 24-ից ծառայության է անցել 1-ին Բավարական հետևակային գնդում: Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ որպես ֆելդֆեբել ծառայել է Բավարական հետևակային գնդի 1-ին վաշտում, որտեղ նույն ժամանակ որպես եֆրեյտոր ծառայել է Ադոլֆ Հիտլերը: Պատերազմից հետո աշխատել է բանկում: 1921 թվականի հոկտեմբերի 1-ին ընդունվել է Նացիոնալ-սոցիալիստական ​​գերմանական բանվորական կուսակցության շարքերում (տոմս № 3): Նույն տարում նշանակվել է Նացիոնալ-սոցիալիստական ​​գերմանական բանվորական կուսակցության գործերի կառավարիչ և «Ֆյոլկիշեր բեոբախտեր» (գերմաներեն` Völkischer Beobachter, «Ժողովրդական տեսաբան») կուսակցական թերթի ֆինանսական գործերի կառավարիչ: 1922 թվականին դարձել է Նացիոնալ-սոցիալիստական ​​գերմանական բանվորական կուսակցության Կենտրոնական հրատարակչության «Էխեր Ֆերլագ»-ի տնօրեն և այդ պաշտոնում ղեկավարել կուսակցության ողջ հրատարակչական գործունեությունը: «Գարեջրային խռովությանը» մասնակցելու համար 1923 թվականի նոյեմբերի 9-ին ձերբակալվել է և 4,5 ամիս անցկացրել բանտում: Հենց նա է խորհուրդ տալիս Հիտլերին փոխել իր գրքի չափազանց երկար «Ստի, հիմարության և վախի դեմ չորս և կես տարվա պայքար» անվանումը` «Իմ պայքարը» («Mein Kampf»)-ով: 1924 թվականի նոյեմբերի 9-ին դարձել է Մյունխենի քաղաքային խորհրդի անդամ, 1928 թվականի հունիսի 12-ին` Վերին Բավարիայի լանդթագի անդամ (մինչև 1930 թվականի հունիսի 12-ը): 1931 թվականի սեպտեմբերին դժբախտ պատահարի արդյունքում կորցրել է ձախ ձեռքը: Դա պատահել է 1931 թվականի սեպտեմբերի 4-ին գեներալ, ապագա ռեյխսլյայտեր Ֆրանց Քսավեր Ռիտտեր ֆոն Էպպի հետ համատեղ որսի ընթացքում ստացած հրազենային վիրավորման արդյունքում[4]: 1932 թվականի մարտի 15-ին ընդունվել է ԷսԷս-ի շարքերը (տոմս № 53 143) և անմիջապես ստանում ԷսԷս-ի գրուպպենֆյուրերի աստիճան: 1933 թվականին դարձել է ռեյխստագի պատգամավոր Վերին Բավարիա-Շվաբինից: Հիտլերի իշխանության գալուց հետո «Էխեր Ֆերլագ»-ը դառնում է աշխարհի խոշոր հրատարակչությունը: 1933 թվականի նոյեմբերի 14-ին դարձել է Գերմանական թերթ հրատարակողների միության նախագահը, իսկ հաջորդ օրը՝ Հրատարակչության Կայսերական պալատի նախագահը (մինչև 1938 թվականը): 1935 թվականից եղել է Մշակույթի Կայսերական սենատի անդամ, Նացիոնալ-սոցիալիստական ​​գերմանական բանվորական կուսակցության մամուլի ղեկավար և «Էխեր ֆերլագ»-ի հրատարակչության տնօրենի պաշտոններում նա մնացել է մինչև պատերազմի ավարտը:

Դատարան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1945 թվականի մայիսի 4-ին ձերբակալվում է ամերիկացիների կողմից: Նացիզմը լիկվիդացնելու գործըթացում 1948 թվականի սեպտեմբերի 8-ին դատապարտվում է 10 տարվա ճամբարային ուղղիչ աշխատանքների: 1953 թվականին ազատվելուց հետո ապրում է Մյունխենում:

Ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ամանն ունեցել է 5 որդի (նրա կինը` Աննա Ֆուքսը, պարգևատրվել է Մայրության Գերմանական Ոսկե խաչով): Որդիներից մեկը` Ռուդոլֆը (ծնվել է 1921 թվականի ապրիլի 28-ին), եղել է տանկային զորամասի լեյտենանտ և զոհվել է 1941 թվականի հունիսի 29-ին Լվովի տակ մղվող մարտերում[5]:

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Залесский К.А. Вожди и военачальники Третьего рейха: Биографический энциклопедический словарь.. - М.: «Вече», 2000. - С. 14. - 576 [16 илл.] с. - ISBN 5-7838-0550-5.
  • Залесский К.А. Кто был кто в Третьем рейхе: Биографический энциклопедический словарь.. - М.: ООО «Издательство АСТ»: ООО «Издательство Астрель», 2002. - С. 18-19. - 942 [2] с. - ISBN 5-17-015753-3 (ООО «Издательство АСТ»); isbn 5-271-05091-2 (ООО «Издательство Астрель»).
  • Залесский К.А. СС. Охранные отряды НСДАП.. - М.: Эксмо, 2004. - С. 27-28. - 656 с. - ISBN 5-699-06944-5.
  • Залесский К.А. НСДАП. Власть в Третьем рейхе. - М.: Эксмо, 2005. - С. 18-19. - 672 с. - ISBN 5-699-09780-5.
  • Ernst Klee. Das Personenlexikon zum Dritten Reich. Wer war was vor und nach 1945. - Frankfurt am Main: Fischer-Taschenbuch-Verlag, 2005. - P. 14-15. - 732 p. - ISBN 3-596-16048-0. (нем.)
  • Joachim Lilla. Statisten in Uniform. Die Mitglieder des Reichstags 1933-1945. - Düsseldorf: Droste Verlag, 2004. - 996 p. - ISBN 3-7700-5254-4. (нем.)
  • Thomas Tavernaro. Der Verlag Hitlers und der NSDAP. Die Franz Eher Nachfolger GmbH. - Wien: Edition Praesens, 2004. - 167 p. - ISBN 3-7069-0220-6. (нем.)
  • Hermann Weiß. Biographisches Lexikon zum Dritten Reich. - Frankfurt am Main: S. Fischer, 1998. - 502 p. - ISBN 3-10-091052-4. (нем.)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #116296666 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 SNAC — 2010.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Munzinger-Archiv — 1913.
  4. Залесский К. А. НСДАП. Власть в Третьем рейхе. - 2005. - С. 19.
  5. Залесский К. А. СС. Охранные отряды НСДАП. - 2005. - С. 28.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]